آیت الله محمد بهشتی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:107989 775.jpg|بندانگشتی|آیت الله محمد بهشتی برگرفته از وبسایت خبرگزاری میزان قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.mizanonline.ir/fa/news/4717852/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C]] | [[پرونده:107989 775.jpg|بندانگشتی|آیت الله محمد بهشتی برگرفته از وبسایت خبرگزاری میزان قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.mizanonline.ir/fa/news/4717852/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C]] | ||
'''[[آیت الله محمد بهشتی|بهشتی، محمد (آیتالله)]]''' (1307-1360ش)، روحانی، رئیس دیوان عالی کشور و اولین دبیر کل [[حزب جمهوری اسلامی]] ایران | '''[[آیت الله محمد بهشتی|بهشتی، محمد (آیتالله)]]''' (1307-1360ش)، روحانی، رئیس دیوان عالی کشور و اولین دبیر کل [[حزب جمهوری اسلامی]] ایران. | ||
در [[اصفهان]] متولد شد. تحصیلات حوزوی خود را در مدرسه صدر اصفهان و حوزه علمیه قم تا سطوح عالی ادامه داد و از محضر استادانی نظیر آیتالله بروجردی، [[امام خمینی]] | در [[اصفهان]] متولد شد. تحصیلات حوزوی خود را در مدرسه صدر [[اصفهان]] و حوزه علمیه [[قم]] تا سطوح عالی ادامه داد و از محضر استادانی نظیر آیتالله بروجردی، [[امام خمینی]]، علامه طباطبایی، محقق داماد و خوانساری بهره برد و به موازات تحصیل در حوزه، تحصیلات دانشگاهی را نیز دنبال کرد و از دانشکده معقول و منقول (الهیات) [https://ut.ac.ir/fa دانشگاه تهران] در رشته فلسفه درجه دکتری گرفت. فعالیت سیاسی ـ فرهنگی خود را در 1326ش با کار تبلیغ در روستاها شروع کرد و با اوج مبارزات سیاسی اجتماعی نهضت ملی شدن نفت در تظاهرات و اعتصابات منتهی به واقعه 30 تیر در [[اصفهان]] شرکت کرد. در 1333ش دبیرستان دین و دانش را در قم تأسیس کرد و تا 1342ش مدیریت آن را بر عهده داشت<ref> نظری، مرتضی. '''''خاطرات ماندگار از زندگی آیتالله دکتر سید محمدحسین بهشتی'''''. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1378، ص 19-26.</ref>. با تأسیس کانون اسلامی دانشآموزان و فرهنگیان [[قم]] و مدرسه حقانی برنامه درسی جدیدی برای طلاب طرحریزی کرد و در ایجاد پیوند بین حوزه و دانشگاه نقش مؤثری داشت<ref>'''''یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 3، شهید آیتالله دکتر سید محمدحسین بهشتی'''''. مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، تهران: 1377، ص 306. </ref>. | ||
در 1344ش به دستور آیتالله میلانی و آیتالله حائری به آلمان عزیمت کرد و اداره مرکز اسلامی هامبورگ را بر عهده گرفت<ref> نظری. مرتضی. '''''خاطرات ماندگار از زندگی آیتالله دکتر سید محمدحسین بهشتی'''''. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1378. ص 30. </ref>. بهشتی ضمن رسیدگی به امور دینی مسلمانان با کمک عدهای از دانشجویان ایرانی «اتحادیه انجمنهای اسلامی دانشجویان گروه فارسی زبان» را ایجاد کرد و به دلیل تسلط به زبانهای خارجی در معرفی اسلام به اروپائیان قدمهای مؤثری برداشت<ref> طاهرنیا، ناصر. '''''شهید بهشتی'''''. تهران: دفتر انتشارات کمک آموزشی، 1380، ص 50. </ref>. | در 1344ش به دستور آیتالله میلانی و آیتالله حائری به آلمان عزیمت کرد و اداره مرکز اسلامی هامبورگ را بر عهده گرفت<ref> نظری. مرتضی. '''''خاطرات ماندگار از زندگی آیتالله دکتر سید محمدحسین بهشتی'''''. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1378. ص 30. </ref>. بهشتی ضمن رسیدگی به امور دینی مسلمانان با کمک عدهای از دانشجویان ایرانی «اتحادیه انجمنهای اسلامی دانشجویان گروه فارسی زبان» را ایجاد کرد و به دلیل تسلط به زبانهای خارجی در معرفی اسلام به اروپائیان قدمهای مؤثری برداشت<ref> طاهرنیا، ناصر. '''''شهید بهشتی'''''. تهران: دفتر انتشارات کمک آموزشی، 1380، ص 50. </ref>. | ||
در 1349ش به ایران بازگشت ولی ساواک مانع برگشت او به آلمان شد. بهشتی فعالیتهای فرهنگی خود را با برنامهریزی و تهیه کتابهای درسی تعلیمات دینی آموزش و پرورش با همکاری دکتر باهنر | در 1349ش به [[ایران]] بازگشت ولی ساواک مانع برگشت او به آلمان شد. بهشتی فعالیتهای فرهنگی خود را با برنامهریزی و تهیه کتابهای درسی تعلیمات دینی آموزش و پرورش با همکاری [[محمدجواد باهنر|دکتر باهنر]] و دکتر غفوری و برگزاری جلسات آموزشی و تبلیغی در [[استان تهران|تهران]] و [[قم]] از سر گرفت<ref>طاهرنیا، ناصر. شهید بهشتی. تهران: دفتر انتشارات کمک آموزشی، 1380. ص 54-55.</ref>. | ||
با اوجگیری مبارزات انقلابی مردم در 1356ش در تشکیل جامعه روحانیت مبارز | با اوجگیری مبارزات انقلابی مردم در 1356ش در تشکیل [[جامعه روحانیت مبارز]] همکاری کرد و پس از تشکیل شورای انقلاب به فرمان امام خمینی از سوی ایشان به عضویت شورا انتخاب شد و در ایجاد روابط با ارگانهای مبارز و فعال خارج از کشور و سازماندهی مبارزات انقلابی مردم نقش مؤثری داشت که به دنبال آن چند بار توسط [[ساواک]] دستگیر و زندانی شد<ref> قائمی، علی. '''''زندگی و گزیده افکار شهید مظلوم بهشتی'''''. شفق، ص 56-57. </ref>. پس از پیروزی انقلاب به همراه جمعی از روحانیون [[حزب جمهوری اسلامی]] ایران را تأسیس کرد و خود به عنوان دبیرکل حزب انتخاب شد<ref>دارابی، علی. '''''سیاستمداران اهل فیضیه''''' '''''(بررسی و نقد پیشینه و عملکرد جامعه روحانیت مبارز)'''''. تهران: سیاست، 1379، ص 275.</ref>. در 1358ش برای تشکیل و برگزاری انتخابات [[مجلس خبرگان]] تلاش زیادی کرد و به نمایندگی از مردم [[استان تهران|تهران]] به [[مجلس خبرگان]] راه یافت و از سوی نمایندگان به عنوان نایب رئیس مجلس انتخاب شد و در تنظیم و تدوین [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]] و تصویب آن نقش مؤثری داشت. در همان سال از سوی [[امام خمینی]] به ریاست دیوان عالی کشور انتخاب شد<ref>قائمی.علی. '''''زندگی و گزیده افکار شهید مظلوم بهشتی'''''. شفق . ص 21.</ref>. سرانجام در 7 تیر 1360ش در اثر انفجار بمب در ساختمان [[حزب جمهوری اسلامی]] همراه جمعی از یارانش به شهادت رسید<ref> علیزاده، علی. '''''شهید بهشتی عقل ملکوتی'''''. سازمان تبلیغات اسلامی، 1374، ص 149. </ref>. | ||
از تألیفات ایشان: ''خدا از دیدگاه قرآن''، ''حکومت در اسلام''، ''صدای اسلام'' ''در اروپا''، ''اسلام و مکتبهای معاصر''، ''نقش ایمان در زندگی انسان''، ''بانکداری و قوانین مالی اسلام''، ''قانون'' ''علیت در جامعه ما''، ''روحانیت در اسلام و در میان مسلمین'' و ''خلق و امر در قرآن''، ''کدام مسلک'' است<ref>مرادی، رضا. '''''زندگینامه پیشوایان انقلاب.''''' کاظمی، 1363، ص 42.</ref>. | از تألیفات ایشان: ''خدا از دیدگاه قرآن''، ''حکومت در اسلام''، ''صدای اسلام'' ''در اروپا''، ''اسلام و مکتبهای معاصر''، ''نقش ایمان در زندگی انسان''، ''بانکداری و قوانین مالی اسلام''، ''قانون'' ''علیت در جامعه ما''، ''روحانیت در اسلام و در میان مسلمین'' و ''خلق و امر در قرآن''، ''کدام مسلک'' است<ref>مرادی، رضا. '''''زندگینامه پیشوایان انقلاب.''''' کاظمی، 1363، ص 42.</ref>. | ||
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
* [[امام خمینی]] | * [[امام خمینی]] | ||
* [[مجلس خبرگان]] | * [[مجلس خبرگان]] | ||
* [[محمدجواد باهنر]] | |||
* [[جامعه روحانیت مبارز]] | |||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
| خط ۲۵: | خط ۲۷: | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
الهه جواهری | الهه جواهری | ||
[[رده:علوم سیاسی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۸
بهشتی، محمد (آیتالله) (1307-1360ش)، روحانی، رئیس دیوان عالی کشور و اولین دبیر کل حزب جمهوری اسلامی ایران.
در اصفهان متولد شد. تحصیلات حوزوی خود را در مدرسه صدر اصفهان و حوزه علمیه قم تا سطوح عالی ادامه داد و از محضر استادانی نظیر آیتالله بروجردی، امام خمینی، علامه طباطبایی، محقق داماد و خوانساری بهره برد و به موازات تحصیل در حوزه، تحصیلات دانشگاهی را نیز دنبال کرد و از دانشکده معقول و منقول (الهیات) دانشگاه تهران در رشته فلسفه درجه دکتری گرفت. فعالیت سیاسی ـ فرهنگی خود را در 1326ش با کار تبلیغ در روستاها شروع کرد و با اوج مبارزات سیاسی اجتماعی نهضت ملی شدن نفت در تظاهرات و اعتصابات منتهی به واقعه 30 تیر در اصفهان شرکت کرد. در 1333ش دبیرستان دین و دانش را در قم تأسیس کرد و تا 1342ش مدیریت آن را بر عهده داشت[۱]. با تأسیس کانون اسلامی دانشآموزان و فرهنگیان قم و مدرسه حقانی برنامه درسی جدیدی برای طلاب طرحریزی کرد و در ایجاد پیوند بین حوزه و دانشگاه نقش مؤثری داشت[۲].
در 1344ش به دستور آیتالله میلانی و آیتالله حائری به آلمان عزیمت کرد و اداره مرکز اسلامی هامبورگ را بر عهده گرفت[۳]. بهشتی ضمن رسیدگی به امور دینی مسلمانان با کمک عدهای از دانشجویان ایرانی «اتحادیه انجمنهای اسلامی دانشجویان گروه فارسی زبان» را ایجاد کرد و به دلیل تسلط به زبانهای خارجی در معرفی اسلام به اروپائیان قدمهای مؤثری برداشت[۴].
در 1349ش به ایران بازگشت ولی ساواک مانع برگشت او به آلمان شد. بهشتی فعالیتهای فرهنگی خود را با برنامهریزی و تهیه کتابهای درسی تعلیمات دینی آموزش و پرورش با همکاری دکتر باهنر و دکتر غفوری و برگزاری جلسات آموزشی و تبلیغی در تهران و قم از سر گرفت[۵].
با اوجگیری مبارزات انقلابی مردم در 1356ش در تشکیل جامعه روحانیت مبارز همکاری کرد و پس از تشکیل شورای انقلاب به فرمان امام خمینی از سوی ایشان به عضویت شورا انتخاب شد و در ایجاد روابط با ارگانهای مبارز و فعال خارج از کشور و سازماندهی مبارزات انقلابی مردم نقش مؤثری داشت که به دنبال آن چند بار توسط ساواک دستگیر و زندانی شد[۶]. پس از پیروزی انقلاب به همراه جمعی از روحانیون حزب جمهوری اسلامی ایران را تأسیس کرد و خود به عنوان دبیرکل حزب انتخاب شد[۷]. در 1358ش برای تشکیل و برگزاری انتخابات مجلس خبرگان تلاش زیادی کرد و به نمایندگی از مردم تهران به مجلس خبرگان راه یافت و از سوی نمایندگان به عنوان نایب رئیس مجلس انتخاب شد و در تنظیم و تدوین قانون اساسی و تصویب آن نقش مؤثری داشت. در همان سال از سوی امام خمینی به ریاست دیوان عالی کشور انتخاب شد[۸]. سرانجام در 7 تیر 1360ش در اثر انفجار بمب در ساختمان حزب جمهوری اسلامی همراه جمعی از یارانش به شهادت رسید[۹].
از تألیفات ایشان: خدا از دیدگاه قرآن، حکومت در اسلام، صدای اسلام در اروپا، اسلام و مکتبهای معاصر، نقش ایمان در زندگی انسان، بانکداری و قوانین مالی اسلام، قانون علیت در جامعه ما، روحانیت در اسلام و در میان مسلمین و خلق و امر در قرآن، کدام مسلک است[۱۰].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ نظری، مرتضی. خاطرات ماندگار از زندگی آیتالله دکتر سید محمدحسین بهشتی. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1378، ص 19-26.
- ↑ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 3، شهید آیتالله دکتر سید محمدحسین بهشتی. مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، تهران: 1377، ص 306.
- ↑ نظری. مرتضی. خاطرات ماندگار از زندگی آیتالله دکتر سید محمدحسین بهشتی. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1378. ص 30.
- ↑ طاهرنیا، ناصر. شهید بهشتی. تهران: دفتر انتشارات کمک آموزشی، 1380، ص 50.
- ↑ طاهرنیا، ناصر. شهید بهشتی. تهران: دفتر انتشارات کمک آموزشی، 1380. ص 54-55.
- ↑ قائمی، علی. زندگی و گزیده افکار شهید مظلوم بهشتی. شفق، ص 56-57.
- ↑ دارابی، علی. سیاستمداران اهل فیضیه (بررسی و نقد پیشینه و عملکرد جامعه روحانیت مبارز). تهران: سیاست، 1379، ص 275.
- ↑ قائمی.علی. زندگی و گزیده افکار شهید مظلوم بهشتی. شفق . ص 21.
- ↑ علیزاده، علی. شهید بهشتی عقل ملکوتی. سازمان تبلیغات اسلامی، 1374، ص 149.
- ↑ مرادی، رضا. زندگینامه پیشوایان انقلاب. کاظمی، 1363، ص 42.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
الهه جواهری