آسوریان: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۰

آسوریان، از گروه‌های قومی ساکن در ایران و برخی کشورهای دیگر که هویت، فرهنگ و تاریخ مختص به خود دارند. جمعیت آسوریان جهان را بین 300.000 تا حدود یک میلیون نفر تخمین زده‌اند که در ایران، عراق، ترکیه، اروپا، امریکا و اتحاد جماهیر شوروی سابق زندگی می کنند. آسوریان ایران تا پیش از انقلاب بین 70.000 تا 90.000 نفر بوده‌اند^[۱].

آسوریان ایران بیشتر در مناطق تهران، ارومیه، اهواز، باختران، همدان، قزوین، اصفهان، تبریز و سلماس پراکنده‌اند. آسوریان در مناطق کوهستانی عراق و ترکیه نیز سکونت دارند^[۲].

آسوریان اصلاً مسیحیان سریانی زبان و از نژاد سامی هستند. برخی آن‌ها را از نسل آشوریان کهن و برخی آن‌ها را از قوم سریانی میدانند. آسوریان به چند فرقه تقسیم میشوند: گروهی که به اعتقادات نسطوری پایبندند (نسطوریان)، آسوریان یعقوبی مونوفیزیت (یعقوبیه)، آسوریان وابسته به کلیسای رم (کلدانیان)، اسوریان ارتودکس یونانی و پروتستانت انجیلی و آسوریان یهودی آرامی زبان که در نواحی سلماس زندگی میکنند و از سابقه تاریخیشان اطلاع دقیقی در دست نیست^[۲]^[۳]. زبان آسوریان از خانواده زبان‌های سامی (حامی ـ سامی) است و به آرامی تلمود بابلی و مندایی نزدیک است^[۴]^[۵].

زبان آسوری معاصر در ایران، گویش مردم اطراف دریاچه اورمیه است. در 1256ق / 1840م هیأت‌های تبلیغی مسیحی در این منطقه به فعالیت‌های فرهنگی پرداختند و چند مدرسه و یک چاپخانه در آن‌جا تأسیس کردند. از آن پس خط سریانی نسطوری که تنها برای مقاصد دینی به کار میرفت کاربرد عمومی یافت. اما به جهت اختلاف دو فرقه نسطوری و یعقوبی 2 نوع خط رواج پدید آمد^[۶].

آسوریان همواره تاریخی پر فراز و نشیب داشته‌اند و اغلب به جهت داعیه استقلال جنگ و خونریزیهای زیادی را پشت سر نهاده‌اند. بیش‌تر اوقات با همسایگان کرد خود در جنگ و ستیز بودند. مبلغان بیگانه از اوایل قرن 19 به درگیریهای کردان و آسوریها اشاره کرده‌اند در کشاکش‌های 1257ق / 1841م آسوریها از گردان شکست خوردند و در درگیری 1263ق / 1847م 10.000 آسوری کشته شد^[۷].

در جنگ جهانی اول آسوریان با روس‌ها متحد شدند و علیه عثمانیان به جنگ پرداختند. پس از فروپاشی حکومت روسیه تزاری به حمایت انگلستان علیه نیروهای ترک و کرد به مبارزه پرداختند. در حقیقت آسوریان خواهان بازگشت به سرزمینی که آن را سرزمین اجدادی خود میدانند و مناطقی از کردستان و عراق را شامل میشود، و تشکیل دولتی مستقل بودند. جامعه ملل در 1344ق / 1925م منطقه شمالی موصل را مسکن آسوریان دانست و دولت خودمختار آن‌ها را در آن سرزمین اعلام کرد. اما دولت عراق این حکم را نپذیرفت و به قتل عام و غارت و ویران کردن روستاهای آسوریان پرداخت که البته موجب بازگشت آسوریان به مساکن قدیم خود در غرب دریاچه ارومیه شدند^[۸]^[۹]^[۱۰]. بنا بر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آسوریها همچون دیگر اقلیت‌های اهل کتاب از حقوق شهروندی خاص و آزادی اجرای مراسم دینی برخوردارند. در مجلس شورای اسلامی نیز آسوریها نماینده دارند^[۱۱].

نیز نگاه کنید

مآخذ

↑ دایره المعارف بزرگ شوروی.
↑ ^۲٫۰ ^۲٫۱ Tsereteli, K. G., The Modern Assyrian Language, Moscow, 1978. p 16- 17.
↑ فیلد، هنری. مردم‌شناسی ایران. ترجمه عبدالله فریار، تهران: 1343، ص.59.
↑ دایره المعارف آمریکانا. ذیل زبان‌های آرامی و سامی.
↑ Tsereteli, K. G., The Modern Assyrian Language, Moscow, 1978. p 16,
↑ Tsereteli, K. G., The Modern Assyrian Language, Moscow, 1978, P. 18.
↑ Waterfield, Robin E, Christians in Persia, London, 1973, P. 106, 107, 130.
↑ امیره، منشی، س. حقوق پایمال شده اسوریها به دست دولت بریتانیا. تهران: اشتار، 1362، ص 88.
↑ بهار، محمدتقی. تاریخ مختصر احزاب سیاسی. ج 1، تهران: 1357، ص 279.
↑ رامسینی، بانیپال. قتل عام اشوریان. تهران: ایلونا، 1361، ص 25-45.
↑ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. اصل 13.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

مسعود جلالی مقدم

تلخیص از مقاله اسوریان دایره المعارف بزرگ اسلامی

تلخیص‌کننده: معصومه ابراهیمی

[1] دایره المعارف بزرگ شوروی.

[:0-2] ۲٫۰ ^۲٫۱ Tsereteli, K. G., The Modern Assyrian Language, Moscow, 1978. p 16- 17.

[3] فیلد، هنری. مردم‌شناسی ایران. ترجمه عبدالله فریار، تهران: 1343، ص.59.

[4] دایره المعارف آمریکانا. ذیل زبان‌های آرامی و سامی.

[5] Tsereteli, K. G., The Modern Assyrian Language, Moscow, 1978. p 16,

[6] Tsereteli, K. G., The Modern Assyrian Language, Moscow, 1978, P. 18.

[7] Waterfield, Robin E, Christians in Persia, London, 1973, P. 106, 107, 130.

[8] امیره، منشی، س. حقوق پایمال شده اسوریها به دست دولت بریتانیا. تهران: اشتار، 1362، ص 88.

[9] بهار، محمدتقی. تاریخ مختصر احزاب سیاسی. ج 1، تهران: 1357، ص 279.

[10] رامسینی، بانیپال. قتل عام اشوریان. تهران: ایلونا، 1361، ص 25-45.

[11] قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. اصل 13.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''آسوريان'''، از گروه‌هاي قومي ساكن در ايران و برخي كشورهاي ديگر كه هويت، فرهنگ و تاريخ مختص به خود دارند.
+'''آ[[آسوریان|سوریان]]'''، از گروه‌های قومی ساکن در [[ایران]] و برخی کشورهای دیگر که هویت، فرهنگ و تاریخ مختص به خود دارند. جمعیت آسوریان جهان را بین 300.000 تا حدود یک میلیون نفر تخمین زده‌اند که در ایران، عراق، ترکیه، اروپا، امریکا و اتحاد جماهیر شوروی سابق زندگی می کنند. آسوریان ایران تا پیش از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب]] بین 70.000 تا 90.000 نفر بوده‌اند<ref>'''''دایره المعارف بزرگ شوروی'''.''</ref>.
-جمعيت آسوريان جهان را بين 300.000 تا حدود يك ميليون نفر تخمين زده‌اند كه در ايران، عراق، تركيه، اروپا، آمريكا و اتحاد جماهير شوروي سابق زندگي مي‌كنند. آسوريان ايران تا پيش از انقلاب بين 70.000 تا 90.000 نفر بوده‌اند.<sup>1</sup>
+آسوریان ایران بیشتر در مناطق [[استان تهران|تهران]]، [[ارومیه]]، [[اهواز]]، باختران، [[استان همدان|همدان]]، [[استان قزوین|قزوین]]، [[اصفهان]]، [[تبریز]] و سلماس پراکنده‌اند. آسوریان در مناطق کوهستانی [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] و ترکیه نیز سکونت دارند<ref name=":0">Tsereteli, K. G., '''''The Modern Assyrian Language''''', Moscow, 1978. p 16- 17.</ref>.
-آسوريان ايران بيشتر در مناطق تهران، اروميه اهواز، باختران، همدان، قزوين، اصفهان، تبريز و سلماس پراكنده‌اند. آسوريان در مناطق كوهستاني عراق و تركيه نيز سكونت دارند.<sup>2</sup>
+آسوریان اصلاً [[مسیحی، دین|مسیحیان]] سریانی زبان و از نژاد سامی هستند. برخی آن‌ها را از نسل آشوریان کهن و برخی آن‌ها را از قوم سریانی میدانند. آسوریان به چند فرقه تقسیم میشوند: گروهی که به اعتقادات نسطوری پایبندند (نسطوریان)، آسوریان یعقوبی مونوفیزیت (یعقوبیه)، آسوریان وابسته به کلیسای رم (کلدانیان)، اسوریان ارتودکس یونانی و پروتستانت انجیلی و آسوریان یهودی آرامی زبان که در نواحی سلماس زندگی میکنند و از سابقه تاریخیشان اطلاع دقیقی در دست نیست<ref name=":0" /><ref>فیلد، هنری. '''''مردم‌شناسی ایران'''''. ترجمه عبدالله فریار، تهران: 1343، ص.59.</ref>. زبان آسوریان از خانواده زبان‌های سامی (حامی ـ سامی) است و به آرامی تلمود بابلی و مندایی نزدیک است<ref>'''''دایره المعارف آمریکانا'''''. ذیل زبان‌های آرامی و سامی.</ref><ref>Tsereteli, K. G., '''''The Modern Assyrian Language''''', Moscow, 1978. p 16,</ref>.
-آسوريان اصلاً مسيحيان سرياني زبان و از نژاد سامي هستند. برخي آن‌ها را از نسل آشوريان كهن و برخي آن‌ها را از قوم سرياني مي‌دانند. آسوريان به چند فرقه تقسيم مي‌شوند: گروهي كه به اعتقادات نسطوري پاي‌بندند (نسطوريان)، آسوريان يعقوبي مونوفيزيت (يعقوبيه)، آسوريان وابسته به كليساي رم (كلدانيان)، آسوريان ارتودكس يوناني و پروتستانت انجيلي و آسوريان يهودي آرامي زبان كه در نواحي سلماس زندگي مي‌كنند و از سابقة تاريخي‌شان اطلاع دقيقي در دست نيست.<sup>3</sup>
+زبان آسوری معاصر در ایران، گویش مردم اطراف [[دریاچه ارومیه|دریاچه اورمیه]] است. در 1256ق / 1840م هیأت‌های تبلیغی مسیحی در این منطقه به فعالیت‌های فرهنگی پرداختند و چند مدرسه و یک چاپخانه در آن‌جا تأسیس کردند. از آن پس خط سریانی نسطوری که تنها برای مقاصد دینی به کار میرفت کاربرد عمومی یافت. اما به جهت اختلاف دو فرقه نسطوری و یعقوبی 2 نوع خط رواج پدید آمد<ref>Tsereteli, K. G., '''''The Modern Assyrian Language''''', Moscow, 1978,  P. 18.</ref>.
-زبان آسوريان از خانوادة زبان‌هاي سامي (حامي ـ سامي) است و به آرامي تلمود بابلي و مندايي نزديك است.<sup>4</sup>
+آسوریان همواره تاریخی پر فراز و نشیب داشته‌اند و اغلب به جهت داعیه استقلال جنگ و خونریزیهای زیادی را پشت سر نهاده‌اند. بیش‌تر اوقات با همسایگان کرد خود در جنگ و ستیز بودند. مبلغان بیگانه از اوایل قرن 19 به درگیریهای کردان و آسوریها اشاره کرده‌اند در کشاکش‌های 1257ق / 1841م آسوریها از گردان شکست خوردند و در درگیری 1263ق / 1847م 10.000 آسوری کشته شد<ref>Waterfield, Robin E, '''''Christians in Persia''''', London, 1973, P. 106, 107, 130.</ref>.
-زبان آسوري معاصر در ايران، گويش مردم اطراف درياچة اورميه است. در 1256ق / 1840م هيأت‌هاي تبليغي مسيحي در اين منطقه به فعاليت‌هاي فرهنگي پرداختند و چند مدرسه و يك چاپخانه در آن‌جا تأسيس كردند. از آن پس خط سرياني نسطوري كه تنها براي مقاصد ديني به كار مي‌رفت كاربرد عمومي يافت. اما به جهت اختلاف دو فرقة نسطوري و يعقوبي 2 نوع خط رواج پديد آمد.<sup>5</sup>
+در جنگ جهانی اول آسوریان با روس‌ها متحد شدند و علیه عثمانیان به جنگ پرداختند. پس از فروپاشی [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 حکومت روسیه] تزاری به حمایت انگلستان علیه نیروهای ترک و کرد به مبارزه پرداختند. در حقیقت آسوریان خواهان بازگشت به سرزمینی که آن را سرزمین اجدادی خود میدانند و مناطقی از [[استان کردستان|کردستان]] و [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] را شامل میشود، و تشکیل دولتی مستقل بودند. جامعه ملل در 1344ق / 1925م منطقه شمالی موصل را مسکن آسوریان دانست و دولت خودمختار آن‌ها را در آن سرزمین اعلام کرد. اما دولت [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] این حکم را نپذیرفت و به قتل عام و غارت و ویران کردن روستاهای آسوریان پرداخت که البته موجب بازگشت آسوریان به مساکن قدیم خود در غرب [[دریاچه ارومیه]] شدند<ref>امیره، منشی، س. '''''حقوق پایمال شده اسوریها به دست دولت بریتانیا'''''. تهران: اشتار، 1362، ص 88.</ref><ref>بهار، محمدتقی. '''''تاریخ مختصر احزاب سیاسی'''''. ج 1، تهران: 1357، ص 279.</ref><ref>رامسینی، بانیپال. '''''قتل عام اشوریان'''''. تهران: ایلونا، 1361، ص 25-45.</ref>. بنا بر [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]]، آسوریها همچون دیگر اقلیت‌های اهل کتاب از حقوق شهروندی خاص و آزادی اجرای مراسم دینی برخوردارند. در [https://www.parliran.ir/ مجلس شورای اسلامی] نیز آسوریها نماینده دارند<ref>'''''قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران'''''. اصل 13.</ref>.
+== نیز نگاه کنید ==
-آسوريان همواره تاريخي پر فراز و نشيب داشته‌اند و اغلب به جهت داعية استقلال جنگ و خونريزي‌هاي زيادي را پشت سر نهاده‌اند. بيش‌تر اوقات با همسايگان كرد خود در جنگ و ستيز بودند. مبلغان بيگانه از اوايل قرن 19 به درگيري‌هاي كردان و آسوري‌ها اشاره كرده‌اند در كشاكش‌هاي 1257ق / 1841م آسوري‌ها از گردان شكست خوردند و در درگيري 1263ق / 1847م 10.000 آسوري كشته شد.<sup>6</sup>
+* [[ارومیه]]
+* [[دریاچه ارومیه]]
+* [[اصفهان]]
+* [[مسیحی، دین]]
+* [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]]
-در جنگ جهاني اول آسوريان با روس‌ها متحد شدند و عليه عثمانيان به جنگ پرداختند. پس از فروپاشي حكومت روسية تزاري به حمايت انگلستان عليه نيروهاي ترك و كرد به مبارزه پرداختند. در حقيقت آسوريان خواهان بازگشت به سرزميني كه آن را سرزمين اجدادي خود مي‌دانند و مناطقي از كردستان و عراق را شامل مي‌شود، و تشكيل دولتي مستقل بودند. جامعة ملل در 1344ق / 1925م منطقة شمالي موصل را مسكن آسوريان دانست و دولت خودمختار آن‌ها را در آن سرزمين اعلام كرد. اما دولت عراق اين حكم را نپذيرفت و به قتل عام و غارت و ويران كردن روستاهاي آسوريان پرداخت كه البته موجب بازگشت آسوريان به مساكن قديم خود در غرب درياچة اروميه شدند.<sup>7</sup> بنا بر قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، آسوري‌ها همچون ديگر اقليت‌هاي اهل كتاب از حقوق شهروندي خاص و آزادي اجراي مراسم ديني برخوردارند. در مجلس شوراي اسلامي نيز آسوري‌ها نماينده دارند.<sup>8</sup>
+== مآخذ ==
+<references />
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
-تلخيص از مقالة آسوريان ''دايرةالمعارف بزرگ اسلامي.'' تأليف مسعود جلالي مقدم
+== نویسنده مقاله ==
+مسعود جلالی مقدم
+تلخیص از مقاله اسوریان ''دایره المعارف بزرگ اسلامی''
-'''مآخذ:'''
-# '''''دايرةالمعارف بزرگ شوروي'''.''
-# Tsereteli, K. G., '''''The Modern Assyrian Language''''', Moscow, 1978. p 16, 17.
-# فيلد، هنري. '''''مردم‌شناسي ايران'''''. ترجمة عبدالله فريار، تهران: 1343، ص 59؛ <br />Tsereteli, '''''Ibid'''''. P. 16, 17, 23.
-# Americana, ذيل زبان‌هاي آرامي و سامي; Tsereteli, '''''Ibid'''''. P. 16.
-# Tsereteli, '''''Ibid'''''. P. 18.
-# Waterfield, Robin E, '''''Christians in Persia''''', London, 1973, P. 106, 107, 130.
-# اميره، منشي، س. '''''حقوق پايمال شدة آسوري‌ها به دست دولت بريتانيا'''''. تهران: اشتار، 1362، ص 88؛ بهار، محمدتقي. '''''تاريخ مختصر احزاب سياسي'''''. ج 1، تهران: 1357، ص 279؛ رامسيني، باني‌پال. '''''قتل عام آشوريان'''''. تهران: ايلونا، 1361، ص 25-45.
-# '''''قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران'''''. اصل 13.
-مسعود جلالی مقدم
 تلخیص‌کننده: معصومه ابراهیمی
+[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
+[[رده:مردم شناسی]]