بریگاد قزاق: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۵

بریگاد قزاق، یک تیپ نظامی ایرانی با ساختار و فرماندهی روسی در دوره قاجار (1296- 1920م / 1879- 1338ق). بریگاد قزاق در آغاز مرکب از دو فوج سوار و یک دسته موزیک پس از سفر ناصرالدین شاه به روسیه^[۱]، تحت نظر صاحب منصبان و مربیان روسی تزاری و از روی اصول و نظامات قزاق تزاری، توسط چهار صاحب منصب جزء روسی شکل گرفت^[۲]، و رفته رفته تشکیلات آن توسعه یافت. در طول حیات چهل ساله این ‌نیرو دوازده فرمانده روسی به ریاست آن رسیدند^[۳].

اولین آن‌ها، سرهنگ دومانتویج [Colonel Domantouij]که به همراه سه افسر مربی و پنج افسر دیگر مأمور تشکیل فوج پانصد نفری قزاق در تهران شد و بعد از او چارکوفسکی[Charkovsky] به این مقام رسید^[۴]. این بریگاد از دو هنگ بومی و هنگ مهاجر که اغلب کرد، شاهسون و افغان تحت تعلیمات مربیان روسی بودند تشکیل می‌شد. فرمانده بریگاد تابع شخص شاه بود^[۵] و این بریگاد در تهران، با موقعیت نظامی، سیاسی و مالی خود، مثل پیش قراول ارتش تزاری در ایران بود که آلت دست حکومت پترزبورگ و مهم‌ترین تکیه‌گاه محمدعلی شاه و اعمال سیاست‌های استبدادی به شمار می‌رفت. چنان‌که پس از به توپ بستن مجلس شورای ملی (1326ق) توسط لیاخوف روسی، [Liakhov Russian]محمدعلی شاه به او گفت: «تاج و تختم را نجات دادی»^[۶]. بیشتر افرادی که وارد بریگاد قزاق می‌‌شدند با پوشیدن اونیفورم قزاقی رعب خود را در دل‌ها جا داده و به مقاصد تجاوزکارانه خود جامه عمل می‌پوشاندند، همین عامل موجب انزجار مردم از آن‌ها می‌‌شد^[۷].

در سال دوم جنگ جهانی اول متفقین توسعه این نیرو را لازم شمردند؛ و این بریگاد تبدیل به دیویزیون[division] شد^[۸]. این نیرو در سقوط قاجاریه و روی کار آمدن سلسله پهلوی نقش مهمی داشت. رضا خان میرپنج از افرادی بود که به بریگاد قزاق وارد شد و با کنار زدن افسران روسی قزاق خود فرماندهی آن را بر عهده گرفت. او با در هم آمیختن عناصر قوای قزاق، بریگاد مرکزی و نیز ژاندارمری، وزارت جنگ را تشکیل داد و زمینه را برای سلطنت خود فراهم کرد^[۹].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ ساوجبلاقی، اکبر. نیم قرن تاریخ ارتش شاهنشاهی ایران. ج1، تهران: بی‌نا، 1320، ص132.
↑ دهخدا، علی‌اکبر. لغت‌نامه. تهران: دانشگاه تهران، 1377، ذیل کلمه بریگاد.
↑ بابایی، غلامرضا. تاریخ ارتش ایران از هخامنشی تا عصر پهلوی. تهران: آشیان، 1382، ص80.
↑ تیموری، ابراهیم. عصر بی‌خبری یا تاریخ امتیازات در ایران. تهران: اقبال، 1332، ص311.
↑ جرج. ن، کرزن. ایران و قضیه ایران. ترجمة وحید مازندرانی، ج1، تهران: علمی و فرهنگی، 1362، ص745.
↑ م. پاولویچ، تریا؛ س. ایرانسکی، انقلاب مشروطیت ایران و ریشه‌های اجتماعی و اقتصادی آن. ترجمه م. هوشیار، تهران: نقش جهان، 1330، ص103.
↑ تاریخ ارتش ایران. ص80.
↑ مورخ‌الدوله، سپهر. ایران در دو جنگ بزرگ (18- 1914). تهران: ادیب، 1362، ص272.
↑ ارتش عصر پهلوی. گروه تاریخ معاصر موسسه فرهنگی بزرگ اندیشه، تهران: جهان کتاب، 1379، ص240.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

مریم غلامعلی زاده

[1] ساوجبلاقی، اکبر. نیم قرن تاریخ ارتش شاهنشاهی ایران. ج1، تهران: بی‌نا، 1320، ص132.

[2] دهخدا، علی‌اکبر. لغت‌نامه. تهران: دانشگاه تهران، 1377، ذیل کلمه بریگاد.

[3] بابایی، غلامرضا. تاریخ ارتش ایران از هخامنشی تا عصر پهلوی. تهران: آشیان، 1382، ص80.

[4] تیموری، ابراهیم. عصر بی‌خبری یا تاریخ امتیازات در ایران. تهران: اقبال، 1332، ص311.

[5] جرج. ن، کرزن. ایران و قضیه ایران. ترجمة وحید مازندرانی، ج1، تهران: علمی و فرهنگی، 1362، ص745.

[6] م. پاولویچ، تریا؛ س. ایرانسکی، انقلاب مشروطیت ایران و ریشه‌های اجتماعی و اقتصادی آن. ترجمه م. هوشیار، تهران: نقش جهان، 1330، ص103.

[7] تاریخ ارتش ایران. ص80.

[8] مورخ‌الدوله، سپهر. ایران در دو جنگ بزرگ (18- 1914). تهران: ادیب، 1362، ص272.

[9] ارتش عصر پهلوی. گروه تاریخ معاصر موسسه فرهنگی بزرگ اندیشه، تهران: جهان کتاب، 1379، ص240.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''بريگاد قزاق،''' یک تیپ نظامي ایرانی با ساختار و فرماندهي روسي در دوره قاجار (1296- 1920م / 1879- 1338ق). بريگاد قزاق در آغاز مركب از دو فوج سوار و يك دسته موزيك پس از سفر ناصرالدين شاه به روسيه،<sup>1</sup> تحت نظر صاحب منصبان و مربيان روسي تزاری و از روي اصول و نظامات قزاق تزاري، توسط چهار صاحب منصب جزء روسي شكل گرفت،<sup>2</sup> و رفته رفته تشکیلات آن توسعه یافت. در طول حيات چهل ساله اين ‌نيرو دوازده فرمانده روسي به رياست آن رسيدند.<sup>3</sup> اولين آن‌ها، سرهنگ دومانتويج [1]كه به همراه سه افسر مربي و پنج افسر ديگر مأمور تشكيل فوج پانصد نفري قزاق در تهران شد و بعد از او چاركوفسكي[2] به اين مقام رسيد.<sup>4</sup> اين بريگاد از دو هنگ بومي و هنگ مهاجر كه اغلب كرد، شاهسون و افغان تحت تعليمات مربيان روسي بودند تشكيل مي‌شد. فرمانده بريگاد تابع شخص شاه بود<sup>5</sup> و اين بريگاد در تهران، با موقعيت نظامي، سياسي و مالي خود، مثل پيش قراول ارتش تزاري در ايران بود كه آلت دست حكومت پترزبورگ و مهم‌ترين تكيه‌گاه محمدعلي شاه و اعمال سياست‌هاي استبدادي به شمار مي‌رفت. چنان‌كه پس از به توپ بستن مجلس شوراي ملي (1326ق) توسط لياخوف روسي، [3]محمدعلي شاه به او گفت: «تاج و تختم را نجات دادي».<sup>6</sup> بيشتر افرادي كه وارد بريگاد قزاق مي‌‌شدند با پوشيدن اونيفورم قزاقي رعب خود را در دل‌ها جا داده و به مقاصد تجاوزكارانه خود جامه عمل مي‌پوشاندند، همين عامل موجب انزجار مردم از آن‌ها مي‌‌شد.<sup>7</sup> در سال دوم جنگ جهاني اول متفقين توسعه اين نيرو را لازم شمردند؛ و اين بريگاد تبديل به ديويزيون[4] شد.<sup>8</sup> اين نيرو در سقوط قاجاريه و روي كار آمدن سلسله پهلوي نقش مهمي داشت. رضا خان ميرپنج از افرادي بود كه به بريگاد قزاق وارد شد و با كنار زدن افسران روسي قزاق خود فرماندهي آن را بر عهده گرفت.<sup>9</sup> او با در هم آميختن عناصر قواي قزاق، بريگاد مركزي و نيز ژاندارمري، وزارت جنگ را تشكيل داد و زمينه را براي سلطنت خود فراهم كرد.<sup>10</sup>
+'''بریگاد قزاق،''' یک تیپ نظامی ایرانی با ساختار و فرماندهی روسی در [[قاجاریه|دوره قاجار]] (1296- 1920م / 1879- 1338ق). بریگاد قزاق در آغاز مرکب از دو فوج سوار و یک دسته موزیک پس از سفر [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] به [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]<ref>ساوجبلاقی، اکبر. '''''نیم قرن تاریخ ارتش شاهنشاهی ایران'''''. ج1، تهران: بی‌نا، 1320، ص132.</ref>، تحت نظر صاحب منصبان و مربیان روسی تزاری و از روی اصول و نظامات قزاق تزاری، توسط چهار صاحب منصب جزء روسی شکل گرفت<ref>دهخدا، علی‌اکبر. '''''لغت‌نامه'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1377، ذیل کلمه بریگاد.</ref>، و رفته رفته تشکیلات آن توسعه یافت. در طول حیات چهل ساله این ‌نیرو دوازده فرمانده روسی به ریاست آن رسیدند<ref>بابایی، غلامرضا. '''''تاریخ ارتش ایران از هخامنشی تا عصر پهلوی'''''. تهران: آشیان، 1382، ص80.</ref>.
+اولین آن‌ها، سرهنگ دومانتویج [Colonel Domantouij]که به همراه سه افسر مربی و پنج افسر دیگر مأمور تشکیل فوج پانصد نفری قزاق در [[استان تهران|تهران]] شد و بعد از او چارکوفسکی[Charkovsky] به این مقام رسید<ref>تیموری، ابراهیم. '''''عصر بی‌خبری یا تاریخ امتیازات در ایران'''''. تهران: اقبال، 1332، ص311.</ref>.  این بریگاد از دو هنگ بومی و هنگ مهاجر که اغلب کرد، شاهسون و افغان تحت تعلیمات مربیان روسی بودند تشکیل می‌شد. فرمانده بریگاد تابع شخص شاه بود<ref>جرج. ن، کرزن. '''''ایران و قضیه ایران'''''. ترجمة وحید مازندرانی، ج1، تهران: علمی و فرهنگی، 1362، ص745.</ref> و این بریگاد در [[استان تهران|تهران]]، با موقعیت نظامی، سیاسی و مالی خود، مثل پیش قراول ارتش تزاری در ایران بود که آلت دست حکومت [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B3%D9%86%D8%AA_%D9%BE%D8%AA%D8%B1%D8%B2%D8%A8%D9%88%D8%B1%DA%AF پترزبورگ] و مهم‌ترین تکیه‌گاه [[محمد علی شاه|محمدعلی شاه]] و اعمال سیاست‌های استبدادی به شمار می‌رفت. چنان‌که پس از به توپ بستن [[مجلس شورای ملی]] (1326ق) توسط لیاخوف روسی، [Liakhov Russian][[محمد علی شاه|محمدعلی شاه]] به او گفت: «تاج و تختم را نجات دادی»<ref>م. پاولویچ، تریا؛ س. ایرانسکی'''''، انقلاب مشروطیت ایران و ریشه‌های اجتماعی و اقتصادی آن'''''. ترجمه م. هوشیار، تهران: نقش جهان، 1330، ص103.</ref>. بیشتر افرادی که وارد بریگاد قزاق می‌‌شدند با پوشیدن اونیفورم قزاقی رعب خود را در دل‌ها جا داده و به مقاصد تجاوزکارانه خود جامه عمل می‌پوشاندند، همین عامل موجب انزجار مردم از آن‌ها می‌‌شد<ref>'''''تاریخ ارتش ایران'''''. ص80.</ref>.
-'''مآخذ: '''
+در سال دوم [[جنگ جهانی اول]] متفقین توسعه این نیرو را لازم شمردند؛ و این بریگاد تبدیل به دیویزیون[division] شد<ref>مورخ‌الدوله، سپهر'''''. ایران در دو جنگ بزرگ''''' (18- 1914). تهران: ادیب، 1362، ص272.</ref>. این نیرو در سقوط [[قاجاریه]] و روی کار آمدن [[سلسله پهلوی]] نقش مهمی داشت. [[رضا شاه پهلوی|رضا خان میرپنج]] از افرادی بود که به بریگاد قزاق وارد شد و با کنار زدن افسران روسی قزاق خود فرماندهی آن را بر عهده گرفت. او با در هم آمیختن عناصر قوای قزاق، بریگاد مرکزی و نیز ژاندارمری، وزارت جنگ را تشکیل داد و زمینه را برای سلطنت خود فراهم کرد<ref> '''''ارتش عصر پهلوی.''''' گروه تاریخ معاصر موسسه فرهنگی بزرگ اندیشه، تهران: جهان کتاب، 1379، ص240. </ref>.
-.     ساوجبلاقي، اكبر. '''''نيم قرن تاريخ ارتش شاهنشاهي ايران'''''. ج1، تهران: بي‌نا، 1320، ص132.
+== نیز نگاه کنید به ==
-.     دهخدا، علي‌اكبر. '''''لغت‌نامه'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1377، ذيل كلمه بريگاد.
+* [[قاجاریه]]
+* [[ناصرالدین شاه قاجار]]
-.     بابايي، غلامرضا. '''''تاريخ ارتش ايران از هخامنشي تا عصر پهلوي'''''. تهران: آشيان، 1382، ص80.
-.     تيموري، ابراهيم. '''''عصر بي‌خبري يا تاريخ امتيازات در ايران'''''. تهران: اقبال، 1332، ص311.
-.     جرج. ن، كرزن. '''''ايران و قضيه ايران'''''. ترجمة وحيد مازندراني، ج1، تهران: علمي و فرهنگي، 1362، ص745.
-.     م. پاولويچ، تريا؛ س. ايرانسكي'''''، انقلاب مشروطيت ايران و ريشه‌هاي اجتماعي و اقتصادي آن'''''. ترجمة م. هوشيار، تهران: نقش جهان، 1330، ص103.
-.     '''''تاريخ ارتش ايران'''''. ص80.
-.     مورخ‌الدوله، سپهر'''''. ايران در دو جنگ بزرگ''''' (18- 1914). تهران: اديب، 1362، ص272.
-.     پورشالچي، محمود. '''''قزاق عصر رضاشاه براساس اسناد وزارت خارجه فرانسه'''''. تهران: مرواريد، 1306، ص49.
-.  '''''ارتش عصر پهلوي.''''' گروه تاريخ معاصر موسسه فرهنگي بزرگ انديشه، تهران: جهان كتاب، 1379، ص240.
+== مآخذ ==
+<references />
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
+== نویسنده مقاله ==
 مریم غلامعلی زاده
+[[رده:تاریخ]]
-----[1].
+[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]
-[2].
-[3].
-[4].