بیرانوند: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''[[بیرانوند]]'''، یا بِیْرانْوَن (بِیرِنْوَن) از ایلات لر لک زبان [[استان لرستان]]. | '''[[بیرانوند]]'''، یا بِیْرانْوَن (بِیرِنْوَن) از ایلات لر لک زبان [[استان لرستان]]. | ||
بیرانوندها خود را از نسل شخصی به نام هیجالی (هجالی) میدانند که از حجاز به لرستان مهاجرت کرده بود. | بیرانوندها خود را از نسل شخصی به نام هیجالی (هجالی) میدانند که از حجاز به [[استان لرستان|لرستان]] مهاجرت کرده بود. | ||
بیرانوندها اکثراً یکجانشیناند و در منطقه پشتکوه لرستان (استان ایلام) و دامنه کبیرکوه و حسینه (منطقه گرمسیری بهاروند) و مناطق اطراف خرمآباد و بروجرد پراکندهاند. دسته کوچکی از بیرانوندها هنوز کوچنده هستند. و در نواحی مختلف استانهای ایلام و لرستان ییلاق و قشلاق میکنند.< | بیرانوندها اکثراً یکجانشیناند و در منطقه پشتکوه [[استان لرستان|لرستان]] ([[استان ایلام]]) و دامنه کبیرکوه و حسینه (منطقه گرمسیری بهاروند) و مناطق اطراف خرمآباد و بروجرد پراکندهاند. دسته کوچکی از بیرانوندها هنوز کوچنده هستند. و در نواحی مختلف استانهای [[استان ایلام|ایلام]] و [[استان لرستان|لرستان]] ییلاق و قشلاق میکنند<ref>'''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستانها.''''' تهران: 1378، ص 37، 39، 148، 149، 152.</ref>. بیرانوند به دو شاخه آلاهینان (آلانیان) و دشائیان (دشینو) تقسیم میشود. خوانین بیرانوندها از شاخه آلاهینان هستند. | ||
شمار جمعیت این ایل را بین 3000 تا 12000 تخمین زدهاند، که شمار کوچنده آنها در 1377ش، 63 خانوار و 513 نفر بوده است<ref>'''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی.''''' تهران: 1378، ص 29. </ref>. | |||
گفته میشود که بیرانوندها، پیش از [[افشاریه|حکومت افشاریان]] در منطقه دلفان زندگی میکردند و در زمان [[نادرشاه افشار|نادرشاه]] در سیلاخور [[استان لرستان|لرستان]] مستقر شدند. در زمان [[کریم خان زند|کریمخان زند]] به [[شیراز]] کوچانده شدند و پس از تضعیف حکومت زند دوباره به لرستان بازگشتند. منابع تاریخی پس از [[قاجاریه|دوره قاجار]]، به سرکوب بیرانوندها و تبعیدشان به خراسان اشاراتی دارند<ref>تلخیص از مقاله "بیرانون" '''''دانشنامه جهان اسلام'''.''</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[استان لرستان]] | |||
* [[استان ایلام]] | |||
* [[قاجاریه]] | |||
* [[افشاریه]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
معصومه ابراهیمی | معصومه ابراهیمی | ||
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]] | |||
[[رده:مردم شناسی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۱۱
بیرانوند، یا بِیْرانْوَن (بِیرِنْوَن) از ایلات لر لک زبان استان لرستان.
بیرانوندها خود را از نسل شخصی به نام هیجالی (هجالی) میدانند که از حجاز به لرستان مهاجرت کرده بود.
بیرانوندها اکثراً یکجانشیناند و در منطقه پشتکوه لرستان (استان ایلام) و دامنه کبیرکوه و حسینه (منطقه گرمسیری بهاروند) و مناطق اطراف خرمآباد و بروجرد پراکندهاند. دسته کوچکی از بیرانوندها هنوز کوچنده هستند. و در نواحی مختلف استانهای ایلام و لرستان ییلاق و قشلاق میکنند[۱]. بیرانوند به دو شاخه آلاهینان (آلانیان) و دشائیان (دشینو) تقسیم میشود. خوانین بیرانوندها از شاخه آلاهینان هستند.
شمار جمعیت این ایل را بین 3000 تا 12000 تخمین زدهاند، که شمار کوچنده آنها در 1377ش، 63 خانوار و 513 نفر بوده است[۲].
گفته میشود که بیرانوندها، پیش از حکومت افشاریان در منطقه دلفان زندگی میکردند و در زمان نادرشاه در سیلاخور لرستان مستقر شدند. در زمان کریمخان زند به شیراز کوچانده شدند و پس از تضعیف حکومت زند دوباره به لرستان بازگشتند. منابع تاریخی پس از دوره قاجار، به سرکوب بیرانوندها و تبعیدشان به خراسان اشاراتی دارند[۳].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
معصومه ابراهیمی