پرش به محتوا

بهرام(پادشاه ساسانی): تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۳: خط ۳:
'''بهرام‌ اول،''' (حک271-274م) پسر [[شاپور|شاپور اول]]. در دوره او موبدان [[زرتشتی، دین|زردشتی]] به ویژه کرتیر یا کردیر، [Kardēr]قدرت فراوانی یافتند تا آن‌جا که موفق به دستگیری و اعدام [[مانی]] شدند<ref>ويدن‌گرن، گئو. '''''ماني و تعليمات او'''''. ترجمة نزهت اصفهاني، 1355، ص58-52.</ref>. پس از وی، پسرش [[بهرام|بهرام دوم]] (حک274-293م) در زمانی که کرتیر در اوج قدرت بود، و برادرانش هرمز و نرسی با او مخالفت می‌کردند به پادشاهی رسید<ref>تفضلي، احمد. «كرتير و اتحاد دين و دولت در دورة ساساني» در '''''يكي قطره باران'''''. تهران: 1370، نشر نو، ص737-721.</ref>. رومی‌ها در این اوضاع آشفته بخشی از بین‌النهرین و ارمنستان را تصرف کردند<ref>  لوكونين. '''''تمدن ايران ساساني'''''. ترجمة عنايت‌الله رضا، تهران: 1372، علمي و فرهنگي، ص186.</ref>.پس از این، پادشاهی '''بهرام سوم''' که از حمایت کرتیر برخوردار بود چهارماه بیشتر دوام نیافت (293م) که نرسی او را سرنگون کرد<ref>Klima. O . "Bahram III" in '''''Encyclopaedia Iranica''''', vol 3, p517</ref>.
'''بهرام‌ اول،''' (حک271-274م) پسر [[شاپور|شاپور اول]]. در دوره او موبدان [[زرتشتی، دین|زردشتی]] به ویژه کرتیر یا کردیر، [Kardēr]قدرت فراوانی یافتند تا آن‌جا که موفق به دستگیری و اعدام [[مانی]] شدند<ref>ويدن‌گرن، گئو. '''''ماني و تعليمات او'''''. ترجمة نزهت اصفهاني، 1355، ص58-52.</ref>. پس از وی، پسرش [[بهرام|بهرام دوم]] (حک274-293م) در زمانی که کرتیر در اوج قدرت بود، و برادرانش هرمز و نرسی با او مخالفت می‌کردند به پادشاهی رسید<ref>تفضلي، احمد. «كرتير و اتحاد دين و دولت در دورة ساساني» در '''''يكي قطره باران'''''. تهران: 1370، نشر نو، ص737-721.</ref>. رومی‌ها در این اوضاع آشفته بخشی از بین‌النهرین و ارمنستان را تصرف کردند<ref>  لوكونين. '''''تمدن ايران ساساني'''''. ترجمة عنايت‌الله رضا، تهران: 1372، علمي و فرهنگي، ص186.</ref>.پس از این، پادشاهی '''بهرام سوم''' که از حمایت کرتیر برخوردار بود چهارماه بیشتر دوام نیافت (293م) که نرسی او را سرنگون کرد<ref>Klima. O . "Bahram III" in '''''Encyclopaedia Iranica''''', vol 3, p517</ref>.


'''بهرام چهارم''' (388-399م) پسر شاپور دوم<sup>*</sup> ذوالاکتاف، از آن‌جا که در زمان برادرش شاپور سوم حکمران کرمان بود به کرمانشاه (پادشاه کرمان) ملقب شد<ref>Klima. O . "Bahram IV" '''''in Encyclopaedia Iranica''''', vol 3, p518</ref>. در زمان او ارمنستان میان [[ایران]] و روم تقسیم شد، دولت روم نیز به دو بخش شرقی (بیزانس) [Byzantine]و روم غربی تقسیم شد<ref>Morony, "sasanids", " '''''in Encyclopaedia of Islam''''', vol 9. p. 75.</ref>.
'''بهرام چهارم''' (388-399م) پسر [[شاپور]] دوم<sup>*</sup> ذوالاکتاف، از آن‌جا که در زمان برادرش [[شاپور]] سوم حکمران [[کرمان]] بود به [[کرمانشاه]] (پادشاه [[کرمان]]) ملقب شد<ref>Klima. O . "Bahram IV" '''''in Encyclopaedia Iranica''''', vol 3, p518</ref>. در زمان او ارمنستان میان [[ایران]] و روم تقسیم شد، دولت روم نیز به دو بخش شرقی (بیزانس) [Byzantine]و روم غربی تقسیم شد<ref>Morony, "sasanids", " '''''in Encyclopaedia of Islam''''', vol 9. p. 75.</ref>.


'''بهرام پنجم''' (حک420-438م) پسر یزدگرد اول (399-420م) با شکست دادن یکی از بزرگان مدعی پادشاهی به نام خسرو، بر تخت نشت، اگر چه هیاطله (هپتالیان)[Hephtalites] را در شمال شرقی ایران، شکست داد، اما در جنگ؛ بیزانس موفقیتی نداشت. مسیحیان ایرانی در زمان او برای گریز از تعقیب و آزار دولت، کلیسای خود را از کلیسای بیزانس جدا کردند<ref>كريستن‌سن، آرتور. '''''ايران درزمان ساسانيان'''''. ترجمة غلامرضا رشيدياسمي، تهران: 1378، صداي معاصر، ص204.</ref>. بهرام پنجم ملقب به بهرام گور [ Gor]در ادب فارسی به شکار گور مشهور است و داستان زندگی او در منظومه هفت‌پیکر نظامی انعکاس یافته است<ref>Hanaway, w. l. "Bahram Gor in Persian legend and literature" '''''in Encyclopaedia Iranica''''', vol 3. p 519.</ref>.
'''بهرام پنجم''' (حک420-438م) پسر یزدگرد اول (399-420م) با شکست دادن یکی از بزرگان مدعی پادشاهی به نام خسرو، بر تخت نشت، اگر چه هیاطله (هپتالیان)[Hephtalites] را در شمال شرقی [[ایران]]، شکست داد، اما در جنگ؛ بیزانس موفقیتی نداشت. مسیحیان ایرانی در زمان او برای گریز از تعقیب و آزار دولت، کلیسای خود را از کلیسای بیزانس جدا کردند<ref>كريستن‌سن، آرتور. '''''ايران درزمان ساسانيان'''''. ترجمة غلامرضا رشيدياسمي، تهران: 1378، صداي معاصر، ص204.</ref>. بهرام پنجم ملقب به بهرام گور [ Gor]در ادب فارسی به شکار گور مشهور است و داستان زندگی او در منظومه هفت‌پیکر نظامی انعکاس یافته است<ref>Hanaway, w. l. "Bahram Gor in Persian legend and literature" '''''in Encyclopaedia Iranica''''', vol 3. p 519.</ref>.


'''بهرام ششم''' یا چوبین [Čobin(chobin)](حک590-591م) از خاندان مهران، سردار هرمز چهارم (حک579-590م) بود که در برابر مهاجمان هپتالی جنگید اما از آنجا که از رومیان شکست خورد، هرمز او را خلع کرد و او نیز شورش کرد. با کشته شدن هرمز به دست بزرگان ساسانی، [[خسرو پرویز|خسروپرویز]] (590-628) به تخت رسید اما از مقابل بهرام چوبین برای استمداد از رومیان گریخت. [[بهرام]] در مقابل سپاهیان روم‌شرقی (بیزانس) شکست خورد و روانه ترکستان (شمال شرق [[ایران]]) شد و در آن‌جا به تحریک [[خسرو پرویز|خسروپرویز]] کشته شد<ref>نظامي گنجوي، جمال‌الدين ابومحمد. '''''هفت‌پيكر'''''. به كوشش حسين‌پژمان بختياري، تهران: 1344، ابن‌سينا.</ref>.<ref>براي آگاهي بيشتر: كريستن‌سن، آرتور. '''''داستان بهرام چوبين'''''. ترجمة منيژه احدزادگان آهني، تهران: 1383، طهوري.  </ref>
'''بهرام ششم''' یا چوبین [Čobin(chobin)](حک590-591م) از خاندان مهران، سردار هرمز چهارم (حک579-590م) بود که در برابر مهاجمان هپتالی جنگید اما از آنجا که از رومیان شکست خورد، هرمز او را خلع کرد و او نیز شورش کرد. با کشته شدن هرمز به دست بزرگان [[ساسانیان|ساسانی]]، [[خسرو پرویز|خسروپرویز]] (590-628) به تخت رسید اما از مقابل بهرام چوبین برای استمداد از رومیان گریخت. [[بهرام]] در مقابل سپاهیان روم‌شرقی (بیزانس) شکست خورد و روانه ترکستان (شمال شرق [[ایران]]) شد و در آن‌جا به تحریک [[خسرو پرویز|خسروپرویز]] کشته شد<ref>نظامي گنجوي، جمال‌الدين ابومحمد. '''''هفت‌پيكر'''''. به كوشش حسين‌پژمان بختياري، تهران: 1344، ابن‌سينا.</ref>.<ref>براي آگاهي بيشتر: كريستن‌سن، آرتور. '''''داستان بهرام چوبين'''''. ترجمة منيژه احدزادگان آهني، تهران: 1383، طهوري.  </ref>


== نیز نگاه کنید به ==
== نیز نگاه کنید به ==


* [[ساسانیان]]
* [[ساسانیان]]
* [[شاپور]]


== مآخذ ==
== مآخذ ==
خط ۲۱: خط ۲۲:
== نویسنده مقاله ==
== نویسنده مقاله ==
حسین شیخ  
حسین شیخ  
[[رده:تاریخ]]
[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۱

بهرام، نام شش تن از پادشاهان ساسانی.

بهرام‌ اول، (حک271-274م) پسر شاپور اول. در دوره او موبدان زردشتی به ویژه کرتیر یا کردیر، [Kardēr]قدرت فراوانی یافتند تا آن‌جا که موفق به دستگیری و اعدام مانی شدند[۱]. پس از وی، پسرش بهرام دوم (حک274-293م) در زمانی که کرتیر در اوج قدرت بود، و برادرانش هرمز و نرسی با او مخالفت می‌کردند به پادشاهی رسید[۲]. رومی‌ها در این اوضاع آشفته بخشی از بین‌النهرین و ارمنستان را تصرف کردند[۳].پس از این، پادشاهی بهرام سوم که از حمایت کرتیر برخوردار بود چهارماه بیشتر دوام نیافت (293م) که نرسی او را سرنگون کرد[۴].

بهرام چهارم (388-399م) پسر شاپور دوم* ذوالاکتاف، از آن‌جا که در زمان برادرش شاپور سوم حکمران کرمان بود به کرمانشاه (پادشاه کرمان) ملقب شد[۵]. در زمان او ارمنستان میان ایران و روم تقسیم شد، دولت روم نیز به دو بخش شرقی (بیزانس) [Byzantine]و روم غربی تقسیم شد[۶].

بهرام پنجم (حک420-438م) پسر یزدگرد اول (399-420م) با شکست دادن یکی از بزرگان مدعی پادشاهی به نام خسرو، بر تخت نشت، اگر چه هیاطله (هپتالیان)[Hephtalites] را در شمال شرقی ایران، شکست داد، اما در جنگ؛ بیزانس موفقیتی نداشت. مسیحیان ایرانی در زمان او برای گریز از تعقیب و آزار دولت، کلیسای خود را از کلیسای بیزانس جدا کردند[۷]. بهرام پنجم ملقب به بهرام گور [ Gor]در ادب فارسی به شکار گور مشهور است و داستان زندگی او در منظومه هفت‌پیکر نظامی انعکاس یافته است[۸].

بهرام ششم یا چوبین [Čobin(chobin)](حک590-591م) از خاندان مهران، سردار هرمز چهارم (حک579-590م) بود که در برابر مهاجمان هپتالی جنگید اما از آنجا که از رومیان شکست خورد، هرمز او را خلع کرد و او نیز شورش کرد. با کشته شدن هرمز به دست بزرگان ساسانی، خسروپرویز (590-628) به تخت رسید اما از مقابل بهرام چوبین برای استمداد از رومیان گریخت. بهرام در مقابل سپاهیان روم‌شرقی (بیزانس) شکست خورد و روانه ترکستان (شمال شرق ایران) شد و در آن‌جا به تحریک خسروپرویز کشته شد[۹].[۱۰]

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ويدن‌گرن، گئو. ماني و تعليمات او. ترجمة نزهت اصفهاني، 1355، ص58-52.
  2. تفضلي، احمد. «كرتير و اتحاد دين و دولت در دورة ساساني» در يكي قطره باران. تهران: 1370، نشر نو، ص737-721.
  3.   لوكونين. تمدن ايران ساساني. ترجمة عنايت‌الله رضا، تهران: 1372، علمي و فرهنگي، ص186.
  4. Klima. O . "Bahram III" in Encyclopaedia Iranica, vol 3, p517
  5. Klima. O . "Bahram IV" in Encyclopaedia Iranica, vol 3, p518
  6. Morony, "sasanids", " in Encyclopaedia of Islam, vol 9. p. 75.
  7. كريستن‌سن، آرتور. ايران درزمان ساسانيان. ترجمة غلامرضا رشيدياسمي، تهران: 1378، صداي معاصر، ص204.
  8. Hanaway, w. l. "Bahram Gor in Persian legend and literature" in Encyclopaedia Iranica, vol 3. p 519.
  9. نظامي گنجوي، جمال‌الدين ابومحمد. هفت‌پيكر. به كوشش حسين‌پژمان بختياري، تهران: 1344، ابن‌سينا.
  10. براي آگاهي بيشتر: كريستن‌سن، آرتور. داستان بهرام چوبين. ترجمة منيژه احدزادگان آهني، تهران: 1383، طهوري.  

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

حسین شیخ