پرش به محتوا

ایل سنجابی

از ویکی ایران

سنجابی (سنجاوی)، از ایلات کرد پراکنده در کرمانشاه.

درباره وجه تسمیه این ایل نظرات مختلفی وجود دارد که همه آنها بر مبنای فقه‌اللغه عامیانه است. مثلاً برخی به نقل از خود مردم ایل، بر تن داشتن جامه‌ای با آستر پوست سنجاب را علت نام‌گذاری ایل سنجابی می‌دانند[۱].

سنجابی‌ها در گذشته در منطقه فارس و نزدیک شیراز به سر می‌بردند. در زمان نادرشاه افشار آنها را به نواحی کرمانشاه و جوانرود کوچاندند و به ابواب جمعی ایلات زنگنه و گوران پیوستند؛ حسن خان سنجابی با تشکیل سازمان ایلی مستقلی در 1287ق / ؟؟؟؟ م، توانست ایل سنجابی را از گوران و زنگنه جدا کند[۲].

ایل سنجابی در مناطق اطراف کرمانشاه و جلگه ماهی‌دشت در سرزمینی به نام سنجابی سکونت دارند. سنجابی‌ها اکثراً یکجانشین شده‌اند و شماری از آنها در مناطق ماهی‌دشت و جوانرود و سرزمین‌های جنوب رود حلوان در دهستان‌های شهرستان‌های پاوه، قصر شیرین، اسلام آباد غرب، جوانرود، سر پل ذهاب استان کرمانشاه و دهستان‌های شهرستان شیروان و چرداول استان ایلام ییلاق و قشلاق می‌کنند[۳].

ایل سنجابی از 18 تیره و چند طایفه تشکیل شده است. همه خوانین سنجابی از تیره بزرگ و مهم چالاوی (چالابی) برخاسته‌اند[۴]. آمار مختلفی از جمعیت سنجابی‌ها گزارش شده است[۵]. از این رو از جمعیت کنونی سنجابی‌ها اطلاع دقیقی در دست نیست. شمار کوچندگان ایل سنجابی را در 1377ش 767 خانوار و 5032 نفر داده‌اند[۶].

سنجابی‌ها اکثراً اهل حق هستند[۷][۸]. حاصلخیزی جلگه ماهی‌دشت اقتصاد پر رونقی برای معیشت سنجابی‌ها به بار آورده است. کشاورزی و باغداری و دامپروری و صنایع دستی مانند جاجیم و فرش... از مشاغل عمده سنجابی‌هاست[۹][۱۰].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. سلطانی، محمدعلی. ایلات و طوایف کرمانشاهان. تهران: 1372، جلد 2، ص. 835-836.
  2. سلطانی، محمدعلی. ایلات و طوایف کرمانشاهان. تهران: 1372، جلد 2، ص 829-840.   
  3. سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستان‌ها. تهران: 1378، ص 41، 133-139.
  4. سلطانی، محمدعلی. ایلات و طوایف کرمانشاهان. تهران: 1372، جلد 2، ص. 829-835.
  5. افشار سیستانی، ایرج. ایل‌ها، چادرنشینان، و طوایف عشایری ایران. تهران: 1366، جلد 1، ص 265.
  6. سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 17.
  7. ادموندز، سیسیل جی. کردها، ترک‌ها، عرب‌ها. ترجمه ابراهیم یونسی، تهران: 1367، ص 212.
  8. سلطانی، محمدعلی. ایلات و طوایف کرمانشاهان. تهران: 1372، جلد 2، ص. 829.
  9. افشار سیستانی، ایرج. ایل‌ها، چادرنشینان، و طوایف عشایری ایران. تهران: 1366، جلد1، ص. 282.
  10. ایرانشهر، نشریه شماره 22 کمیسیون ملی یونسکو در ایران. تهران: 1342، جلد 1، ص. 137.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

معصومه ابراهیمی