پالایشگاه های گاز
در حال حاضر ۵ پالایشگاه در کشور فعالند که مهمترین آنها عبارتند از:
پالایشگاه بیدبلند
این پالایشگاه در سال ۱۹۷۰ در منطقه آغاجاری در خوزستان برای پالایش گاز مایع تاسیس شد و ظرفیت پالایش آن ۳۴ میلیون متر مکعب در روز است.
پالایشگاه شهید هاشمینژاد (خانگیران)
کار تاسیس این پالایشگاه در سال ۱۹۷۵م آغاز شد. ظرفیت سهمیه روزانه آن ۲۵۰/۱ میلیون فوت مکعب میباشد. این پالایشگاه که در ۳۰ کیلومتری سرخس واقع در استان خوزستان قرار دارد از نظر کیفیت تولید گاز مایع میتواند بهترین و پیچیدهترین واحد از این نوع در جهان محسوب شود. این پالایشگاه در سال ۱۹۸۵ به مرحله بهرهبرداری رسید و ظرفیت روزانه آن در حال حاضر ۲۱ میلیون متر مکعب است.
پالایشگاه ولیعصر{عج} (کنگان)
که در استان بوشهر و در ۲۵۰ کیلومتری جنوب شرقی بندرعباس و ۲۰۰ کیلومتری جنوب شیراز واقع شده است. ظرفیت پالایش روزانه آن حدود ۸۰ میلیون متر مکعب در روز است که فاز اول آن در سال ۱۳۶۸ ه ش (۱۹۹۰ م) به بهرهبرداری رسید. از دیگر پالایشگاههایگازکشورکه به بهرهبرداری رسیده میتوان از پالایشگاه آغاز - دالان و سرخون نام برد که اولی در استان فارس و دومی در استان بوشهر واقع است. ظرفیت پالایش آنها به ترتیب ۴۰ و ۱۴ میلیون متر مکعب در روز است و هر دو در سال ۱۳۷۵ ه ش به بهرهبرداری رسیدند. صنعت گاز ایران از امتیازات بالقوه خوبی برای کسب موفقیت در بازاربینالمللی گاز برخوردار است زیرا از نظر ذخایر گازی دومین کشور در سطح جهان است و با داشتن شبکه وسیع خطوط لوله گاز و بهرهمندی از نیروهای متخصص و مجرب و واقع شدن بین خاور دور و آسیای میانه و اروپا میتواند منابع گاز خود را به کشورهای همسایه و حتی کشورهای اروپایی متصلکند. البته در این زمینه طرحها و مطالعاتی هم صورتگرفته که بعضی از آنها با جدیّت دنبال میشوند از جمله طرح انتقالگاز ترکمنستان به اروپا از طریق ایران و طرح انتقال گاز ایران به کشورهای پاکستان، ترکیه و هندوستان. از دیگر موفقیتهای شرکت ملی گاز ایران میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- راهاندازی واحد تولید گاز شهید هاشمینژاد در منطقه خانگیران (خراسان) که شامل سه واحد پالایشگاهی هر یک با ظرفیت ۵/۷ میلیون متر مکعب در روز است. این واحد پالایشگاهی در سال ۱۹۸۳ توسط رئیس جمهور وقت افتتاح شد.گاز (شیرین) این پالایشگاه از طریق شبکه خطوط لولهای به طول ۸۰۰ کیلومتر استانهای خراسان و مازندران و نیز نیروگاه ۱۴۴۰ مگاواتی «نکا» (واقع در سواحل دریای خزر) را تغذیه میکند. شاخههای فرعی این شبکه هم اکنون به شهرهای مشهد، سرخس، نیشابور،گرگان، بهشهر و دیگر شهرهای واقع در مسیر نیز کشیده شده است.
- ساخت و نصب دومین خط لوله سراسری ایران که برای انتقال گاز به اروپای غربی از میدانهایگاز مستقل نار و کنگان به سوی مرزهایکشور شوروی سابق (کشورهای تازه استقلال یافته) کشیده شده است. این سیستم خطوط انتقال مشتمل بر ۱۰۳۰ کیلومتر لوله است که در سال ۱۹۸۳ تکمیل و راهاندازی شد؛
- ساخت و نصب خط لوله کازرون - شیراز (در استان فارس) به طول ۵/۹۳ کیلومتر که در سال ۱۹۸۷ راهاندازی شد؛
- ساخت و نصب شبکه خطوط لولهای شامل ۸۷ کیلومتر در دو خط موازی از گویم به مرودشت برای رفع نیاز طرح توسعه کود شیمیایی شیراز که در سال ۱۹۸۴ راهاندازی شد؛
- ساخت و نصب خط لوله دلیجان - اراک - ملایر - همدان که در سال ۱۹۸۸ راهاندازی شد؛
- ساخت و نصب شبکه خط لوله سرخون به بندرعباس شامل شبکهای به طول ۵۰ کیلومتر. این سیستم پس از جداسازی انواع گازهای مایع موجود ذخیره غنیای برای تغذیه نیروگاه بندرعباس تهیه میکند. این طرح در سال ۱۹۸۶ راهاندازی شد؛
- ساخت و نصب شبکه انتقالی به طول ۳۶۵ کیلومتر که شهرهای مختلف از جمله شادگان، شوشتر، قمشه،گلپایگان، کاشان، شاهینشهر، شهرکرد و کوه نمد را زیر پوشش میگیرد؛
- ساخت و نصب شبکه خطوط گازرسانی در ۴۴ شهر و بیش از ۷۰ روستا، همچنین توسعه شبکههای گازرسانی تهران، اصفهان، شیراز، مشهد و اهواز.
نیز نگاه کنید به
- صنعت آهن و فولاد
- مجتمع فولاد اصفهان
- مجتمع فولاد خوزستان
- صنایع فولاد اهواز
- گروه ملی صنعتی فولاد ایران
منبع اصلی
مریدی، سیاوش (1380). کتاب ایران: اقتصاد. تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.