خط، دین، زبان و نژاد در ایران: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
خط، دین، زبان و نژاد در ایران از مهم ترین مسائلی است که میتوان به آن اشاره کرد. | خط، دین، زبان و نژاد در [[کشور ایران|ایران]] از مهم ترین مسائلی است که میتوان به آن اشاره کرد. | ||
=== نژاد === | === نژاد === | ||
پیش از ورود و استقرار آریاییها در ایران، نژادهای بومی در این کشور میزیستند. از حدود هزاره پنجم ق.م اقوام غیر آریایی در ایران میزیستهاند که بعدها در احوال اجتماعی، فرهنگی و حتی ترکیب نژادی مهاجران آریایی تأثیر داشتهاند. از جمله این اقوام ایلامیان در جنوب غربی.ایران،کاسیان در زاگرس - | پیش از ورود و استقرار آریاییها در ایران، نژادهای بومی در این کشور میزیستند. از حدود هزاره پنجم ق.م اقوام غیر آریایی در [[کشور ایران|ایران]] میزیستهاند که بعدها در احوال اجتماعی، فرهنگی و حتی ترکیب نژادی مهاجران آریایی تأثیر داشتهاند. از جمله این اقوام ایلامیان در جنوب غربی.ایران،کاسیان در [[زاگرس]] - [[استان لرستان|لرستان]]، لولوبیها در [[زاگرس]] -کرمانشاهان،کادوسیان در [[استان گیلان|گیلان]] کنونی، تپوریان در [[استان مازندران|مازندران]] را میتوان نام برد. انتشار و گسترش آریائیان در فلات ایران در حدود نیمه هزاره دوم ق. م شروع شد. آریائیان شاخهای از اقوام سفید پوست هند و اروپایی هستند که عدهای به سرزمین هند وگروهی به فلات ایران رو میآورند.<ref>کمیسیون ملی یونسکو در ایران، ایرانشهر، جلداول، ص ۹۲.</ref> | ||
=== خط === | === خط === | ||
ایرانیها در طول تاریخ چهار نوع خط متفاوت داشتهاند. نخست خط میخی دوره هخامنشیان و دیگری خط پهلوی که در زمان اشکانیان و [[ساسانیان]] معمول و متداول بود و آثار آن هنوز هم باقی است. خط نوع سوم، اوستایی است که بر اساس خط پهلوی تنظیم گردیده است و بالاخره خط کنونی ایران که با ایجاد تغییراتی اقتباس از خط عربی است. علاوه بر افزودن چهار حرف بر الفبای عربی، ایرانیها در تحریر این خط نیز تغییرات و ابداعاتی انجام دادند. به طوری که از سده ۸ ه .قخطوط ایرانی در میان خطوط اسلامی ظاهر شد این خطها عبارتند از: تعلیق، نستعلیق، شکسته نستعلیق که شکل و ترکیب آنها با سایر خطهای اسلامی متفاوت بوده و ترکیب و گردش حروف در آنها شباهت به خطوط باستانی ایرانی یعنی پهلوی و اوستایی دارد.<ref>کمیسیون ملی یونسکو در ایران، ایرانشهر، ص ۷۶۶.</ref> | ایرانیها در طول تاریخ چهار نوع خط متفاوت داشتهاند. نخست خط میخی [[هخامنشیان|دوره هخامنشیان]] و دیگری خط پهلوی که در زمان اشکانیان و [[ساسانیان]] معمول و متداول بود و آثار آن هنوز هم باقی است. خط نوع سوم، اوستایی است که بر اساس خط پهلوی تنظیم گردیده است و بالاخره خط کنونی ایران که با ایجاد تغییراتی اقتباس از خط عربی است. علاوه بر افزودن چهار حرف بر الفبای عربی، ایرانیها در تحریر این خط نیز تغییرات و ابداعاتی انجام دادند. به طوری که از سده ۸ ه .قخطوط ایرانی در میان خطوط اسلامی ظاهر شد این خطها عبارتند از: تعلیق، نستعلیق، شکسته نستعلیق که شکل و ترکیب آنها با سایر خطهای اسلامی متفاوت بوده و ترکیب و گردش حروف در آنها شباهت به خطوط باستانی ایرانی یعنی پهلوی و اوستایی دارد.<ref>کمیسیون ملی یونسکو در ایران، ایرانشهر، ص ۷۶۶.</ref> | ||
=== دین === | === دین === | ||
دین مردم ایران در دوران پیش از [[اسلام]]؛ [[زرتشتی، دین|زرتشتی]] بوده است. در حال حاضر قریب به کل جمعیت آن مسلمان و اکثریت مردم آن پیرو مذهب شیعه میباشند. | دین مردم ایران در دوران پیش از [[اسلام]]؛ [[زرتشتی، دین|زرتشتی]] بوده است. در حال حاضر قریب به کل جمعیت آن مسلمان و اکثریت مردم آن پیرو مذهب شیعه میباشند. [[مسیحی، دین|مسیحیان]]، [[یهودیان]] و [[زرتشتی، دین|زرتشتیان]] دیگر اقلیتهای دینی این کشور بشمار میروند. | ||
=== زبان === | === زبان === | ||
زبان اکثریت مردم ایران فارسی است. این زبان اصطلاحاً بر زبان واحد و بر ریشه اصلی و اساسی تمام لهجههای گوناگونی اطلاق میشود که در ایران از آغاز مهاجرت آریائیان تا امروز معمول بوده است. این زبان شعبهای است از زبانهای هند و ایرانی که آن نیز به نوبه خود یکی از زبانهای هند و اروپایی یعنی زبانهای مجموع اقوام سفیدپوستی است که سکونتگاههای اصلی آنها از هندوستان تا سواحل اقیانوس اطلس در اروپا و همچنین بریتانیا گسترده است. | زبان اکثریت مردم ایران [[فارسی]] است. این زبان اصطلاحاً بر زبان واحد و بر ریشه اصلی و اساسی تمام لهجههای گوناگونی اطلاق میشود که در ایران از آغاز مهاجرت آریائیان تا امروز معمول بوده است. این زبان شعبهای است از زبانهای هند و ایرانی که آن نیز به نوبه خود یکی از زبانهای هند و اروپایی یعنی زبانهای مجموع اقوام سفیدپوستی است که سکونتگاههای اصلی آنها از هندوستان تا سواحل اقیانوس اطلس در اروپا و همچنین بریتانیا گسترده است. | ||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
* [[شهرهای ایران]] | * [[شهرهای ایران]] | ||
* [ | * [[روستاهای ایران]] | ||
* [[جامعه عشایری ایران]] | * [[جامعه عشایری ایران]] | ||
* [[ساختار سنی و جنسی جمعیت ایران]] | * [[ساختار سنی و جنسی جمعیت ایران]] | ||
| خط ۲۵: | خط ۲۵: | ||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
کیانی هفت لنگ، کیانوش (1379). کتاب ایران: گذری بر جغرافیای ایران. تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی. | کیانی هفت لنگ، کیانوش (1379). کتاب ایران: گذری بر جغرافیای ایران. تهران: [https://alhoda.ir موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]. | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
[https://alhoda.ir/ کیانوش کیانی هفت لنگ] | [https://alhoda.ir/ کیانوش کیانی هفت لنگ] | ||
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]] | [[رده:جامعه و نظام اجتماعی]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۴۰
خط، دین، زبان و نژاد در ایران از مهم ترین مسائلی است که میتوان به آن اشاره کرد.
نژاد
پیش از ورود و استقرار آریاییها در ایران، نژادهای بومی در این کشور میزیستند. از حدود هزاره پنجم ق.م اقوام غیر آریایی در ایران میزیستهاند که بعدها در احوال اجتماعی، فرهنگی و حتی ترکیب نژادی مهاجران آریایی تأثیر داشتهاند. از جمله این اقوام ایلامیان در جنوب غربی.ایران،کاسیان در زاگرس - لرستان، لولوبیها در زاگرس -کرمانشاهان،کادوسیان در گیلان کنونی، تپوریان در مازندران را میتوان نام برد. انتشار و گسترش آریائیان در فلات ایران در حدود نیمه هزاره دوم ق. م شروع شد. آریائیان شاخهای از اقوام سفید پوست هند و اروپایی هستند که عدهای به سرزمین هند وگروهی به فلات ایران رو میآورند.[۱]
خط
ایرانیها در طول تاریخ چهار نوع خط متفاوت داشتهاند. نخست خط میخی دوره هخامنشیان و دیگری خط پهلوی که در زمان اشکانیان و ساسانیان معمول و متداول بود و آثار آن هنوز هم باقی است. خط نوع سوم، اوستایی است که بر اساس خط پهلوی تنظیم گردیده است و بالاخره خط کنونی ایران که با ایجاد تغییراتی اقتباس از خط عربی است. علاوه بر افزودن چهار حرف بر الفبای عربی، ایرانیها در تحریر این خط نیز تغییرات و ابداعاتی انجام دادند. به طوری که از سده ۸ ه .قخطوط ایرانی در میان خطوط اسلامی ظاهر شد این خطها عبارتند از: تعلیق، نستعلیق، شکسته نستعلیق که شکل و ترکیب آنها با سایر خطهای اسلامی متفاوت بوده و ترکیب و گردش حروف در آنها شباهت به خطوط باستانی ایرانی یعنی پهلوی و اوستایی دارد.[۲]
دین
دین مردم ایران در دوران پیش از اسلام؛ زرتشتی بوده است. در حال حاضر قریب به کل جمعیت آن مسلمان و اکثریت مردم آن پیرو مذهب شیعه میباشند. مسیحیان، یهودیان و زرتشتیان دیگر اقلیتهای دینی این کشور بشمار میروند.
زبان
زبان اکثریت مردم ایران فارسی است. این زبان اصطلاحاً بر زبان واحد و بر ریشه اصلی و اساسی تمام لهجههای گوناگونی اطلاق میشود که در ایران از آغاز مهاجرت آریائیان تا امروز معمول بوده است. این زبان شعبهای است از زبانهای هند و ایرانی که آن نیز به نوبه خود یکی از زبانهای هند و اروپایی یعنی زبانهای مجموع اقوام سفیدپوستی است که سکونتگاههای اصلی آنها از هندوستان تا سواحل اقیانوس اطلس در اروپا و همچنین بریتانیا گسترده است.
نیز نگاه کنید به
- شهرهای ایران
- روستاهای ایران
- جامعه عشایری ایران
- ساختار سنی و جنسی جمعیت ایران
- شهرنشینی و روستانشینی ایران
مآخذ
منبع اصلی
کیانی هفت لنگ، کیانوش (1379). کتاب ایران: گذری بر جغرافیای ایران. تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.