باچوانلو: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''باچوانلو، يا باچيانلو'''، تيرهاي از كرد زعفرانلو در شمال خراسان كه به كرد قوچان نيز معروفند. باچوانلو در منابع به صورتهاي قاچكانلو، باشمانلو، باشقانلو نيز آمده است.<sup>1</sup> باچوانلوها در يك صد سال اخير به تدريج يكجانشين شدهاند و در رو...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''باچوانلو، | [[پرونده:N00282875-r-b-000.jpg|بندانگشتی|باچو انلو برگرفته از وبسایت جهان نیوز قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.jahannews.com/gallery/282875/2/advenfb8.h8$jelbb9g1j.html]] | ||
'''[[باچوانلو|باچوانلو، یا باچیانلو]]'''، تیرهای از کرد [[ایل زعفرانلو|زعفرانلو]] در شمال خراسان که به [[کرد و پیوستگی نژادی و تاریخی او|کرد]] قوچان نیز معروفند. باچوانلو در منابع به صورتهای قاچکانلو، باشمانلو، باشقانلو نیز آمده است<ref>توحدی، کلیمالله. '''''حرکت تاریخی کرد به خراسان در دفاع از استقلال ایران'''''. مشهد: 1359-1373، جلد 1، ص. 281؛ جلد 2، ص. 163-164. </ref><ref>میرنیا، علی. '''''ایلها و طایفههای عشایری کرد ایران'''''. تهران: 1369، ص 64.</ref><ref>پاپلییزدی، محمدحسین. «مختصریدرباره کوچنشینان شمال خراسان»، '''''مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی'''''. مشهد: 1362، شمـ 3 و 4، ص 567.</ref><ref name=":0">قدوسی، محمدحسین. '''''نادرنامه'''''. مشهد: 1339،ص 22.</ref><ref>مردوخ کردستانی، محمد. '''''تاریخ'''''. سنندج، 1351، جلد 1، ص. 79.</ref>. | |||
باچوانلوها در یک صد سال اخیر به تدریج یکجانشین شدهاند و در روستاهای اطراف اسفراین، قوچان، بجنورد، اشخانه و... سکونت دارند<ref>توحدی، کلیمالله. '''''حرکت تاریخی کرد به خراسان در دفاع از استقلال ایران'''''. مشهد: 1359-1373، جلد 1، ص. 486؛ جلد 2، ص.164. </ref><ref>پاپلییزدی، محمدحسین. «مختصریدرباره کوچنشینان شمال خراسان»، '''''مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی'''''. مشهد: 1362، شمـ 3 و 4، ص 94.</ref>. | |||
گروههای کوچنده انها نیز بین روستاهای قوچان و مناطق اطراف کوههای هزار مسجد و شهرهای شیروان، بجنورد، [[ترکمن صحرا|ترکمنصحرا]] و ... در [[استان مازندران]] ییلاق و قشلاق میکنند<ref>میرنیا، علی. '''''ایلها و طایفههای عشایری کرد ایران'''''. تهران: 1369، ص 77، 79-81، 87.</ref>. | |||
از شمار جمعیت باچوانلوها اطلاع دقیقی در دست نیست. کوچندگان آنها در 1377ش، 348 خانوار و 2066 نفر گزارش شده است<ref> '''''سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی کل کشور.''''' تهران: 1378، ص 24. </ref>. | |||
از | زبان باچوانلوها کردی از شاخه کرمانجی است و به ترکی و [[فارسی]]<nowiki/>هم سخن میگویند<ref>میرنیا، علی. '''''ایلها و طایفههای عشایریکرد ایران'''''. تهران: 1369، ص 64.</ref>. | ||
فعالیت عمده آنها دامداری، زراعت و صنایع دستیبه ویژه قالیبافی است<ref> میرنیا، علی. '''''ایلها و طایفههای عشایری خراسان'''''. تهران: 1369، ص 112.</ref>. پس از مرگ شاه عباس دوم، (حک: 1052ـ1077ق / 1642-1667م) باچوانلوها تحت حمایت [[قزلباش|قزلباش]]<nowiki/>های [[افشار]] قرار گرفتند و همراه آنها با متجاوزان ازبک و ترکمن به خراسان جنگیدند<ref name=":0" />. در زمان نادر، ابتدا به یاری او در جنگ با ملک محمود سیستانی شتافتند، لیکن بعد از مخالفان و شورشیان علیه نادر شدند و سرکوب گردیدند<ref> میرنیا، علی. '''''سردارانیاز ایلات و طوایف درگز'''''. مشهد: 1361، ص 101-102. </ref>. در [[قاجاریه|دوره قاجار]] مورد هجوم ترکمانها قرار گرفتند<ref>توحدی، کلیمالله. '''''حرکت تاریخی کرد به خراسان در دفاع از استقلال ایران'''''. مشهد: 1359-1373، جلد 1، ص.281، 485؛ جلد 4، ص. 03-32.</ref><ref>تلخیص معصومه ابراهیمی از مقاله باچوانلو، '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی.'''''</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[ایل]] | |||
* [[ایل زعفرانلو]] | |||
* [[ترکمن صحرا]] | |||
* [[ایران]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
جعفر اسحاق تیموری | |||
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]] | |||
[[رده:مردم شناسی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۳۹
باچوانلو، یا باچیانلو، تیرهای از کرد زعفرانلو در شمال خراسان که به کرد قوچان نیز معروفند. باچوانلو در منابع به صورتهای قاچکانلو، باشمانلو، باشقانلو نیز آمده است[۱][۲][۳][۴][۵].
باچوانلوها در یک صد سال اخیر به تدریج یکجانشین شدهاند و در روستاهای اطراف اسفراین، قوچان، بجنورد، اشخانه و... سکونت دارند[۶][۷].
گروههای کوچنده انها نیز بین روستاهای قوچان و مناطق اطراف کوههای هزار مسجد و شهرهای شیروان، بجنورد، ترکمنصحرا و ... در استان مازندران ییلاق و قشلاق میکنند[۸].
از شمار جمعیت باچوانلوها اطلاع دقیقی در دست نیست. کوچندگان آنها در 1377ش، 348 خانوار و 2066 نفر گزارش شده است[۹].
زبان باچوانلوها کردی از شاخه کرمانجی است و به ترکی و فارسیهم سخن میگویند[۱۰].
فعالیت عمده آنها دامداری، زراعت و صنایع دستیبه ویژه قالیبافی است[۱۱]. پس از مرگ شاه عباس دوم، (حک: 1052ـ1077ق / 1642-1667م) باچوانلوها تحت حمایت قزلباشهای افشار قرار گرفتند و همراه آنها با متجاوزان ازبک و ترکمن به خراسان جنگیدند[۴]. در زمان نادر، ابتدا به یاری او در جنگ با ملک محمود سیستانی شتافتند، لیکن بعد از مخالفان و شورشیان علیه نادر شدند و سرکوب گردیدند[۱۲]. در دوره قاجار مورد هجوم ترکمانها قرار گرفتند[۱۳][۱۴].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ توحدی، کلیمالله. حرکت تاریخی کرد به خراسان در دفاع از استقلال ایران. مشهد: 1359-1373، جلد 1، ص. 281؛ جلد 2، ص. 163-164.
- ↑ میرنیا، علی. ایلها و طایفههای عشایری کرد ایران. تهران: 1369، ص 64.
- ↑ پاپلییزدی، محمدحسین. «مختصریدرباره کوچنشینان شمال خراسان»، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی. مشهد: 1362، شمـ 3 و 4، ص 567.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ قدوسی، محمدحسین. نادرنامه. مشهد: 1339،ص 22.
- ↑ مردوخ کردستانی، محمد. تاریخ. سنندج، 1351، جلد 1، ص. 79.
- ↑ توحدی، کلیمالله. حرکت تاریخی کرد به خراسان در دفاع از استقلال ایران. مشهد: 1359-1373، جلد 1، ص. 486؛ جلد 2، ص.164.
- ↑ پاپلییزدی، محمدحسین. «مختصریدرباره کوچنشینان شمال خراسان»، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی. مشهد: 1362، شمـ 3 و 4، ص 94.
- ↑ میرنیا، علی. ایلها و طایفههای عشایری کرد ایران. تهران: 1369، ص 77، 79-81، 87.
- ↑ سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی کل کشور. تهران: 1378، ص 24.
- ↑ میرنیا، علی. ایلها و طایفههای عشایریکرد ایران. تهران: 1369، ص 64.
- ↑ میرنیا، علی. ایلها و طایفههای عشایری خراسان. تهران: 1369، ص 112.
- ↑ میرنیا، علی. سردارانیاز ایلات و طوایف درگز. مشهد: 1361، ص 101-102.
- ↑ توحدی، کلیمالله. حرکت تاریخی کرد به خراسان در دفاع از استقلال ایران. مشهد: 1359-1373، جلد 1، ص.281، 485؛ جلد 4، ص. 03-32.
- ↑ تلخیص معصومه ابراهیمی از مقاله باچوانلو، دایره المعارف بزرگ اسلامی.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
جعفر اسحاق تیموری