رادیو: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''راديو،''' دستگاه گيرندة امواج صوتي از مراكز فرستندة راديويي در فواصل دور و پخش آنها. راديو يكي از بزرگترين وسايل اطلاعرساني همگاني در اطلاعات تبليغي، سياسي، فرهنگي، هنري و ... است و انديشة اولية ايجاد راديو در ايران مربوط به 1313ش است. در آن...» ایجاد کرد |
|||
| (۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''[[رادیو]]،''' دستگاه گیرنده امواج صوتی از مراکز فرستنده رادیویی در فواصل دور و پخش آنها. [[رادیو]] یکی از بزرگترین وسایل اطلاعرسانی همگانی در اطلاعات تبلیغی، سیاسی، فرهنگی، هنری و ... است و اندیشه اولیه ایجاد [[رادیو]] در ایران مربوط به 1313ش است. در آن سال استفاده از گرامافون و صفحه به تدریج رواج یافته و تقاضا برای موسیقی بیشتر شده بود. دولت در همان سال به بازرگانان اجازه ورود گیرنده رادیو را با کسب پروانه از وزارت [[پست]] و [[تلگراف]] داد. این اقدام اندیشه ایجاد رادیو را در [[ایران]] تقویت کرد. در 1316ش نخستین قدم برداشته شد و براساس گزارش وزیر پست و تلگراف وقت برای ایجاد مرکز فرستنده رادیویی، دستور خرید سه دستگاه فرستنده رادیوی موج کوتاه و موج متوسط و احداث ساختمانهای مورد نیاز صادر گردید و در 1318ش کار احداث ساختمانها و نصب و پخش آزمایشی دستگاهها آغاز شد<ref name=":1">انوری، حسن. '''''فرهنگ بزرگ سخن'''''. ذیل «رادیو».</ref><ref name=":2">نامجو، عباس. '''''سیمای فرهنگی ایران'''''. به كوشش علی بهرامیان و مجتبی قاسملو، تهران: عیلام، 1378، ص 456؛ </ref><ref>عباسی، حجتالله. «رادیو در رژیم پهلوی (به روایت اسناد نخست وزیری)»'''''،''''' '''''مجله رادیو'''''. س چهارم، ش 22 (تیر 1383)، ص 63.</ref><ref name=":0">'''''تاریخچه رادیو در ایران'''''. تهران: وزارت اطلاعات، مركز مدارک، 1349، ص 1-3.</ref>. | ||
همزمان با | همزمان با این کار، سازمانی به نام «سازمان پرورش افکار» زیر نظر وزیر فرهنگ به وجود آمد. کمیسیون رادیو که یکی از کمیسیونهای این سازمان بود و زیر نظر وزیر دارایی و با همکاری گروهی از نویسندگان اداره میشد موظف گردید برنامههای مناسب را برای پخش از رادیو تنظیم کند و به تصویب برساند تا در موقع گشایش رادیو استفاده شود. در 4 اردیبهشت 1319ش نخستین فرستنده رادیویی ایران در استودیوی کوچکی که نخستین بار صدای ایران را پخش کرد، افتتاح گردید. در این زمان، دستگاههای آماده کار رادیو عبارت بودند از: یک فرستنده موج متوسط با قدرت 2 کیلووات و یک فرستنده موج کوتاه با قدرت 14 کیلووات<ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref>دهخدا، علیاكبر. '''''لغتنامه'''''. ج7، ذیل «رادیو».</ref><ref>سازگار، ژیلا. '''''كارنامهای از رادیو و تلویزیون ملی ایران تا پایان سال 1355.''''' تهران: [بینا]، 1356، ص 10، 63.</ref><ref name=":2" />. اداره رادیو نخست به وزارت [[پست]] و [[تلگراف]] واگذار شد، سپس به وزارت فرهنگ، در 1325ش به وزارت کار، و در 1326ش، که رادیو از وزارت کار جدا شد، زیر نظر نخست وزیری به کار خود ادامه داد تا اینکه در 1343ش پس از تشکیل کابینه [[حسنعلی منصور]] زیر نظر وزارت اطلاعات قرار گرفت. در 1326ش اولین مجموعه از دستگاههای خریداری شده وارد ایران شد و یک سال بعد نخستین استودیوی رادیویی در ساختمان اداره کل انتشارات و تبلیغات واقع در میدان ارک ساخته شد. | ||
در 1334ش | در 1334ش استودیوی بزرگ دیگری ساخته شد و فرستندهای 50 کیلوواتی در آن نصب گردید و یک سال بعد بر ظرفیت آن افزوده شد. بدین ترتیب رادیو توانست در 1339ش پخش برنامههای خود را به صورت 24 ساعته درآورد. همزمان با پیشرفت و گسترش [[رادیو]] در تهران، در شهرستانها نیز زمینه ایجاد تأسیسات رادیویی فراهم شد و در 1326ش اولین فرستنده رادیویی شهرستانها در [[تبریز]] گشایش یافت و به تدریج فرستندههای دیگری در اورمیه، اهواز، [[شیراز]]، [[کرمانشاه]]، [[مشهد]]، [[کرمان]]، [[اصفهان]]، سنندج، زاهدان، [[استان گیلان|رشت]] و [[گرگان]] ایجاد شد و بدین ترتیب تا 1340ش تعداد فرستندههای رادیو در شهرستانها به دوازده فرستنده رسید<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی.''''' ذیل «رادیو ایران».</ref><ref>نامجو، عباس. '''''سیمای فرهنگی ایران'''''. به كوشش علی بهرامیان و مجتبی قاسملو، تهران: عیلام، 1378، 456-457.</ref>. | ||
وزارت اطلاعات | وزارت اطلاعات که در 1343ش به وجود آمد فعالیتهایی از قبیل ایجاد برنامه دوم و سوم (اف. ام) رادیو [[استان تهران|تهران]]، تأسیس [[رادیو]] بندر عباس، راهاندازی فرستندههای 100 کیلوواتی [[استان تهران|تهران]]، [[تبریز]]، [[کرمانشاه]]، اهواز، زاهدان و رشت را انجام داد<ref name=":3">نامجو، عباس. '''''سیمای فرهنگی ایران'''''. به كوشش علی بهرامیان و مجتبی قاسملو، تهران: عیلام، 1378،ص 457.</ref>. در 1350ش، شبکه رادیویی کشور به موجب قانون، از وزارت اطلاعات منتزع شد و با تشکیل سازمان رادیو ـ تلویزیون ملی ایران، در اختیار آن سازمان قرار گرفت<ref>سعدلو، پرویز. '''''سازمانهای فرهنگی ایران: تاریخچه، مبانی، فعالیت.''''' تهران: مركز اسناد فرهنگی آسیا، 1354، ص 83. </ref><ref>'''''تاریخچه رادیو در ایران'''''. تهران: وزارت اطلاعات، مركز مدارک، 1349، ص 23-24</ref><ref name=":3" />. | ||
''' | '''صدای جمهوری اسلامی ایران''' | ||
[[رادیو]] در جمهوری اسلامی ایران نسبت به سایر رسانهها بٌرد و پوشش بیشتری دارد و اینک امواج رادیو به دورافتادهترین نقاط کشور راه یافته است و امکان برقراری ارتباط با مردم را دارد. توسعه برنامهها و شبکههای رادیویی طی سالهای 1372ش ـ 1376ش بسیار چشمگیر و شتابدار بوده است، به گونهای که در پایان 1376ش تعداد شبکههای فعال رادیویی در معاونت صدا به هفت شبکه (شبکه اول سراسری، شبکه دوم سراسری، شبکه سراسری جوان، شبکه سراسری قرآن، شبکه تهران، شبکه پیام، رادیو شهری کرج) افزایش یافت. ایجاد شبکه جدید رادیویی معارف و راهاندازی شبکه رادیویی صدای آشنا (برای ایرانیان و فارسی زبانان خارج از کشور) نیز در دستور کار حوزه صدا قرار داد. حوزه صدا همواره به کیفیت برتر، تنوع بیشتر و جذب مخاطبان گستردهتر میاندیشد<ref>نامجو، عباس. '''''سیمای فرهنگی ایران'''''. به كوشش علی بهرامیان و مجتبی قاسملو، تهران: عیلام، 1378، ص 461-462.</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[تلگراف]] | |||
* [[تلویزیون]] | |||
* [[وسایل ارتباط جمعی]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
کوهیار دوالو | کوهیار دوالو | ||
[[رده:رسانه ها و ارتباطات]] | |||
[[رده:ارتباطات]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۸
رادیو، دستگاه گیرنده امواج صوتی از مراکز فرستنده رادیویی در فواصل دور و پخش آنها. رادیو یکی از بزرگترین وسایل اطلاعرسانی همگانی در اطلاعات تبلیغی، سیاسی، فرهنگی، هنری و ... است و اندیشه اولیه ایجاد رادیو در ایران مربوط به 1313ش است. در آن سال استفاده از گرامافون و صفحه به تدریج رواج یافته و تقاضا برای موسیقی بیشتر شده بود. دولت در همان سال به بازرگانان اجازه ورود گیرنده رادیو را با کسب پروانه از وزارت پست و تلگراف داد. این اقدام اندیشه ایجاد رادیو را در ایران تقویت کرد. در 1316ش نخستین قدم برداشته شد و براساس گزارش وزیر پست و تلگراف وقت برای ایجاد مرکز فرستنده رادیویی، دستور خرید سه دستگاه فرستنده رادیوی موج کوتاه و موج متوسط و احداث ساختمانهای مورد نیاز صادر گردید و در 1318ش کار احداث ساختمانها و نصب و پخش آزمایشی دستگاهها آغاز شد[۱][۲][۳][۴].
همزمان با این کار، سازمانی به نام «سازمان پرورش افکار» زیر نظر وزیر فرهنگ به وجود آمد. کمیسیون رادیو که یکی از کمیسیونهای این سازمان بود و زیر نظر وزیر دارایی و با همکاری گروهی از نویسندگان اداره میشد موظف گردید برنامههای مناسب را برای پخش از رادیو تنظیم کند و به تصویب برساند تا در موقع گشایش رادیو استفاده شود. در 4 اردیبهشت 1319ش نخستین فرستنده رادیویی ایران در استودیوی کوچکی که نخستین بار صدای ایران را پخش کرد، افتتاح گردید. در این زمان، دستگاههای آماده کار رادیو عبارت بودند از: یک فرستنده موج متوسط با قدرت 2 کیلووات و یک فرستنده موج کوتاه با قدرت 14 کیلووات[۱][۴][۵][۶][۲]. اداره رادیو نخست به وزارت پست و تلگراف واگذار شد، سپس به وزارت فرهنگ، در 1325ش به وزارت کار، و در 1326ش، که رادیو از وزارت کار جدا شد، زیر نظر نخست وزیری به کار خود ادامه داد تا اینکه در 1343ش پس از تشکیل کابینه حسنعلی منصور زیر نظر وزارت اطلاعات قرار گرفت. در 1326ش اولین مجموعه از دستگاههای خریداری شده وارد ایران شد و یک سال بعد نخستین استودیوی رادیویی در ساختمان اداره کل انتشارات و تبلیغات واقع در میدان ارک ساخته شد.
در 1334ش استودیوی بزرگ دیگری ساخته شد و فرستندهای 50 کیلوواتی در آن نصب گردید و یک سال بعد بر ظرفیت آن افزوده شد. بدین ترتیب رادیو توانست در 1339ش پخش برنامههای خود را به صورت 24 ساعته درآورد. همزمان با پیشرفت و گسترش رادیو در تهران، در شهرستانها نیز زمینه ایجاد تأسیسات رادیویی فراهم شد و در 1326ش اولین فرستنده رادیویی شهرستانها در تبریز گشایش یافت و به تدریج فرستندههای دیگری در اورمیه، اهواز، شیراز، کرمانشاه، مشهد، کرمان، اصفهان، سنندج، زاهدان، رشت و گرگان ایجاد شد و بدین ترتیب تا 1340ش تعداد فرستندههای رادیو در شهرستانها به دوازده فرستنده رسید[۷][۸].
وزارت اطلاعات که در 1343ش به وجود آمد فعالیتهایی از قبیل ایجاد برنامه دوم و سوم (اف. ام) رادیو تهران، تأسیس رادیو بندر عباس، راهاندازی فرستندههای 100 کیلوواتی تهران، تبریز، کرمانشاه، اهواز، زاهدان و رشت را انجام داد[۹]. در 1350ش، شبکه رادیویی کشور به موجب قانون، از وزارت اطلاعات منتزع شد و با تشکیل سازمان رادیو ـ تلویزیون ملی ایران، در اختیار آن سازمان قرار گرفت[۱۰][۱۱][۹].
صدای جمهوری اسلامی ایران
رادیو در جمهوری اسلامی ایران نسبت به سایر رسانهها بٌرد و پوشش بیشتری دارد و اینک امواج رادیو به دورافتادهترین نقاط کشور راه یافته است و امکان برقراری ارتباط با مردم را دارد. توسعه برنامهها و شبکههای رادیویی طی سالهای 1372ش ـ 1376ش بسیار چشمگیر و شتابدار بوده است، به گونهای که در پایان 1376ش تعداد شبکههای فعال رادیویی در معاونت صدا به هفت شبکه (شبکه اول سراسری، شبکه دوم سراسری، شبکه سراسری جوان، شبکه سراسری قرآن، شبکه تهران، شبکه پیام، رادیو شهری کرج) افزایش یافت. ایجاد شبکه جدید رادیویی معارف و راهاندازی شبکه رادیویی صدای آشنا (برای ایرانیان و فارسی زبانان خارج از کشور) نیز در دستور کار حوزه صدا قرار داد. حوزه صدا همواره به کیفیت برتر، تنوع بیشتر و جذب مخاطبان گستردهتر میاندیشد[۱۲].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ انوری، حسن. فرهنگ بزرگ سخن. ذیل «رادیو».
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ نامجو، عباس. سیمای فرهنگی ایران. به كوشش علی بهرامیان و مجتبی قاسملو، تهران: عیلام، 1378، ص 456؛
- ↑ عباسی، حجتالله. «رادیو در رژیم پهلوی (به روایت اسناد نخست وزیری)»، مجله رادیو. س چهارم، ش 22 (تیر 1383)، ص 63.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ تاریخچه رادیو در ایران. تهران: وزارت اطلاعات، مركز مدارک، 1349، ص 1-3.
- ↑ دهخدا، علیاكبر. لغتنامه. ج7، ذیل «رادیو».
- ↑ سازگار، ژیلا. كارنامهای از رادیو و تلویزیون ملی ایران تا پایان سال 1355. تهران: [بینا]، 1356، ص 10، 63.
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ذیل «رادیو ایران».
- ↑ نامجو، عباس. سیمای فرهنگی ایران. به كوشش علی بهرامیان و مجتبی قاسملو، تهران: عیلام، 1378، 456-457.
- ↑ ۹٫۰ ۹٫۱ نامجو، عباس. سیمای فرهنگی ایران. به كوشش علی بهرامیان و مجتبی قاسملو، تهران: عیلام، 1378،ص 457.
- ↑ سعدلو، پرویز. سازمانهای فرهنگی ایران: تاریخچه، مبانی، فعالیت. تهران: مركز اسناد فرهنگی آسیا، 1354، ص 83.
- ↑ تاریخچه رادیو در ایران. تهران: وزارت اطلاعات، مركز مدارک، 1349، ص 23-24
- ↑ نامجو، عباس. سیمای فرهنگی ایران. به كوشش علی بهرامیان و مجتبی قاسملو، تهران: عیلام، 1378، ص 461-462.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
کوهیار دوالو