باچوانلو: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:N00282875-r-b-000.jpg|بندانگشتی|باچو انلو برگرفته از وبسایت جهان نیوز قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.jahannews.com/gallery/282875/2/advenfb8.h8$jelbb9g1j.html]] | [[پرونده:N00282875-r-b-000.jpg|بندانگشتی|باچو انلو برگرفته از وبسایت جهان نیوز قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.jahannews.com/gallery/282875/2/advenfb8.h8$jelbb9g1j.html]] | ||
'''[[باچوانلو|باچوانلو، یا باچیانلو]]'''، | '''[[باچوانلو|باچوانلو، یا باچیانلو]]'''، تیرهای از کرد [[ایل زعفرانلو|زعفرانلو]] در شمال خراسان که به [[کرد و پیوستگی نژادی و تاریخی او|کرد]] قوچان نیز معروفند. باچوانلو در منابع به صورتهای قاچکانلو، باشمانلو، باشقانلو نیز آمده است<ref>توحدی، کلیمالله. '''''حرکت تاریخی کرد به خراسان در دفاع از استقلال ایران'''''. مشهد: 1359-1373، جلد 1، ص. 281؛ جلد 2، ص. 163-164. </ref><ref>میرنیا، علی. '''''ایلها و طایفههای عشایری کرد ایران'''''. تهران: 1369، ص 64.</ref><ref>پاپلییزدی، محمدحسین. «مختصریدرباره کوچنشینان شمال خراسان»، '''''مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی'''''. مشهد: 1362، شمـ 3 و 4، ص 567.</ref><ref name=":0">قدوسی، محمدحسین. '''''نادرنامه'''''. مشهد: 1339،ص 22.</ref><ref>مردوخ کردستانی، محمد. '''''تاریخ'''''. سنندج، 1351، جلد 1، ص. 79.</ref>. | ||
باچوانلوها در یک صد سال اخیر به تدریج یکجانشین شدهاند و در روستاهای اطراف اسفراین، قوچان، بجنورد، اشخانه و... سکونت دارند<ref>توحدی، کلیمالله. '''''حرکت تاریخی کرد به خراسان در دفاع از استقلال ایران'''''. مشهد: 1359-1373، جلد 1، ص. 486؛ جلد 2، ص.164. </ref><ref>پاپلییزدی، محمدحسین. «مختصریدرباره کوچنشینان شمال خراسان»، '''''مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی'''''. مشهد: 1362، شمـ 3 و 4، ص 94.</ref>. | |||
گروههای کوچنده انها نیز بین روستاهای قوچان و مناطق اطراف کوههای هزار مسجد و شهرهای شیروان، بجنورد، [[ترکمن صحرا|ترکمنصحرا]] و ... در [[استان مازندران]] ییلاق و قشلاق میکنند<ref>میرنیا، علی. '''''ایلها و طایفههای عشایری کرد ایران'''''. تهران: 1369، ص 77، 79-81، 87.</ref>. | |||
از شمار جمعیت باچوانلوها اطلاع دقیقی در دست نیست. کوچندگان آنها در 1377ش، 348 خانوار و 2066 نفر گزارش شده است<ref> '''''سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی کل کشور.''''' تهران: 1378، ص 24. </ref>. | |||
از | زبان باچوانلوها کردی از شاخه کرمانجی است و به ترکی و [[فارسی]]<nowiki/>هم سخن میگویند<ref>میرنیا، علی. '''''ایلها و طایفههای عشایریکرد ایران'''''. تهران: 1369، ص 64.</ref>. | ||
فعالیت عمده آنها دامداری، زراعت و صنایع دستیبه ویژه قالیبافی است<ref> میرنیا، علی. '''''ایلها و طایفههای عشایری خراسان'''''. تهران: 1369، ص 112.</ref>. پس از مرگ شاه عباس دوم، (حک: 1052ـ1077ق / 1642-1667م) باچوانلوها تحت حمایت [[قزلباش|قزلباش]]<nowiki/>های [[افشار]] قرار گرفتند و همراه آنها با متجاوزان ازبک و ترکمن به خراسان جنگیدند<ref name=":0" />. در زمان نادر، ابتدا به یاری او در جنگ با ملک محمود سیستانی شتافتند، لیکن بعد از مخالفان و شورشیان علیه نادر شدند و سرکوب گردیدند<ref> میرنیا، علی. '''''سردارانیاز ایلات و طوایف درگز'''''. مشهد: 1361، ص 101-102. </ref>. در [[قاجاریه|دوره قاجار]] مورد هجوم ترکمانها قرار گرفتند<ref>توحدی، کلیمالله. '''''حرکت تاریخی کرد به خراسان در دفاع از استقلال ایران'''''. مشهد: 1359-1373، جلد 1، ص.281، 485؛ جلد 4، ص. 03-32.</ref><ref>تلخیص معصومه ابراهیمی از مقاله باچوانلو، '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی.'''''</ref>. | |||
فعالیت عمده | |||
تلخیص معصومه ابراهیمی از مقاله | |||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
[[ایران]] | * [[ایل]] | ||
* [[ایل زعفرانلو]] | |||
* [[ترکمن صحرا]] | |||
* [[ایران]] | |||
== | == مآخذ == | ||
<references /> | <references /> | ||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
جعفر اسحاق تیموری | جعفر اسحاق تیموری | ||
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]] | |||
[[رده:مردم شناسی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۳۹
باچوانلو، یا باچیانلو، تیرهای از کرد زعفرانلو در شمال خراسان که به کرد قوچان نیز معروفند. باچوانلو در منابع به صورتهای قاچکانلو، باشمانلو، باشقانلو نیز آمده است[۱][۲][۳][۴][۵].
باچوانلوها در یک صد سال اخیر به تدریج یکجانشین شدهاند و در روستاهای اطراف اسفراین، قوچان، بجنورد، اشخانه و... سکونت دارند[۶][۷].
گروههای کوچنده انها نیز بین روستاهای قوچان و مناطق اطراف کوههای هزار مسجد و شهرهای شیروان، بجنورد، ترکمنصحرا و ... در استان مازندران ییلاق و قشلاق میکنند[۸].
از شمار جمعیت باچوانلوها اطلاع دقیقی در دست نیست. کوچندگان آنها در 1377ش، 348 خانوار و 2066 نفر گزارش شده است[۹].
زبان باچوانلوها کردی از شاخه کرمانجی است و به ترکی و فارسیهم سخن میگویند[۱۰].
فعالیت عمده آنها دامداری، زراعت و صنایع دستیبه ویژه قالیبافی است[۱۱]. پس از مرگ شاه عباس دوم، (حک: 1052ـ1077ق / 1642-1667م) باچوانلوها تحت حمایت قزلباشهای افشار قرار گرفتند و همراه آنها با متجاوزان ازبک و ترکمن به خراسان جنگیدند[۴]. در زمان نادر، ابتدا به یاری او در جنگ با ملک محمود سیستانی شتافتند، لیکن بعد از مخالفان و شورشیان علیه نادر شدند و سرکوب گردیدند[۱۲]. در دوره قاجار مورد هجوم ترکمانها قرار گرفتند[۱۳][۱۴].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ توحدی، کلیمالله. حرکت تاریخی کرد به خراسان در دفاع از استقلال ایران. مشهد: 1359-1373، جلد 1، ص. 281؛ جلد 2، ص. 163-164.
- ↑ میرنیا، علی. ایلها و طایفههای عشایری کرد ایران. تهران: 1369، ص 64.
- ↑ پاپلییزدی، محمدحسین. «مختصریدرباره کوچنشینان شمال خراسان»، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی. مشهد: 1362، شمـ 3 و 4، ص 567.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ قدوسی، محمدحسین. نادرنامه. مشهد: 1339،ص 22.
- ↑ مردوخ کردستانی، محمد. تاریخ. سنندج، 1351، جلد 1، ص. 79.
- ↑ توحدی، کلیمالله. حرکت تاریخی کرد به خراسان در دفاع از استقلال ایران. مشهد: 1359-1373، جلد 1، ص. 486؛ جلد 2، ص.164.
- ↑ پاپلییزدی، محمدحسین. «مختصریدرباره کوچنشینان شمال خراسان»، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی. مشهد: 1362، شمـ 3 و 4، ص 94.
- ↑ میرنیا، علی. ایلها و طایفههای عشایری کرد ایران. تهران: 1369، ص 77، 79-81، 87.
- ↑ سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی کل کشور. تهران: 1378، ص 24.
- ↑ میرنیا، علی. ایلها و طایفههای عشایریکرد ایران. تهران: 1369، ص 64.
- ↑ میرنیا، علی. ایلها و طایفههای عشایری خراسان. تهران: 1369، ص 112.
- ↑ میرنیا، علی. سردارانیاز ایلات و طوایف درگز. مشهد: 1361، ص 101-102.
- ↑ توحدی، کلیمالله. حرکت تاریخی کرد به خراسان در دفاع از استقلال ایران. مشهد: 1359-1373، جلد 1، ص.281، 485؛ جلد 4، ص. 03-32.
- ↑ تلخیص معصومه ابراهیمی از مقاله باچوانلو، دایره المعارف بزرگ اسلامی.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
جعفر اسحاق تیموری