جامع التواریخ: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۵

جامع التواریخ برگرفته از وبسایت اسمان کتاب قابل بازیابی ازhttps://asmaneketab.ir/product/

جامع التواریخ، یا تاریخ رشیدی از بزرگ‌ترین و معتبرترین کتب تاریخ عمومی به زبان فارسی، از روزگار آدم ابوالبشر (ع) تا زمان مؤلف^[۱].

خواجه رشیدالدین فضل‌الله همدانی (د 718ق / 1318م) وزیر، ‌محقق و تاریخ‌نویس مشهور دربار مغول در ح 710ق / 1310م به دستور غازان‌خان و سپس محمد الجایتو آن را نوشت^[۲]^[۳]. جلد نخست در تاریخ مغول و شامل دو فصل، جلد دوم در تاریخ عمومی عالم و حاوی دو قسمت و جلد سوم در بیان صوراقالیم و مسالک و ممالک است^[۴]^[۵]. جامع‌التواریخ با وجود فراوانی لغت‌های ترکی، ‌مغولی و عربی نثر روان و ساده‌ای دارد^[۶]. مؤلف تلاش کرده تا در نقل عبارات متکلفانه تاریخ نویسان پیش از خود مانند عطاملک جوینی و دیگران نیز تلاش کرده تا حد امکان لغات دشوار و غیر مشهور را حذف کند^[۷]. بخشی از روضه الصفا تألیف میرخواند از این کتاب اقتباس شده است و ناسخ‌التواریخ محمد تقی لسان‌الملک سپهر کاشانی نیز تا حدی به تقلید طرح و اسلوب جامع‌التواریخ است^[۸]. کاترمر [Quatremère]قسمت هلاکو و بلوشه،[Blochet] کارل یان[ K. Jahn] و دیگران هر یک اجزایی از آن را تصحیح و چاپ کرده‌اند^[۹]^[۱۰]. بهمن کریمی این قسمت‌های چاپ شده را در یک جا گردآوری و منتشر کرده است. در 1373ش نیز چاپ منقحی از این کتاب به کوشش محمد روشن و مصطفی موسوی انتشار یافت^[۱۱].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ نوایی، ‌عبدالحسین. متون تاریخی به زبان فارسی. تهران: سمت، 1376، ‌ص 82.
↑ مصاحب، ‌غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 1، ص 720.
↑ خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ‌1348، ‌ص 155.
↑ مصاحب، ‌غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 1، ص 720.
↑ خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ‌1348، ‌ص 155.
↑ نوایی. ‌عبدالحسین. متون تاریخی به زبان فارسی. تهران: سمت، 1376، ‌ص 82.
↑ بهار (ملک‌الشعرا)، محمدتقی. سبک‌شناسی. تهران: کتاب‌های پرستو، 1355، ج 3، ص 175.
↑ حاکمی، ‌اسماعیل. گزیده‌ای از نثرهای مصنوع و مزین. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 147 و 167.
↑ مصاحب.غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 1، ص 720.
↑ خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ‌1348، ص 721.
↑ نوایی.عبدالحسین. متون تاریخی به زبان فارسی. تهران: سمت، 1376، ‌ص 82.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر

[1] نوایی، ‌عبدالحسین. متون تاریخی به زبان فارسی. تهران: سمت، 1376، ‌ص 82.

[2] مصاحب، ‌غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 1، ص 720.

[3] خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ‌1348، ‌ص 155.

[4] مصاحب، ‌غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 1، ص 720.

[5] خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ‌1348، ‌ص 155.

[6] نوایی. ‌عبدالحسین. متون تاریخی به زبان فارسی. تهران: سمت، 1376، ‌ص 82.

[7] بهار (ملک‌الشعرا)، محمدتقی. سبک‌شناسی. تهران: کتاب‌های پرستو، 1355، ج 3، ص 175.

[8] حاکمی، ‌اسماعیل. گزیده‌ای از نثرهای مصنوع و مزین. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 147 و 167.

[9] مصاحب.غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 1، ص 720.

[10] خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ‌1348، ص 721.

[11] نوایی.عبدالحسین. متون تاریخی به زبان فارسی. تهران: سمت، 1376، ‌ص 82.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-[[پرونده:Re75.jpg|بندانگشتی|جامع التواریخ برگرفته از وبسایت اسمان کتاب قابل بازیابی از<nowiki/>https://asmaneketab.ir/product/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87/]]
+[[پرونده:Re75.jpg|بندانگشتی|جامع التواریخ برگرفته از وبسایت اسمان کتاب قابل بازیابی از<nowiki/>[https://asmaneketab.ir/product/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87/ https://asmaneketab.ir/product/]]]
-'''[[جامع التواریخ]]،''' یا ''تاریخ رشیدی'' از بزرگ‌ترین و معتبرترین کتب تاریخ عمومی به زبان [[فارسی]]، از روزگار [[آدم]] ابوالبشر (ع) تا زمان مؤلف<ref>نوایی، ‌عبدالحسین. ''متون تاریخی به زبان فارسی''. تهران: سمت، 1376، ‌ص 82.</ref>.
+'''[[جامع التواریخ]]،''' یا ''تاریخ رشیدی'' از بزرگ‌ترین و معتبرترین کتب تاریخ عمومی به زبان [[فارسی]]، از روزگار [[آدم]] ابوالبشر (ع) تا زمان مؤلف<ref>نوایی، ‌عبدالحسین. '''''متون تاریخی به زبان فارسی'''''. تهران: سمت، 1376، ‌ص 82.</ref>.
-خواجه رشیدالدین فضل‌الله همدانی (د 718ق / 1318م) وزیر، ‌محقق و تاریخ‌نویس مشهور دربار [[مغول ها|مغول]] در ح 710ق / 1310م به دستور [[غازانخان|غازان‌خان]] و سپس محمد الجایتو آن را نوشت<ref>مصاحب، ‌غلامحسین. ''دایرهالمعارف فارسی''. ج 1، ص 720؛ خانلری (کیا)، زهرا. ''فرهنگ ادبیات فارسی''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ‌1348، ‌ص 155.</ref>. جلد نخست در تاریخ [[مغول ها|مغول]] و شامل دو فصل، جلد دوم در تاریخ عمومی عالم و حاوی دو قسمت و جلد سوم در بیان صوراقالیم و مسالک و ممالک است<ref>مصاحب، ‌غلامحسین. ''دایره المعارف فارسی''. ج 1، ص 720؛ خانلری (کیا)، زهرا. ''فرهنگ ادبیات فارسی''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ‌1348، ‌ص 155.</ref>. ''جامع‌التواریخ'' با وجود فراوانی لغت‌های [[ترکی]]، ‌مغولی و [[عربی]] [[نثر فارسی|نثر]] روان و ساده‌ای دارد<ref>نوایی. ‌عبدالحسین. ''متون تاریخی به زبان فارسی''. تهران: سمت، 1376، ‌ص 82.</ref>. مؤلف تلاش کرده تا در نقل عبارات متکلفانه تاریخ نویسان پیش از خود مانند [[عطاملک جوینی]] و دیگران نیز تلاش کرده تا حد امکان لغات دشوار و غیر مشهور را حذف کند<ref>بهار (ملک‌الشعرا)، محمدتقی. ''سبک‌شناسی''. تهران: کتاب‌های پرستو، چ 4، 1355، ج 3، ص 175.</ref>. بخشی از ''روضه الصفا'' تألیف میرخواند از این [[کتاب]] اقتباس شده است و ''ناسخ‌التواریخ'' محمد تقی لسان‌الملک سپهر کاشانی نیز تا حدی به تقلید طرح و اسلوب ''جامع‌التواریخ'' است<ref>حاکمی، ‌اسماعیل. ''گزیده‌ای از نثرهای مصنوع و مزین''. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 147 و 167.</ref>. کاترمر [Quatremère]قسمت هلاکو و بلوشه،[Blochet] کارل یان[ K. Jahn] و دیگران هر یک اجزایی از آن را تصحیح و [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] کرده‌اند<ref>مصاحب.غلامحسین. ''دایره المعارف فارسی''. ج 1، ص 720؛ خانلری (کیا)، زهرا. ''فرهنگ ادبیات فارسی''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ‌1348. ص 721.</ref>. بهمن کریمی این قسمت‌های [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] شده را در یک جا گردآوری و منتشر کرده است. در 1373ش نیز [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] منقحی از این [[کتاب]] به کوشش محمد روشن و مصطفی موسوی انتشار یافت<ref>نوایی.عبدالحسین. ''متون تاریخی به زبان فارسی''. تهران: سمت، 1376، ‌ص 82.</ref>.
+خواجه رشیدالدین فضل‌الله همدانی (د 718ق / 1318م) وزیر، ‌محقق و تاریخ‌نویس مشهور دربار [[مغول ها|مغول]] در ح 710ق / 1310م به دستور [[غازانخان|غازان‌خان]] و سپس محمد الجایتو آن را نوشت<ref>مصاحب، ‌غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 1، ص 720.</ref><ref>خانلری (کیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ‌1348، ‌ص 155.</ref>. جلد نخست در تاریخ [[مغول ها|مغول]] و شامل دو فصل، جلد دوم در تاریخ عمومی عالم و حاوی دو قسمت و جلد سوم در بیان صوراقالیم و مسالک و ممالک است<ref>مصاحب، ‌غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 1، ص 720.</ref><ref>خانلری (کیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ‌1348، ‌ص 155.</ref>. ''جامع‌التواریخ'' با وجود فراوانی لغت‌های [[ترکی]]، ‌مغولی و [[عربی]] [[نثر فارسی|نثر]] روان و ساده‌ای دارد<ref>نوایی. ‌عبدالحسین. '''''متون تاریخی به زبان فارسی'''''. تهران: سمت، 1376، ‌ص 82.</ref>. مؤلف تلاش کرده تا در نقل عبارات متکلفانه تاریخ نویسان پیش از خود مانند [[عطاملک جوینی]] و دیگران نیز تلاش کرده تا حد امکان لغات دشوار و غیر مشهور را حذف کند<ref>بهار (ملک‌الشعرا)، محمدتقی. '''''سبک‌شناسی'''''. تهران: کتاب‌های پرستو، 1355، ج 3، ص 175.</ref>. بخشی از ''روضه الصفا'' تألیف میرخواند از این [[کتاب]] اقتباس شده است و ''ناسخ‌التواریخ'' محمد تقی لسان‌الملک سپهر کاشانی نیز تا حدی به تقلید طرح و اسلوب ''جامع‌التواریخ'' است<ref>حاکمی، ‌اسماعیل. '''''گزیده‌ای از نثرهای مصنوع و مزین'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 147 و 167.</ref>. کاترمر [Quatremère]قسمت هلاکو و بلوشه،[Blochet] کارل یان[ K. Jahn] و دیگران هر یک اجزایی از آن را تصحیح و [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] کرده‌اند<ref>مصاحب.غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 1، ص 720.</ref><ref>خانلری (کیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ‌1348، ص 721.</ref>. بهمن کریمی این قسمت‌های [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] شده را در یک جا گردآوری و منتشر کرده است. در 1373ش نیز [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] منقحی از این [[کتاب]] به کوشش محمد روشن و مصطفی موسوی انتشار یافت<ref>نوایی.عبدالحسین. '''''متون تاریخی به زبان فارسی'''''. تهران: سمت، 1376، ‌ص 82.</ref>.
 == نیز نگاه کنید به ==
@@ خط ۱۱: / خط ۱۱: @@
 * [[کتاب]]
 * [[غازانخان|غازان‌خان]]
-مآخذ<references />
+== مآخذ ==
+<references />
 == منبع اصلی ==
 [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
@@ خط ۱۷: / خط ۱۹: @@
 == نویسنده مقاله ==
 ابوالقاسم رادفر
-[[index.php?title=رده:ادبیات و زبان شناسی]]
+[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
-[[index.php?title=رده:ادبیات]]
+[[رده:ادبیات]]