جامع التواریخ
جامع التواریخ، یا تاریخ رشیدی از بزرگترین و معتبرترین کتب تاریخ عمومی به زبان فارسی، از روزگار آدم ابوالبشر (ع) تا زمان مؤلف[۱].
خواجه رشیدالدین فضلالله همدانی (د 718ق / 1318م) وزیر، محقق و تاریخنویس مشهور دربار مغول در ح 710ق / 1310م به دستور غازانخان و سپس محمد الجایتو آن را نوشت[۲][۳]. جلد نخست در تاریخ مغول و شامل دو فصل، جلد دوم در تاریخ عمومی عالم و حاوی دو قسمت و جلد سوم در بیان صوراقالیم و مسالک و ممالک است[۴][۵]. جامعالتواریخ با وجود فراوانی لغتهای ترکی، مغولی و عربی نثر روان و سادهای دارد[۶]. مؤلف تلاش کرده تا در نقل عبارات متکلفانه تاریخ نویسان پیش از خود مانند عطاملک جوینی و دیگران نیز تلاش کرده تا حد امکان لغات دشوار و غیر مشهور را حذف کند[۷]. بخشی از روضه الصفا تألیف میرخواند از این کتاب اقتباس شده است و ناسخالتواریخ محمد تقی لسانالملک سپهر کاشانی نیز تا حدی به تقلید طرح و اسلوب جامعالتواریخ است[۸]. کاترمر [Quatremère]قسمت هلاکو و بلوشه،[Blochet] کارل یان[ K. Jahn] و دیگران هر یک اجزایی از آن را تصحیح و چاپ کردهاند[۹][۱۰]. بهمن کریمی این قسمتهای چاپ شده را در یک جا گردآوری و منتشر کرده است. در 1373ش نیز چاپ منقحی از این کتاب به کوشش محمد روشن و مصطفی موسوی انتشار یافت[۱۱].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ نوایی، عبدالحسین. متون تاریخی به زبان فارسی. تهران: سمت، 1376، ص 82.
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 1، ص 720.
- ↑ خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 155.
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 1، ص 720.
- ↑ خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 155.
- ↑ نوایی. عبدالحسین. متون تاریخی به زبان فارسی. تهران: سمت، 1376، ص 82.
- ↑ بهار (ملکالشعرا)، محمدتقی. سبکشناسی. تهران: کتابهای پرستو، 1355، ج 3، ص 175.
- ↑ حاکمی، اسماعیل. گزیدهای از نثرهای مصنوع و مزین. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 147 و 167.
- ↑ مصاحب.غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 1، ص 720.
- ↑ خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 721.
- ↑ نوایی.عبدالحسین. متون تاریخی به زبان فارسی. تهران: سمت، 1376، ص 82.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر