محمدشاه قاجار
محمدشاه قاجار، سومین پادشاه قاجار (حک1250-1264ق / ؟ م).
محمدمیرزا فرزند عباس میرزا و نوه فتحعلیشاه بود. پس از فوت عباس میرزا از میان دهها پسر و نوه فتحعلیشاه به ولیعهدی برگزیده شد[۱] و با حمایت قائممقام فراهانی و شکست دادن عموی خود ظلالسلطان به پادشاهی رسید[۲]. به زودی بر قائم مقام خشم گرفته دستور کشتن او را صادر کرد و حاج میرزا آقاسی را به جای او به صدارت گمارد[۳].
محمدشاه در دوره ضعف ایران که نتیجه دسیسههای استعمارگران پس از جنگهای ایران و روس بود به پادشاهی رسید[۴]. هرات به عنوان دروازه هندوستان تحت مداخله انگلیس بود چنانکه وقتی او عازم هرات بود، مکنیل سفیر انگلیس برای دخالت در امور داخلی ایران، قهر کرد و چندی بعد کشتیهای انگلیسی جزیره خارک را اشغال کرده به بوشهر نزدیک شدند، محمدشاه نیز به ناچار به تهران بازگشت[۵]، قیام آقاخان محلاتی رهبر فرقه اسماعیلیه در جنوب ایران[۶]، مسأله هرات؛ دخالتهای استعمارگران فتنه سید علی محمد باب[۷] و شورش حسنخان سالار مهمترین مشکلات محمد شاه قاجار بودند[۸]. در دوره محمدشاه نخستین روزنامه ایران با نام کاغذ اخبار* توسط میرزا صالح شیرازی* انتشار یافت و ایران قدم در راه آشنایی بیش از پیش با اروپا گذاشت.
نیز نگاه کنید به
میرزا ابوالقاسم قائم مقام فراهانی
مآخذ
1. شمیم، علیاصغر. ایران در دوره سلطنت قاجار. تهران: 1378، مدبّر، ص125.
2. امینالدوله. میرزا علیخان. خاطرات سیاسی. چاپ حافط فرمانفرمائیان، تهران: 1370، امیرکبیر، ص7.
3. اعتضادالسطنه، محمدحسنخان. صدرالتواریخ. چاپ محمد مشیری، تهران: 1327، روزبهان، ص129.
4. سپهر، محمدتقی لسانالملک. ناسخالتواریخ. چاپ محمدباقر بهبودی، تهران: اسلامیه، ج3، ص134-130.
5. هوشنگ مهدوی، عبدالرضا. تاریخ روابط خارجی ایران. تهران: 1375، امیرکبیر، ص246.
6. خورموجی، محمدجعفر. حقایقالاخبار. چاپ حسین خدیوجم، تهران: 1363، نو، ص30.
7. جهانگیرمیرزا، تاریخ نو. چاپ عباس اقبال، تهران: 1327، علمی، ص297.
8. مستوفی، عبدالله. شرح زندگانی من. تهران: 1324، علمی، ج1، ص88.
کورش صالحی
- ↑ شمیم، علیاصغر. ایران در دوره سلطنت قاجار. تهران: 1378، مدبّر، ص125.
- ↑ امینالدوله. میرزا علیخان. خاطرات سیاسی. چاپ حافظ فرمانفرمائیان، تهران: 1370، امیرکبیر، ص7.
- ↑ اعتضادالسطنه، محمدحسنخان. صدرالتواریخ. چاپ محمد مشیری، تهران: 1327، روزبهان، ص129.
- ↑ سپهر، محمدتقی لسانالملک. ناسخالتواریخ. چاپ محمدباقر بهبودی، تهران: اسلامیه، ج3، ص134-130.
- ↑ هوشنگ مهدوی، عبدالرضا. تاریخ روابط خارجی ایران. تهران: 1375، امیرکبیر، ص246.
- ↑ خورموجی، محمدجعفر. حقایقالاخبار. چاپ حسین خدیوجم، تهران: 1363، نو، ص30.
- ↑ جهانگیرمیرزا، تاریخ نو. چاپ عباس اقبال، تهران: 1327، علمی، ص297.
- ↑ مستوفی، عبدالله. شرح زندگانی من. تهران: 1324، علمی، ج1، ص88.