بررسی های تاریخی
بررسیهای تاریخی، نشریه تخصصی تاریخی که جهانگیر قائم مقامی، از افسران تحصیلکرده ارتش، آن را در 1345ش بنیاد نهاد. ناشر نشریه ستاد ارتش بود. این مجله به مدت 13 سال تقریباً به طور مرتب انتشار یافت و با وقوع انقلاب تعطیل گردید.
نخسیتن شماره این نشریه در بهار سال 1345ش و آخرین شماره در دی 1357ش منتشر شد. از سال ششم به بعد دکتر قائم مقامی از مدیری مجله کنار رفت و انتشار مجله به عهده یحیی شهیدی قرار گرفت. اما قائم مقامی همچنان همکاری خود را با نشریه ادامه داد.
بیشتر مقالات و پژوهشهایی که در این نشریه به چاپ میرسید مربوط به تاریخ چند قرن اخیر ایران به ویژه تاریخ قاجاریه بوده لیکن مقالات ویژه تاریخ ایران باستانی و ادوار نخستین اسلامی هم در آن درج شده است. اما هیچگاه در مجله، مباحث عصر پهلوی مطرح نشده است به همین سبب دکتر قائم مقامی توانست بیآنکه با دستگاههای امنیتی وقت اصطکاک پیدا کند نشریهای وزین را به طور منظم چاپ نماید. بررسیهای تاریخی به سبب مدیریت درست در زمره معدود نشریات دولتی است که به صورت یکنواخت و با سبکی علمی منتشر شده و مندرجات آن تماماً مفید و از ابتذال به دور مانده است. اسناد و مدارکی که از دوره قاجار در آن به چاپ رسیده همگی از جمله منابع دست اول مفید و قابل استناد و برای پژوهشگران تاریخ این دوره به شمار میرود.
بررسیهای تاریخی هر دو ماه یک شماره به طبع میرسید، اما انتشار آن در سال اول نامنظم بود. از همان ابتدا اساتید برجستهای چون پورداود، دکتر مشکور، دکتر خانبابا بیانی، دکتر باستانی و ایرج افشار با آن همکاری داشتند. از این مجله در طول 13 سال انتشار کلاً 79 شماره انتشار یافته است. آخرین شماره در ماههای آذر و دی 1357ش منتشر گردید و با وقوع انقلاب تعطیل گردید.
در این نشریه گاه به گاه رسالات تاریخی مفصل به تصحیح یکی از اساتید رشته تاریخ درج میشد. این رسالهها اکثراً مربوط به دوره قاجار یا صفویه و برای نخستین بار به چاپ میرسید. بر روی هم بررسیهای تاریخی را باید یکی از مهمترین مجلات تاریخی ایران دانست که توسط یک سازمان نظامی به چاپ رسیده است[۱][۲].
نیزنگاه کنید به
مآخذ
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده
سید علی آل داود