سیاهههای عمومی اصلی
نمایش یکجای تمام سیاهههای موجود در ویکی ایران. میتوانید با انتخاب نوع سیاهه، نام کاربری (حساس به کوچکی و بزرگی حروف) و صفحههای تغییریافته (حساس به بزرگی و کوچکی حروف)، نمایش را محدودتر سازید.
- ۱۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۲۱ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ میرداماد را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی « '''ميرداماد،''' محمدباقر حسيني استرآبادي، د. 1041ق/ 2-1631م، فيلسوف، متكلم و فقيه شيعي دورة صفويه. خاندان او در اصل استرآبادي ساكن اصفهان بودند كه مركز سياسي و علمي ايران آن دوران بهشمار ميرفت. پدر محمدباقر، ميرشمسالدين محمد به سبب ازدواج با دخ...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۱۶ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ ملاصدرا را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''ملاصدرا،''' صدرالدين محمد قوامي شيرازي، (د. 1050ق/ 1640م)، فيلسوف ايراني مبدع مكتب اصالت وجود. ملاصدرا در شيراز به دنيا آمد و براي تكميل معلومات به اصفهان رفت و درس بزرگاني چون ميرداماد<sup>*</sup> و شيخ بهائي<sup>*</sup> را دريافت. پس از آنكه در فلسفه مشهور...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۱۵ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ مقام را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''مقام،''' در لغت به معني جايگاه ايستادن، برخاستن و نيز به معناي برخاستن و نشستن به كار ميرود. در اصطلاح تصوف و عرفان، مقام، مرتبهاي از مراتب سلوك است كه سالك آن را در پرتو اسماءالهي طي ميكند<sup>1</sup> تا به مرتبة نهايي برسد و به حقيقت دست يابد....» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۱۴ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ معقول را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''معقول،''' اصطلاح كثير المعاني در فلسفه، به معني عام، صورت مدرك تعقل شدني چه موجود چه معدوم و چه بسيط چه مركب.<sup>1</sup> معقول هم در معرفتشناسي و هم در هستيشناسي معني و جايگاه دارد و از اين رو درك آنگاه دشوار ميگردد. در نظامهاي فلسفي كه عقل...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۱۳ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ حکمت مشاء را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی « '''مشاء، حكمت[1]،''' مكتبي در فلسفة غرب و اسلامي، Peripatetics = مشائيان. ريشة اين واژه در يوناني به معني راه رفتن و هم طواف كردن است. بنابر مشهور، ارسطو، 348- 322پ.م.؛ در هنگام تدريس فلسفه با شاگردان خويش راه ميرفت و از اين رو مكتب او مشائي و پيروانش مشائي...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۱۲ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ مرشد را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''مرشد،''' در لغت به معني ارشاد كننده و راهنماست و در اصطلاح تصوف و عرفان، راهنماي طالبان حق به سوي حق است. بدين معنا كه چون انسان از خواب غفلت بيدار شود و توبه كند در مييابد كه سراسر وجودش نقص و كاستي است و نيازمند آن است كه به كمال برسد. احساس ن...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۱۱ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ مراقبه را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''مراقبه،''' در لغت مواظبت و نگاهباني است و در اصطلاح صوفيانه، حالي است كه با يقين سالك نسبت به آگاهي حق بر ضماير، آغاز ميشود، با تمركز يا حَصْر فكر وي در حق ادامه مييابد و سرانجام با بيخبري سالك از آنچه جز حق است به كمال ميرسد. بنابراين،...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۱۰ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ مراتب وجود را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''مَراتب وجود،''' در فلسفه، از لوازم اصالت وجود و به معني اصل بودن وجود واحد در صدق بر موجودات كثير. اين معني را تشكيك پذير بودن حقيقت وجود خواندهاند و مراد از آن اين است كه وجود به موجودات گوناگون تعلق ميگيرد كه هر يك مرتبه و منزلتي دارند و از...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۰۹ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ مُثُل را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''مُثُل،''' در فلسفه و خصوصاً مربوط به «شناخت هستي» Epistemology، جمع مثال به معني نمونة نوعي موجودات اين جهان در عالم مجردات. بنا بر نظر افلاطون، هر نوعي از اشياء اين جهان مادي، كه براي او واقعيت ندارد، داراي نمونه يا مثالي در عالم واقعي (= عالم مجردا...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۰۸ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ ماهیت را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی « '''ماهيت،''' در فلسفه، پاسخ به پرسش از گوهر شيء. ماهيت، پاسخي است كه هنگام پرسش از «اين چيست؟» با عنايت به حقيقت آن داده ميشود. به اين ترتيب، ماهيت يعني چيستي؛ يا آنچه كه چيزي، در پرتو آن، چيزي ميشود كه هست. مثلاً در پاسخ به پرسش «انسان چيست؟...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۰۷ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ لاادریه را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی « '''لاادريه،''' Agnosticists، در فلسفه، به معني قائلين به «نميدانم». گروهي از انديشمندان يونان باستان كه از آنان با نام سوفسطائيان ياد شده است، به انكار وجود اشياء و يا/ هم علم به وجود آنها پرداختند. استدلال آنان چنين بود كه چون در آنچه از حس به دس...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۰۶ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ کون و فساد را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''كون و فساد،''' در لغت به معني شدن، پديد آمدن و تباه شدن و در اصطلاح فلسفه، كون، به معني خروج دفعي و ناگهاني شيء از عدم به سوي وجود و فساد، به معني خروج دفعي شيء از وجود به سوي عدم است.<sup>1</sup> همچنين از كون به حصول صورت براي ماده و از فساد به زوال صو...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۰۵ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ کوثر را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''كوثر،''' يا حوض كوثر. كوثر واژهاي است قرآني كه از سورهاي به همين نام برگرفته شده است (← كوثر/1). مفسران و متكلمان از كوثر دو تفسير ـ ظاهري و باطني ـ به دست دادهاند: 1) '''تفسير ظاهري''': بر طبق اين تفسير، كوثر، نهري يا حوضي است در بهشت كه به...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۰۴ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ ابویوسف یعقوب بن اسحاق کندی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی « '''كندي،''' ابويوسف يعقوب بن اسحاق، د. ميان 252 تا 260ق/ 866 تا 873م، مشهور به فيلسوف العرب. خاندان او از اميران عرب بودند كه مقيم بصره شدند و كندي به بغداد رفت و در آنجا باليد و در فلسفه و علوم رايج عصر استاد و نامآور شد.<sup>1</sup> كندي نزد مأمون و معتصم،...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۰۳ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ کرامات را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''كرامات،''' جمع كرامت به معني بزرگواري و جوانمردي و در اصطلاح صوفيان كارهاي خارقالعادهاي است كه از سوي ولي [جمعِ آن اولياء= اولياء الله] انجام ميگيرد.<sup>1</sup> كردارهاي خارقالعادهاي از قبيل گذشتن بر آب، پيمودن راهي دراز در زماني كوتاه (طي...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۰۲ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ قرب را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''قرب،''' در لغت به معنی نزدیکی است و در اصطلاح تصوف آن است که سالک نزدیکی خدا را به دل مشاهده کند و بکوشد تا به حق تقرب جوید. مراقبه، مقدمة قرب است و چون سالک به مراقبه رسيد، قرب حق را احساس میکند<sup>1</sup> که خود فرمود: «وَ نَحْنُ اَقْرَبُ اِلَیْهِ...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۰۱ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ فنا را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''فنا،''' در لغت به معني نابودي و نابود شدن است و در اصطلاح اهل تصوّف و عرفان در دو معنا به كار ميرود: 1) دگرگوني حالتِ روحي سالك است كه در پي ترك كردنِ خواستها و سركوبي هوا و هوسها و نفيِ خودپرستيها حاصل ميشود؛ 2) بيخودي و بيخبريِ سالك است...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۰۰ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ فلک را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''فلك ،''' يا آسمان در علم هيئت، جسمي كه محيط بر عالم هستي باشد. تا پيش از اختراع تلسكوب و تحول علم ستارهشناسي جديد، وجود فلك در علم هيئت (هيئت و وضع قرار گرفتن ستارگان و افلاك) مسلم گرفته ميشد. مطابق جهانشناسي پيشينيان، جهان مجموعة زمين و ست...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۵۹ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ فقر را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''فقر،''' در لغت به معني بيچيزي و تنگدستي است و در تصوّف، چهارمين مقام در طريقت به شمار ميآيد و مراد از آن، آن است كه سالك، از ماسوي الله بينياز گردد و خود را تنها به حق (خدا) نيازمند بيند. اين نيازمندي، عينِ بينيازي است و اين فقر، عينِ فنا<sup...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۵۸ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ ابو نصر محمد فارابی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی « '''فارابي،''' ابونصر محمد، د. 339ق/ 1- 950م، فيلسوف مسلمان و بنيانگذار فلسفة اسلامي. اهل فاراب – شهري نزديك يا شهري ساخته شدة بر جاي شهر ويران شده اترار به دست مغول ـ بود. مدتي در بغداد و حران زيست و نزد استادان زمان به آموختن منطق پرداخت و پس از آن ب...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۵۷ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ غایه را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''غايه،''' در فلسفه، يكي از چهار علت به وجود آمدن چيزها. در ميان علتهاي چهارگانه، علت فاعلي و غائي را علت وجود و علت مادي و صوري را علت ماهيت دانستهاند. نظرية عليت از ارسطو اقتباس و در فلسفة اسلامي با آموزههاي ديني هماهنگ شده است. در تعريف غا...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۵۶ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ عشق را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''عشق،''' در لغت به معني شدت محبت است و بسيار مهر ورزيدن و دوست داشتن و ميل و گرايش داشتن و گفتهاند كه از «عَشَقه» مشتق شده و عشقه به معني پيچك كه بر درخت ميپيچد و درخت را خشك ميكند و خود تر و تازه و شاداب ميماند. عشق نيز چنين است يعني پيكر عا...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۵۵ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ عبدالرزاق لاهیجی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی « '''لاهيجي، عبدالرزاق'''، د. 1072ق/ 2- 1661م، متخلص به فياض، فيلسوف و متكلم شيعي عهد صفوي. ملا عبدالرزاق اصلاً اهل لاهيجان بود<sup>1</sup> در جواني به قم رفت و ساكن آنجا گرديد.<sup>2</sup> وي يكي از دو شاگرد و يكي از دو داماد مشهور ملاصدراي شيرازيست كه به مشرب عر...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۵۴ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ عالم را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''عالَم،''' يعني جهان و در لغت مشتق از علامت است و چون عالم، علامت وجود خداست، از آن به عالم تعبير شده است. در اصطلاح فلسفه و عرفان و كلام، مراد از عالم، ماسوي الله (به جز ذات خدا) است<sup>1</sup> و ماسوي الله را داراي اقسام و مراتبي دانستهاند كه مي...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۵۳ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ صحو را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''صحو،''' در برابر سكر. در لغت به معني هوشيار شدن و از مستي به هوش آمدن است. ميتوان صحو را بر اساس سخنان آشكار اهل عرفان و تصوف در معنايي مكمل سكر و بر بنياد سخنان ضمني و نهفتة آنان در معنايي متقابل با سكر تفسير كرد: 1) صحو، مكمل سكر: معناي شايع و ش...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۵۲ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ صبر را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''صبر،''' در لغت به معني شكيبايي است و در تصوف، پنجمين مقام از مقامات سلوك به شمار ميآيد. اهل تصوف عقيده دارند كه صبر، لازمة فقر است و اگر طالب حق، در فقر و محنت و اساساً در سختيهاي سلوك، شكيبايي نورزد، ره به مشرب مقصود نتواند برد. '''صاحب اللم...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۵۲ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ شهود را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''شهود،''' در لغت به معني ديدن و مشاهده كردن و در اصطلاح تصوف و عرفان عبارت است از ادراك بيواسطه و دريافت مستقيم حقيقت. بدين معنا كه چون ميان عاشق و معشوق (= عالم و معلوم) حجابي نماند، شهود تحقق مييابد. شهود را به زبان اصطلاح «رؤيت حق به حق»<sup>1</s...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۵۱ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ شهاب الدین سهروردی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''سهروردي،''' ابوالفتوح يحيي پسر حبش اميرك، شهابالدين، مقتول در رجب 587ق/ جولاي 1191م، مشهور به شيخ اشراق، فيلسوف عارف مسلك و بنيانگذار حكمت اشراقي. شهرزوري صاحب ''نزهه الارواح'' كه شاگرد مكتب او و سخت متأثر از اوست، شرح حالي جانبدارانه از او نگاش...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۵۰ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ سماع را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''سماع،''' در لغت به معني شنيدن و آواز و سرود و در اصطلاح يكي از مسائل مهم عرفان عشق است و در اصطلاح مراد از سماع مجالس انس و طرب و نيز به معني رقص و پايكوبي است.<sup>1</sup> به نظر عرفاي اهل عشق، به طور كلي، با به كارگيري دو اندام و استفاده از دو شيوه مي...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۴۹ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ سکر را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''سكر،''' در برابر صحو در لغت به معني مستي و مست شدن است. در اصطلاح تصوف و عرفان، سُكر، از جمله احوال قلبي است و آن بيخودي و سرمستيي است كه از ذكر و تعظيم خدا<sup>1</sup> و در پي غلبة محبت حق تعالي بر دل سالك به بار ميآيد.<sup>2</sup> سكر، اصطلاحي است در حوزة...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۴۸ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ سرمد را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''سرمد،''' به معناي هميشه و دائم و سرمدي يعني هميشگي و دائمي به امري گفته ميشود كه اول و آخر نداشته باشد.<sup>1</sup> در فلسفه به وجودي سرمدي اطلاق ميشود كه از دو سو دوام داشته باشد، يكي دوام وجود در گذشته كه از آن تعبير به ازل ميكنند<sup>*</sup> و ديگري...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۴۷ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ زهد را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''زهد،''' در لغت به معني ترك چيزي گفتن است و در اصطلاح تصوف سومين مقام از مقامات هفتگانه به شمار ميآيد و مراد از آن ترك دنياست؛<sup>1</sup> چرا كه صوفي دوستداري دنيا را سرچشمة هر خطا ميداند<sup>2</sup> و ترك كردن دنيا را منشا هر خير و بركت ميشمرد و چنين...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۴۶ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ زمان و مکان را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''زمان و مكان،''' در فلسفه و طبيعت/ فيزيك (و در كلام). زمان و مكان از اموري هستند كه بودنشان، به علت همراهي و ربط مستقيم با حركت، براي همگان آشكار است و دائماً در زندگي روزمرة انسان مورد گفتگو و اشاره قرار ميگيرند اما شناخت حقيقت و تعريف آنها دش...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۴۵ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ رضا را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''رضا،''' در لغت به معني خشنودي و خوشدلي است و در اصطلاح، آخرين مقام از مقامات هفتگانة عارفان در سلوك اليالله است.<sup>1</sup> سالك پس از آنكه يگانگي خدا را باور داشت و دانست كه حق، سرچشمة خير و بركت است و تنها اوست كه بر هر كار توانا و به هر چيز دا...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۴۴ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ رجا را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''رجا،''' در لغت به معنی امیدواری است و در اصطلاح، تعلّق قلب سالک به حصول امر محبوب در آینده است. بدین معنی که سالک، به رحمت و فضل خدا امیدوار است و دلش گواهی میدهد که آنچه در آينده برایش پیش میآید، جز امر مطلوب و پسندیده نیست، امری که حاصل ف...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۴۳ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ ابوبکر محمد بن زکریای رازی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''رازي،''' Rhazes ابوبكر محمد بن زكريا، پزشك، فيلسوف و شيميدان مسلمان ايراني، د. ح. 320ق/ 932م. رازي در ري به دنيا آمد و زماني را در آنجا به سر برد و در علوم و فلسفه و به ويژه در طب سرآمد گرديد. وي با اميران ساماني ري روابط خوبي داشت و كتاب مشهور خود ''الم...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۴۱ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ ذکر را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''ذكر،''' در لغت به معني ياد كردن است و در اصطلاح تصوف و عرفان، بر زبان آوردن نام خدا و تفكّر كردن در اوست. گويندة ذكر، ذاكر ناميده ميشود و ذاكر همان سالك طريق حق است كه به منظور نزديك شدن به خدا، تمام انديشه و فكر خود را متوجه كلمه يا جملهاي مي...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۴۱ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ دور را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''دور،''' در منطق و فلسفه، توقف شيء بر نفس. دور در منطق در مبحث تعريف و در فلسفه در مبحث وجود و علت و معلول مطرح و مانند تسلسل باطل شمرده ميشود. در تعريف، امر مورد تعريف، به وسيلة معرَّف، كه شناخته شدهتر از آن باشد تعريف ميشود. دور هنگامي واقع...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۴۰ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ جلال الدین محمد دوانی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی « '''دواني،''' جلالالدين محمد، 830ق. ربيعالثاني 908ق/ اكتبر 1502م، مشهور به محقق، فيلسوف اشراقي و صاحب حوزة فلسفي در شيراز و يكي از حلقههاي اتصال فلسفه از دوران پيش از حملة مغول به سدههاي بعد. نسبت دواني به محمد بن ابوبكر پسر خليفة دوم مسلمانان م...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۳۸ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ دهری را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''دهري،''' (= دهريه)، منسوب به دهر<sup>*</sup> و از ديدگاه متكلمان، متفكري كه به قِدَم يا ازليت عالم قائل است. دهريون را بر حسب باور داشتن يا باور نداشتن به وجود خدا به دو گروه ميتوان تقسيم كرد: 1) ''دهريِ بيخدا'' (= مُلحد)، كه پديدههاي جهان را به دهر(=...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۳۸ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ دهر را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی « '''دهر،''' در لغت به معني روزگار و در اصطلاح داراي دو معنا است: 1) معناي ديني ـ كلامي: اين معنا بر بنياد دو آيه و يك حديث شكل گرفته است.<sup>1</sup> دهر در اين معنا، گاه آفريدة خداوند به شمار آمده است (دهر= روزگار) و گاه از اسماء الحسني محسوب شده است.<sup>2</sup>...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۳۷ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ دشتکی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''دشتكي،''' عنوان خانداني شيرازي از اهل دين، كلام و فلسفه، در سدههاي 9 و 10 و 11ق، به ويژه در اوان ظهور سلسلة صفويه. از اين خاندان تاكنون دو شاخه شناخته شده است. شاخة نخست در زمان تيموريان در هرات صاحب شهرت بودند و شاخة ديگر، در انقلابات روزگار پرت...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۳۶ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ خیر و شر را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''خير و شر،''' در فلسفه ( و اخلاق) مبحثي در پيرامون پرسش از منشاء / توجيه شر و بدي در عالم هستي. در اخلاق، از خير، به مقصد و مقصود وجود موجودات و غايب همه غايات تعريف كردهاند كه چون انسان آن را دريابد و از آن پيروي كند، به سعادت دست مييابد.<sup>1</sup>...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۳۵ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ خوف را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''خوف،''' در لغت به معني ترس و بيم است و در اصطلاحِ تصوّف، حالِ خوف، عبارت است از ترسيدن سالك از خدا. اين ترس، با معرفت حق نسبتِ مستقيم دارد. بدين معني كه هر چه سالك خدا را بيشتر بشناسد، خوف وي نيز افزون ميگردد.<sup>1</sup> اين معني را قرآن و روايات نيز...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۳۴ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ خواجه نصیرالدین طوسی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''نصيرالدين طوسي،''' ابوجعفر محمد مشهور به خواجه نصيرالدين طوسي، جمالالاول 597ق/ فبريوري 1201م ـ ذيحجه 672ق/ جون 1274م، فيلسوف، متكلم شيعه، رياضيدان و وزير هلاكوخان مغول. خاندان او اهل جهرود ساوه بودند كه به طوس مهاجرت كرده و نصيرالدين در همانجا به...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۳۳ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ خلافت را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''خلافت،''' اصطلاحي حكومتي، عرفاني. خلافت به معناي «جانشيني» است و واژة «خليفه» كه لقب رئيس امت اسلامي است، از آن مشتق ميشود. خليفه نامي است كه جانشينان پيامبر اسلام را بدان ميخواندند و منظور از آن خليفه و جانشين رسول الله است. از نظر شيعيان،...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۳۲ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ خاطر را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''خاطر، '''در لغت به معني ذهن، ضمير، خاطر، دل و آنچه به دل وارد ميشود و در اصطلاح عرفان، واردي است كه بدون تفكر و سابقه در قلب (= دل)، پيدا شود<sup>1</sup> و بر حسب آنكه از سوي حق باشد يا از سوي فرشته (= مَلَك)، نفس و شيطان به چهار قسم تقسيم ميشود: '''...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۳۱ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ خارق العاده را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''خارقالعاده،''' اصطلاحي كلامي به معناي آنچه خلاف سنت طبيعت است و خارج از نظام و جريان علت و معلول<sup>*</sup>. خارقالعاده در فرهنگ و علوم اسلامي در كنار بحث از طبيعيات و نيز تفسير معجزات پيامبران و كرامات<sup>*</sup> اولياء مطرح شده است. و عموماً به ه...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۳۰ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ حیرت را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''حيرت،''' در لغت به معناي سرگشتگي و در قرآن وصف كسي است كه از ايمان به شرك باز ميگردد. اين وصف با مثالي بيان شده است: «همانند كسي كه بر اثر وسوسههاي شيطان (يا غولهاي بيابان كه به باور اعراب، مسافران را ميربودند) مقصد را گم كرده و سرگردان مان...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۲۹ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ حواس را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''حواس،''' ظاهري و باطني، از نيروهاي نفس و يكي از بخشهاي روانشناسي (علم النفس) كلاسيك اسلامي. اين موضوع كه در اصل از ارسطو، سدة 4 پ. م.، گرفته شده، در انديشة ابنسينا د. 428ق/ 1067م پرورده شده و در آثار او تفصيل يافته است. ابنسينا به روش ويژة خود، ا...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری