محمد صدرهاشمی
صدر هاشمی، محمد، مورخ و محقق برجسته تاریخ مطبوعات ایران [1284-1344ش].
محمد صدر هاشمی فرزند مهدی در اصفهان زاده شد و در همان شهر به کسب معلومات قدیمه پرداخت و سپس به آموزش علوم جدید روی آورد. آنگاه به تهران آمد و تحصیلات خود را در دانشسرای عالی و دانشکده معقول و منقول به انجام رساند و به اصفهان بازگشت و در وزارت فرهنگ به کار پرداخت و سالیان متمادی در مدارس اصفهان تدریس کرد. در اواخر عمر در دانشکده ادبیات آن شهر دروس سبکشناسی و سخن سنجی را تدریس کرد. سرانجام پس از تحمل یک دوره بیماری سخت در اصفهان درگذشت.
صدر هاشمی از فضلا و دانشمندان طراز اول اصفهان بود. او آثار محققانه و مقالات مفیدی درباره شهر اصفهان نوشته که همه حکایت از احاطه و تتبع وسیع او در این زمینه دارد. مقالات او در این زمینه نخست در دورههای مجله یادگار و سپس در مجله یغما به چاپ میرسید. از او چند کتاب به شرح زیر منتشر شده است:
- تاریخ جراید و مجلات ایران در 4 جلد، [اصفهان از 1327 تا 1332ش]؛
- شعر و شاعری در عصر صفوی؛
- تذکره الانساب، خاندان مجلسی [چاپ تهران]؛
- عشّاق قندهار ترجمه از اثر کنت دوگو بینو، [اصفهان، 1324ش]؛
- جادوگر مشهور، ترجمه دیگری از آثار گوبینو.
مهمترین اثر صدرهاشمی که باعث جاودانگی او و نامش در ایران و حوزه زبان فارسی است، تاریخ جراید و مجلات است. در این کتاب جمعاً 1186 روزنامه و مجله و نشریه را که تا 1320ش به زبان فارسی در ایران و سایر کشورها از بدو پیدایش صنعت چاپ منتشر شده، معرفی کرده است. این کتاب در 1364ش توسط انتشارات کمال اصفهان تجدید چاپ گردید.
وی علاوه بر آن مقالات سیاسی و ادبی متعددی هم در جراید اصفهان به چاپ رساند، از جمله سلسله مقالاتی تحت عنوان «آثار و ابنیه اصفهان» در روزنامه سرنوشت. صدرهاشمی به گردآوری کتاب و مجله علاقه فراوان داشت و کتابخانه خوبی فراهم آورد که پس از مرگ به کتابخانه دانشکده ادبیات دانشگاه اصفهان واگذار شد[۱][۲][۳].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
سیدعلی آل داود