ثریا: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''[[ثریا]]'''؛ هفتهنامه سیاسی، اجتماعی و ادبی که در 14 جمادیالآخر 1316ق / 2 نوامبر 1898م در قاهره تأسیس گردید و طی سه دوره به مدیریت علیمحمد خان کاشانی و سپس سیدفرجالله حسینی کاشانی در شهرهای قاهره، [[استان تهران|تهران]] و [[کاشان]] منتشر شد. | [[پرونده:Soraya.jpg|بندانگشتی|ثریا برگرفته از وبسایت کاژه مگ قابل بازیابی از<nowiki/>https://kajemag.ir/product/%D8%A2%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AB%D8%B1%DB%8C%D8%A7/]] | ||
'''[[ثریا]]'''؛ هفتهنامه سیاسی، [[اجتماعیون عامیون|اجتماعی]] و ادبی که در 14 جمادیالآخر 1316ق / 2 نوامبر 1898م در قاهره تأسیس گردید و طی سه دوره به مدیریت علیمحمد خان کاشانی و سپس سیدفرجالله حسینی کاشانی در شهرهای قاهره، [[استان تهران|تهران]] و [[کاشان]] منتشر شد. | |||
''' | === ثریای قاهره === | ||
''' '''این هفتهنامه در [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B5%D8%B1 مصر] در دو دوره انتشار یافته است: دوره اول، از 14 جمادیالآخر 1316ق / ؟م تا 20 محرم 1318ق / 20 مه 1900م شامل 16 تا 18 صفحه به صورت [[چاپ سربی|سربی]] انتشار مییافت. علیمحمد خان کاشانی، صاحب امتیاز و نویسنده و به شراکت سیدفرجالله حسینی کاشانی گردانندگان آن به شمار میآمدند. نام نشریه به خط نستعلیق درشت نوشته شده بود و در عنوان هر شماره این عبارتها به چشم میخورد: <blockquote>«[[ثریا]] روزنامهای است که از هرگونه وقایع پولتیکی و سیاسی و علوم و فنون و صنایع و ادبیات و تجارت و غیره بحث میکند و نیز مقالاتی که به حال [[دولت موقت|دولت]] و ملت باشد به کمال ممنونیت طبع و نشر مینماید». </blockquote>نیز در همان صفحه عنوان قیمت آبونه سالیانه آن در ممالک [[ایران]]، عثمانی، قفقاز و سایر شهرهای [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه] و در ممالک فرنگستان و آمریکا و هندوستان و [https://dmelal.ir/index.php?title=%DA%86%DB%8C%D9%86 چین]، [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B5%D8%B1 مصر] را ذکر میکرد. | |||
از | علیمحمد خان درباره تأسیس و نشر روزنامه [[ثریا]] در اولین شماره سال اول، پس از «خطبه» در سبب نگارش ـ «میهن دوستی، تمدن، تربیت و آگاه کردن هموطنان را از سیاستهای غربیان» انگیزههای اصلی خود دانسته است. شمارههای 1 تا 50 در سال اول، در 16 صفحه و به صورت [[چاپ و چاپخانه|سربی]] طبع میگردید و با آنکه شماره 51 آغازگرِ سال دوم به شمار میآمد، امّا به دلیل مطابقت نمودن شماره اولِ سال دوم با تولّد [[مظفرالدین شاه]]، از شماره 51 صرفنظر کرده و به نفع مشترکین جزو سال اول محسوب کردند و شماره اول سال دوم به تاریخ 16 جمادیالثانی 1317ق / 25 اکتبر 1899م [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] و منتشر شد با این تفاوت که تعداد صفحات ثریای سال دوم به 18 افزایش یافت. ظاهراً از سال دوم ثریا در [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B5%D8%B1 مصر] فقط 18 شماره منتشر و سپس توقیف و تعطیل شده است<ref name=":0">صدرهاشمی، محمد. '''''تاریخ جرائد و مجلات ایران'''''. اصفهان: 1363، ج 2، ص 155</ref>. | ||
از جمله مندرجات ثریا شامل حوادث [[ایران]]، اخبار مفصل [[ایران]] و در مواردی اخبار [[جهان نو|جهان]] بود. خبرهای [[ایران]] توسط خبرنگاران و موکّلان علیمحمد خان در [[ایران]] تهیه میشد. | |||
دوره | بهار سبک نثر علیمحمد خان را به دلیل ذوق وی قابل توجه دانسته <ref>بهار. '''''سبکشناسی'''''. تهران: 1369، ج 3، ص 346</ref>و درباره سبک نثر جراید دوره [[نهضت مشروطه|مشروطه]] بر این باور است که با وجودی که جراید [[فارسی]] پیش از [[نهضت مشروطه|مشروطه]]، غالباً به سبک قدیم بود و با توجه به این نکته که مقالات جراید آن عصر با شیوایی و لطافت، کم عمق بوده؛ اما مقالات علیمحمد خان را بسیار مؤثر، پر حرارت و مفید ارزیابی کرده و وی را در شمار نویسندگانی آورده است که لغات فرنگی، ترجمه واژگان و تعبیرات خارجی را وارد زبان [[فارسی]] کرده است<ref>هار. '''''سبکشناسی'''''. تهران: 1369، ج 3، ص 401</ref>. کسروی گفتارهای تند این نویسنده را ستوده و ارزش [[ثریا]] را قائم به وجود نویسنده آن دانسته است<ref name=":1"> کسروی، احمد. '''''تاریخ مشروطه ایران'''''. تهران: 1349، ص 41</ref> و نیز ادوارد براون، [[ثریا]] را گرانقدرترین و ارزشمندترین نشریه دوره استبداد محسوب کرده است<ref>براون، ادوارد. '''''تاریخ مطبوعات و ادبیات ایران در دوره مشروطیت.''''' محمد عباسی، تهران: 1341، ص 305</ref>. | ||
دوره دوم ثریا در [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B5%D8%B1 مصر] از 20 محرم 1318ق شروع به انتشار کرد صاحب امتیاز آن سیدفرجالله حسینی کاشانی، شریک سابق علیمحمد خان، بود. این هفتهنامه به سبک و سیاق سابق انتشار یافت. صدرهاشمی ثریا را تا شماره 36 سال دوم مورخ 20 جمادیالاول 1318ق دیده است و به نظر ایشان، این هفتهنامه، به علت توقیف در [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B5%D8%B1 مصر] منتشر نگردید<ref name=":0" />؛ برخی گفتهاند انتشار ثریا تا 10 رجب همان سال ادمه داشته است<ref name=":2">پروین، ناصرالدین. '''''تاریخ روزنامهنگاری ایرانیان و دیگر پارسینویسان.''''' تهران: مرکز نشر دانشگاهی، 1379، ج 2، ص 402</ref>. | |||
=== ثریای [[تهران مصور|تهران]] === | |||
با مدیریت سیدفرجالله به تاریخ 22 رجب 1321ق<ref name=":0" /> و به روایتی 24 محرم 1321ق<ref name=":2" /> در [[تهران مصور|تهران]] انتشار یافت و احتمالاً تا [[انقلاب مشروطه]] منتشر میشده است <ref name=":0" />اما ناصرالدین پروین زمان خاتمه آن را 16 ذیحجه 1323ق آورده است. درباره ثریای [[تهران مصور|تهران]] برخی از محققان معاصر نظر مساعد نداشتهاند و آن را نشریه مفید و وزینی به شمار نیاوردهاند<ref name=":2" /><ref name=":1" />. | |||
=== ثریای [[کاشان]] === | |||
هفتهنامه ثریا در [[کاشان]] به مدیریت و دبیری سیدفرجالله حسینی کاشانی به تاریخ 25 ذیقعدهالحرام 1327ق، / 10 دسامبر 1909م در 4 صفحه به صورت [[چاپ سربی|سربی]] منتشر شد. انتشار [[ثریا]] در [[کاشان]] مصادف با دوازدهمین سال حیات [[ثریا]] بود و بدین علت، در عنوان هر شماره، سال دوازده هم ذکر شده است. سیدفرجالله در مقاله افتتاحیه شماره اول 1327ق پس از یادکردی از شهدای [[نهضت مشروطه|مشروطه]] «مدنیت، معرفت، حفظ [[نهضت مشروطه|مشروطه]] و آگاهی از وقایع و حوادث شهری» را از اهداف [[ثریا]] به شمار آورده است. [[ثریا]] پس از نشر چند شماره دچار تغییراتی اندک گردید و این تغییرات به مدیریت سیدفرجالله حسینی و دبیری فخرالواعظین انجامید. [[ثریا]]، در هر هفته، دو بار منتشر میشد و کوشش مدیر آن، یومیه کردن این هفتهنامه بود. [[محمد صدرهاشمی]] تا شماره 12 از سال دوازدهم، مورخ 6 صفر 1328ق را دیده و گزارش کرده است و از طول انتشار و خاتمه آن اظهار بیاطلاعی نموده است<ref>صدرهاشمی، محمد. '''''تاریخ جرائد و مجلات ایران'''''. اصفهان: 1363، ج 2،ص ۱۵۸</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
*[[محمد صدرهاشمی]] | |||
*[[انقلاب مشروطه]] | |||
*[[مظفرالدین شاه]] | |||
*[[کاشان]] | |||
*[[ایران]] | |||
== | == مآخذ == | ||
<references /> | <references /> | ||
== نویسنده == | == منبع اصلی == | ||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
جمیله اعظمیان | جمیله اعظمیان | ||
[[رده:رسانه ها و ارتباطات]] | |||
[[رده:مطبوعات]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۸
ثریا؛ هفتهنامه سیاسی، اجتماعی و ادبی که در 14 جمادیالآخر 1316ق / 2 نوامبر 1898م در قاهره تأسیس گردید و طی سه دوره به مدیریت علیمحمد خان کاشانی و سپس سیدفرجالله حسینی کاشانی در شهرهای قاهره، تهران و کاشان منتشر شد.
ثریای قاهره
این هفتهنامه در مصر در دو دوره انتشار یافته است: دوره اول، از 14 جمادیالآخر 1316ق / ؟م تا 20 محرم 1318ق / 20 مه 1900م شامل 16 تا 18 صفحه به صورت سربی انتشار مییافت. علیمحمد خان کاشانی، صاحب امتیاز و نویسنده و به شراکت سیدفرجالله حسینی کاشانی گردانندگان آن به شمار میآمدند. نام نشریه به خط نستعلیق درشت نوشته شده بود و در عنوان هر شماره این عبارتها به چشم میخورد:
«ثریا روزنامهای است که از هرگونه وقایع پولتیکی و سیاسی و علوم و فنون و صنایع و ادبیات و تجارت و غیره بحث میکند و نیز مقالاتی که به حال دولت و ملت باشد به کمال ممنونیت طبع و نشر مینماید».
نیز در همان صفحه عنوان قیمت آبونه سالیانه آن در ممالک ایران، عثمانی، قفقاز و سایر شهرهای روسیه و در ممالک فرنگستان و آمریکا و هندوستان و چین، مصر را ذکر میکرد.
علیمحمد خان درباره تأسیس و نشر روزنامه ثریا در اولین شماره سال اول، پس از «خطبه» در سبب نگارش ـ «میهن دوستی، تمدن، تربیت و آگاه کردن هموطنان را از سیاستهای غربیان» انگیزههای اصلی خود دانسته است. شمارههای 1 تا 50 در سال اول، در 16 صفحه و به صورت سربی طبع میگردید و با آنکه شماره 51 آغازگرِ سال دوم به شمار میآمد، امّا به دلیل مطابقت نمودن شماره اولِ سال دوم با تولّد مظفرالدین شاه، از شماره 51 صرفنظر کرده و به نفع مشترکین جزو سال اول محسوب کردند و شماره اول سال دوم به تاریخ 16 جمادیالثانی 1317ق / 25 اکتبر 1899م چاپ و منتشر شد با این تفاوت که تعداد صفحات ثریای سال دوم به 18 افزایش یافت. ظاهراً از سال دوم ثریا در مصر فقط 18 شماره منتشر و سپس توقیف و تعطیل شده است[۱].
از جمله مندرجات ثریا شامل حوادث ایران، اخبار مفصل ایران و در مواردی اخبار جهان بود. خبرهای ایران توسط خبرنگاران و موکّلان علیمحمد خان در ایران تهیه میشد.
بهار سبک نثر علیمحمد خان را به دلیل ذوق وی قابل توجه دانسته [۲]و درباره سبک نثر جراید دوره مشروطه بر این باور است که با وجودی که جراید فارسی پیش از مشروطه، غالباً به سبک قدیم بود و با توجه به این نکته که مقالات جراید آن عصر با شیوایی و لطافت، کم عمق بوده؛ اما مقالات علیمحمد خان را بسیار مؤثر، پر حرارت و مفید ارزیابی کرده و وی را در شمار نویسندگانی آورده است که لغات فرنگی، ترجمه واژگان و تعبیرات خارجی را وارد زبان فارسی کرده است[۳]. کسروی گفتارهای تند این نویسنده را ستوده و ارزش ثریا را قائم به وجود نویسنده آن دانسته است[۴] و نیز ادوارد براون، ثریا را گرانقدرترین و ارزشمندترین نشریه دوره استبداد محسوب کرده است[۵].
دوره دوم ثریا در مصر از 20 محرم 1318ق شروع به انتشار کرد صاحب امتیاز آن سیدفرجالله حسینی کاشانی، شریک سابق علیمحمد خان، بود. این هفتهنامه به سبک و سیاق سابق انتشار یافت. صدرهاشمی ثریا را تا شماره 36 سال دوم مورخ 20 جمادیالاول 1318ق دیده است و به نظر ایشان، این هفتهنامه، به علت توقیف در مصر منتشر نگردید[۱]؛ برخی گفتهاند انتشار ثریا تا 10 رجب همان سال ادمه داشته است[۶].
ثریای تهران
با مدیریت سیدفرجالله به تاریخ 22 رجب 1321ق[۱] و به روایتی 24 محرم 1321ق[۶] در تهران انتشار یافت و احتمالاً تا انقلاب مشروطه منتشر میشده است [۱]اما ناصرالدین پروین زمان خاتمه آن را 16 ذیحجه 1323ق آورده است. درباره ثریای تهران برخی از محققان معاصر نظر مساعد نداشتهاند و آن را نشریه مفید و وزینی به شمار نیاوردهاند[۶][۴].
ثریای کاشان
هفتهنامه ثریا در کاشان به مدیریت و دبیری سیدفرجالله حسینی کاشانی به تاریخ 25 ذیقعدهالحرام 1327ق، / 10 دسامبر 1909م در 4 صفحه به صورت سربی منتشر شد. انتشار ثریا در کاشان مصادف با دوازدهمین سال حیات ثریا بود و بدین علت، در عنوان هر شماره، سال دوازده هم ذکر شده است. سیدفرجالله در مقاله افتتاحیه شماره اول 1327ق پس از یادکردی از شهدای مشروطه «مدنیت، معرفت، حفظ مشروطه و آگاهی از وقایع و حوادث شهری» را از اهداف ثریا به شمار آورده است. ثریا پس از نشر چند شماره دچار تغییراتی اندک گردید و این تغییرات به مدیریت سیدفرجالله حسینی و دبیری فخرالواعظین انجامید. ثریا، در هر هفته، دو بار منتشر میشد و کوشش مدیر آن، یومیه کردن این هفتهنامه بود. محمد صدرهاشمی تا شماره 12 از سال دوازدهم، مورخ 6 صفر 1328ق را دیده و گزارش کرده است و از طول انتشار و خاتمه آن اظهار بیاطلاعی نموده است[۷].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ صدرهاشمی، محمد. تاریخ جرائد و مجلات ایران. اصفهان: 1363، ج 2، ص 155
- ↑ بهار. سبکشناسی. تهران: 1369، ج 3، ص 346
- ↑ هار. سبکشناسی. تهران: 1369، ج 3، ص 401
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ کسروی، احمد. تاریخ مشروطه ایران. تهران: 1349، ص 41
- ↑ براون، ادوارد. تاریخ مطبوعات و ادبیات ایران در دوره مشروطیت. محمد عباسی، تهران: 1341، ص 305
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ پروین، ناصرالدین. تاریخ روزنامهنگاری ایرانیان و دیگر پارسینویسان. تهران: مرکز نشر دانشگاهی، 1379، ج 2، ص 402
- ↑ صدرهاشمی، محمد. تاریخ جرائد و مجلات ایران. اصفهان: 1363، ج 2،ص ۱۵۸
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
جمیله اعظمیان