پرش به محتوا

سیاهه‌های عمومی اصلی

نمایش یک‌جای تمام سیاهه‌های موجود در ویکی ایران. می‌توانید با انتخاب نوع سیاهه، نام کاربری (حساس به کوچکی و بزرگی حروف) و صفحه‌های تغییریافته (حساس به بزرگی و کوچکی حروف)، نمایش را محدودتر سازید.

سیاهه‌ها
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۴۸ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ سرمد را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''سرمد،''' به معناي هميشه و دائم و سرمدي يعني هميشگي و دائمي به امري گفته مي‌شود كه اول و آخر نداشته باشد.<sup>1</sup> در فلسفه به وجودي سرمدي اطلاق مي‌شود كه از دو سو دوام داشته باشد، يكي دوام وجود در گذشته كه از آن تعبير به ازل مي‌كنند<sup>*</sup> و ديگري...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۴۷ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ زهد را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''زهد،''' در لغت به معني ترك چيزي گفتن است و در اصطلاح تصوف سومين مقام از مقامات هفتگانه به شمار مي‌آيد و مراد از آن ترك دنياست؛<sup>1</sup> چرا كه صوفي دوستداري دنيا را سرچشمة هر خطا مي‌داند<sup>2</sup> و ترك كردن دنيا را منشا هر خير و بركت مي‌شمرد و چنين...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۴۶ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ زمان و مکان را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''زمان و مكان،''' در فلسفه و طبيعت/ فيزيك (و در كلام). زمان و مكان از اموري هستند كه بودنشان، به علت همراهي و ربط مستقيم با حركت، براي همگان آشكار است و دائماً در زندگي روزمرة انسان مورد گفتگو و اشاره قرار مي‌گيرند اما شناخت حقيقت و تعريف آن‌ها دش...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۴۵ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ رضا را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''رضا،''' در لغت به معني خشنودي و خوشدلي است و در اصطلاح، آخرين مقام از مقامات هفت‌گانة عارفان در سلوك الي‌الله است.<sup>1</sup> سالك پس از آن‌كه يگانگي خدا را باور داشت و دانست كه حق، سرچشمة خير و بركت است و تنها اوست كه بر هر كار توانا و به هر چيز دا...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۴۴ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ رجا را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''رجا،''' در لغت به معنی امیدواری است و در اصطلاح، تعلّق قلب سالک به حصول امر محبوب در آینده است. بدین معنی که سالک، به رحمت و فضل خدا امیدوار است و دلش  گواهی می‌دهد که آن‌چه در آينده برایش پیش می‌آید، جز امر مطلوب و پسندیده نیست، امری که حاصل ف...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۴۳ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ ابوبکر محمد بن زکریای رازی را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''رازي،''' Rhazes ابوبكر محمد بن زكريا، پزشك، فيلسوف و شيميدان مسلمان ايراني، د. ح. 320ق/ 932م. رازي در ري به دنيا آمد و زماني را در آن‌جا به سر برد و در علوم و فلسفه و به ويژه در طب سرآمد گرديد. وي با اميران ساماني ري روابط خوبي داشت و كتاب مشهور خود ''الم...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۴۱ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ ذکر را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''ذكر،''' در لغت به معني ياد كردن است و در اصطلاح تصوف و عرفان، بر زبان آوردن نام خدا و تفكّر كردن در اوست. گويندة ذكر، ذاكر ناميده مي‌شود و ذاكر همان سالك طريق حق است كه به منظور نزديك شدن به خدا، تمام انديشه و فكر خود را متوجه كلمه يا جمله‌اي مي...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۴۱ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ دور را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''دور،''' در منطق و فلسفه، توقف شيء بر نفس. دور در منطق در مبحث تعريف و در فلسفه در مبحث وجود و علت و معلول مطرح و مانند تسلسل باطل شمرده مي‌شود. در تعريف، امر مورد تعريف، به وسيلة معرَّف، كه شناخته شده‌تر از آن باشد تعريف مي‌شود. دور هنگامي واقع...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۴۰ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ جلال الدین محمد دوانی را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی « '''دواني،''' جلال‌الدين محمد، 830ق. ربيع‌الثاني 908ق/ اكتبر 1502م، مشهور به محقق، فيلسوف اشراقي و صاحب حوزة فلسفي در شيراز و يكي از حلقه‌هاي اتصال فلسفه از دوران پيش از حملة مغول به سده‌هاي بعد. نسبت دواني به محمد بن ابوبكر پسر خليفة دوم مسلمانان م...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۳۸ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ دهری را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''دهري،''' (= دهريه)، منسوب به دهر<sup>*</sup> و از ديدگاه متكلمان، متفكري كه به قِدَم يا ازليت عالم قائل است. دهريون را بر حسب باور داشتن يا باور نداشتن به وجود خدا به دو گروه مي‌توان تقسيم كرد: 1) ''دهريِ بي‌‌خدا'' (= مُلحد)، كه پديده‌هاي جهان را به دهر(=...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۳۸ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ دهر را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی « '''دهر،''' در لغت به معني روزگار و در اصطلاح داراي دو معنا است: 1) معناي ديني ـ كلامي: اين معنا بر بنياد دو آيه و يك حديث شكل گرفته است.<sup>1</sup> دهر در اين معنا، گاه آفريدة خداوند به شمار آمده است (دهر= روزگار) و گاه از اسماء الحسني محسوب شده است.<sup>2</sup>...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۳۷ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ دشتکی را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''دشتكي،''' عنوان خانداني شيرازي از اهل دين، كلام و فلسفه، در سده‌هاي 9 و 10 و 11ق، به ويژه در اوان ظهور سلسلة صفويه. از اين خاندان تاكنون دو شاخه شناخته شده است. شاخة نخست در زمان تيموريان در هرات صاحب شهرت بودند و شاخة ديگر، در انقلابات روزگار پرت...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۳۶ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ خیر و شر را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''خير و شر،''' در فلسفه ( و اخلاق) مبحثي در پيرامون پرسش از منشاء / توجيه شر و بدي در عالم هستي. در اخلاق، از خير، به مقصد و مقصود وجود موجودات و غايب همه غايات تعريف كرده‌اند كه چون انسان آن را دريابد و از آن پيروي كند، به سعادت دست مي‌يابد.<sup>1</sup>...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۳۵ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ خوف را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''خوف،''' در لغت به معني ترس و بيم است و در اصطلاحِ تصوّف، حالِ خوف، عبارت است از ترسيدن سالك از خدا. اين ترس، با معرفت حق نسبتِ مستقيم دارد. بدين معني كه هر چه سالك خدا را بيشتر بشناسد، خوف وي نيز افزون مي‌گردد.<sup>1</sup> اين معني را قرآن و روايات نيز...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۳۴ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ خواجه نصیرالدین طوسی را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''نصيرالدين طوسي،''' ابوجعفر محمد مشهور به خواجه نصيرالدين طوسي، جمال‌الاول 597ق/ فبريوري 1201م ـ ذيحجه 672ق/ جون 1274م، فيلسوف، متكلم شيعه، رياضيدان و وزير هلاكوخان مغول. خاندان او اهل جهرود ساوه بودند كه به طوس مهاجرت كرده و نصيرالدين در همانجا به...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۳۳ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ خلافت را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''خلافت،''' اصطلاحي حكومتي، عرفاني. خلافت به معناي «جانشيني» است و واژة «خليفه» كه لقب رئيس امت اسلامي است، از آن مشتق مي‌شود. خليفه نامي است كه جانشينان پيامبر اسلام را بدان مي‌خواندند و منظور از آن خليفه و جانشين رسول الله است. از نظر شيعيان،...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۳۲ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ خاطر را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''خاطر،  '''در لغت به معني ذهن، ضمير، خاطر، دل و آن‌چه به دل وارد مي‌شود و در اصطلاح عرفان، واردي است كه بدون تفكر و سابقه در قلب (= دل)، پيدا شود<sup>1</sup> و بر حسب آن‌كه از سوي حق باشد يا از سوي فرشته (= مَلَك)، نفس و شيطان به چهار قسم تقسيم مي‌شود: '''...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۳۱ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ خارق العاده را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''خارق‌العاده،''' اصطلاحي كلامي به معناي آن‌چه خلاف سنت طبيعت است و خارج از نظام و جريان علت و معلول<sup>*</sup>. خارق‌العاده در فرهنگ و علوم اسلامي در كنار بحث از طبيعيات و نيز تفسير معجزات پيامبران و كرامات<sup>*</sup> اولياء مطرح شده است. و عموماً به ه...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۳۰ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ حیرت را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''حيرت،''' در لغت به معناي سرگشتگي و در قرآن وصف كسي است كه از ايمان به شرك باز مي‌گردد. اين وصف با مثالي بيان شده است: «همانند كسي كه بر اثر وسوسه‌هاي شيطان (يا غول‌هاي بيابان كه به باور اعراب، مسافران را مي‌ربودند) مقصد را گم كرده و سرگردان مان...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۲۹ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ حواس را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''حواس،''' ظاهري و باطني، از نيروهاي نفس و يكي از بخش‌هاي روان‌شناسي (علم النفس) كلاسيك اسلامي. اين موضوع كه در اصل از ارسطو، سدة 4 پ. م.، گرفته شده، در انديشة ابن‌سينا د. 428ق/ 1067م پرورده شده و در آثار او تفصيل يافته است. ابن‌سينا به روش ويژة خود، ا...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۲۸ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ حلم را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''حلم،''' از فضايل اخلاقي. حليم نيز از نام‌هاي خداوند است. حلم در لغت به معناي بردباري و شكيبايي است و در علم اخلاق، آن را يكي از اقسام شجاعت مي‌شمارند. در تعريف حلم چنين گفته‌اند كه طمأنينتي است كه در نفس حاصل مي‌شود و موجب مي‌گردد تا آدمي بر ه...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۲۷ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ حلاج را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی « '''حلاج،''' ابوعبدالله حسين بن منصور، عارف بلند آوازة ايراني (244- 309 ه‍ / ؟م) وي در بيضاء نزديك استخر فارس زاده شد. نخستين مرشد و مرادش سهل بن عبدالله تُستري بود و پس از وي نزد عمرومكي و جنيد بغدادي نيز شاگردي كرد. وي سه بار به سفر حج رفت و نيز براي ا...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۲۶ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ حقیقت را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی « '''حقيقت،''' در لغت به معني راستي و درستي و نيز به معني اصل هر چيز و واقع امر است. از ديدگاه فلسفي و عرفاني، حقيقت در چهار معني به كار مي‌رود: '''1) در معني هستي‌شناسي:''' حقيقت در اين معني عبارت است از حقيقت مطلق، يا وجود مطلق كه در دين از آن به خدا ت...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۲۴ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ حقیقت محمدیه را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''حقيقت محمديه،''' نخستين آفريدة خداوند كه از آن به اسم اعظم يا عقل اول تعبير شده است. منظور از حقيقت محمديه، شخصيت تاريخي پيامبر اسلام نيست بلكه روح و ذات وي به عنوان ظهور سخن خداوند (كلمه الهيه) است. شايد بتوان او را با عقل اول يا عقل كلي در دستگ...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۲۳ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ حق را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''حق،''' در لغت به معني راست و درست است. در اصطلاح علوم عقلي، حق، نقيض باطل به معني ناچيز و تباه و امري كه فساد آن آشكارا معلوم<sup>1</sup> و در بنياد خود نادرست و ناسودمند است<sup>2</sup> حق و باطل، صفت وجود (در معني فلسفي و عرفاني آن)؛ صفت شناخت؛ صفت حكم يا ق...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۲۲ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ حدوث و قدم را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''حدوث و قدم،''' حدوث به معني پيدا شدن امري تازه و نو است و در مقابل قدم قرار دارد. در فلسفه و كلام، اصطلاحي است كه از ديدگاه هستي شناسي و جهان‌شناسي مطرح مي‌شود. 1) '''ديدگاه هستي‌شناسي''': حدوث، مسبوقيت به غير و قدم، عدم مسبوقيت به غير است.<sup>1</sup> د...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۲۱ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ حال را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''حال،''' در لغت به معنی اکنون و لحظه و وضعيت و حالت جسمي است و اصطلاحی است در عرفان و کلام: 1)  '''در عرفان:''' حال عبارت است از وارد غیبی که بدون کوشش و جستجوی سالک بر دل وی وارد می‌شود مثل حزن (= اندوه عشق) و قبض و بسط و همانند آن‌ها. حال را موهبت دانس...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۲۰ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ عبدالملک جوینی را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی « '''جويني،''' عبدالملك، ملقب به امام الحرمين (419- 479هـ.ق / ؟م) فقيه شافعي. وي در شهر كوچك «آزادوار» از شهرهاي خراسان زاده شد.<sup>1</sup> پدرش ابومحمد عبدالله ركن‌الاسلام از فقهاي به نام روزگار خود بود كه در يكي از مدارس نيشابور به تدريس فقه اشتغال داشته...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۱۸ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ جوهر فرد را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''جوهر فرد'''، يا جزء لايتجزا، اصطلاح فلسفي و كلامي، كوچك‌ترين جزء تشكيل دهندة جسم. اين مبحث از دوران يونان باستان مطرح بوده و در عالم اسلامي موضوع اختلافي ميان متكلمان و فيلسوفان به شمار مي‌آيد. وجود جزء لايتجزا به جسم و اتصال آن باز مي‌گردد....» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۱۷ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ جنید بغدادی را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''جنيد بغدادي،''' ابوالقاسم جنيد بن محمد بغدادي (حدود 210- 297 تا 299ق) از مشايخ بزرگ و دانشمندان تصوف ايراني. وي در نهاوند يا احتمالاً بغداد تولد يافت. دركودكي به مكتب رفت و علوم متداول زمان را آموخت. كودكي با قريحه و پاك بود و از همان آغاز همة واجباتش...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۱۶ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ جمال را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''جمال،''' در عرفان نظري، از اسماء و اوصاف متقابل خداوند در برابر و همراه با جلال او. جمال و جلال در نظرية عرفان ابن عربي، د. 638ق/ 1240م، به گونة جزئي از نظريه‌اي جامع وارد شده و جايگاه خود را يافته است. ريشه‌هاي اين نظريه در انديشةنوافلاطوني منتقل...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۱۶ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ میرزا ابوالحسن جلوه را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی « '''جلوه،''' ميرزا ابوالحسن، 1238-1314ق/ 1823-1897م، متفلسف و مدرس مكتب صدرائي ايران و واسطه انتقال حكمت متعاليه او به شاگردان. خاندان او در اصل ايراني بوده كه به حيدرآباد سند رفته شهرت و مكنتي يافته سپس به سبب بي‌مهري از سوي حاكم آن‌جا، به احمد‌آباد گج...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۳۰ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ جعل را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''جعل،''' به معني آفريدن و ايجاد است<sup>1</sup> و در اصطلاح فلسفه، تأثير خاص علت (= فاعل) در معلول است. بدين معنا كه هر ممكن الوجود محتاج علتي است كه نخست بدو هستي بخشد (= جعل بسيط) و سپس آثار و صفات او را پديد آورد (= جعل مركب).<sup>2</sup> طرفداران اصالت وجود ي...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۲۹ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ جذبه را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''جذبه،''' از اصطلاحات عرفاني. در لغت به معناي كشش است و در اصطلاح به اشتياق و سرمستي‌اي گويند كه در اثر رؤيت ذات و صفات حق، ناگهان و بي‌هيچ كوشش و سلوكي به بنده دست مي‌دهد. گاهي صوفيان در توضيح مفهوم جذب از تمثيل آهن‌ربا بهره برده‌اند.<sup>1</sup> ج...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۲۸ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ جامی را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی « '''جامي،''' اهل سنت و حنفي مذهب بود.<sup>1</sup> وي از سال‌هاي آغاز تحصيلش در سمرقند به تصوف گراييد. در اين دوره با تعليمات نقشبنديه<sup>2</sup> آشنا شد و پس از بازگشت به هرات، سعدالدين كاشغري را به عنوان مرشد خويش برگزيد، و پس از مرگ كاشغري، جامي با خواجه...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۲۷ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ جاحظ را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''جاحظ،''' ابوعثمان عمر و بن بحر، متكلم و اديب معتزلي و نويسنده بر تأليف قرن سوم از اهالي بصره. وي در جواني در بغداد و مدتي نيز در سامرا اقامت كرد و سپس به بصره بازگشت.<sup>1</sup> جاحظ چهره‌اي زشت با چشماني برآمده داشت و به همين مناسبت، جاحظ (چشم برآمد...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۲۶ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ ثنویت را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''ثنويت،''' اعتقاد به وجود دو خالق و مدبر در عالم. معتقدان به دو خالق را ثنوي و نيز زنديق ناميده‌اند.<sup>1</sup> اساساً قول به دو مبداء براي جهان، پديده‌اي كهن است كه از آن به دو گانه انگاري يا ثنويت ياد مي‌شود. آراي فرقه‌هاي مختلف ثنوي و بزرگان آن ف...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۲۵ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ توکل را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''توكل،''' در لغت به معني تكيه و اعتماد كردن به كسي و وكيل پذيرفتن است و در تصوّف، كار خود به خداي بازگذاشتن است و از قِبَلِ اين امر بهره‌ها برگرفتن و عيش‌ها با لطفِ خداداده كردن<sup>1</sup> كه: كار خود گر به خدا بازگذاري حافظ                         اي ب...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۲۴ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ توبه را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''توبه،''' در لغت به معني بازگشت از گناه و در اصطلاح كلام و عرفان بيداري از غفلت و پشيماني از كردارهاي ناپسنديده و گناه آلود خود است چنان‌كه عزم خود را جزم كند كه در آينده گِرد گناه و كارهاي ناپسند نگردد.<sup>1</sup> از رويدادي كه سبب بيداري و در نتيجه...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۲۲ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ تناسخ را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''تناسخ،''' در لغت به معني تغيير دادن چيزي ديگر است و در اصطلاح فلسفة قديم عبارت است از انتقال روح از كالبدي به كالبد ديگر.<sup>1</sup> تناسخ، باور كساني است كه به رستاخيز مردگان قائل نيستند و برآنند كه روح از طريق انتقال به كالبد‌هاي گوناگون، تصفيه...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۲۱ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ تلوین و تمکین را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''تلوين و تمكين:''' از اصطلاحات عرفاني. تلوين در لغت به معناي رنگ كردن، از حالي به حالي گشتن و دگرگوني در حالات مختلف است. تمكين به معناي جاي گرفتن و پا بر جا شدن است.<sup>1</sup> احتمالاً حلاج نخستين صوفي‌اي است كه از اين دو اصطلاح سخن گفته است<sup>2</sup> ت...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۲۰ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ تقیه را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''تقيه،''' در لغت به معني پرهيز كردن است و در اصطلاح كلام شيعه، كتمان كردن و نهان داشتن خردمندانة باورها و حتي تظاهر كردن به اعتقاداتي خلاف اعتقاد خويش است.<sup>1</sup> تقيه آن‌گاه ضرورت مي‌يابد و واجب مي‌شود كه جان و مال و آبروي انسان در معرض خطر قر...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۱۷ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ تصوف را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''تصوف،''' به معني پشمينه‌پوشي و صوفي شدن و در اصطلاح يكي از مكاتب شهودي به شمار مي‌آيد [← فلسفه]  كه بر طبق آن، سالك كه صوفي و زاهد خوانده مي‌شود، از طريق زهد دل خود را از رذايل پاك مي‌گرداند و جلوه‌گاه حقيقت مي‌سازد. '''1) وجه تسميه:''' در سبب نا...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۱۶ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ تسلسل را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''تَسَلْسُل،''' به معني پي در پي آمدن، در اصطلاح فلسفه و كلام، رشتة بي‌پايان علت‌ها و معلول‌ها يكي پس از ديگري. تسلسل را چهار قسم دانسته‌اند<sup>1</sup> كه نوع مصطلح آن در فسلفه رشتة بي‌پايان علت و معلول است كه در آن هر چيز معلول علت پيش از خود باشد...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۱۵ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ تجرید را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''تجريد،''' جدا كردن صورت اشياء به وسيلة نفس انسان و قرار دادن آن‌ها در عقل. ابن‌سينا، د. 428ق/ 1037م، افزون بر بحث‌هاي پراكنده  در آثار گوناگون خود، غط هفتم كتاب '''الاشارات و التبيهات''' را «دربارة تجريد» نامگذاري كرده، زيرا شامل موضوعات مجرد از م...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۱۵ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ تجرد را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی « '''تَجَرّد،''' اصطلاحي عرفاني و فلسفي. 1) در اصطلاح اهل عرفان جدا شدن از علايق و دلبستگي‌هاي دنيوي است و كسي كه از علائق دنيوي بگسلد و مجرّد شود قادر است تا حق و حقايق را به چشم درون شهود كند <sup>1</sup> و باز به معناي خالي شدن قلب و ضمير (سّر) سالك است ا...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۱۴ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ پیر را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''پير،''' از اصطلاحات عرفاني. پير گاه به معناي قطب و مرشد است، گاه رند و خراباتي و گاه نيز عقل را گويند.<sup>1</sup> پير كنعان، پير مغان، پير دير و پير ميخانه، همه به يك معناست و آن امام، مقتدي و قطب است. كسي كه مراحل سير و سلوك را طي كرده و به عالم كشف و ي...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۱۳ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ بعث را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''بَعْث:''' در لغت به معني برانگيختن و فرستادن است و در اصطلاح متكلمان در دو معنا به كار مي‌رود: 1) رستاخيز و قيامت، و زنده كردن مردگان و بيرون آوردن آنان از گورهاست تا جزاي كردارهاي نيك و بد خود را دريافت كنند.<sup>1</sup> اين واژه به صورت مصدر يعني «بَ...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۱۲ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ بسط الحقیقه را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی « '''بسيط‌الحقيقه''' literally: Simple Truth، مفهومي در فلسفة اسلامي/ صدرائي براي شناسانيدن حقيقت وجود. بسيط‌ حقيقي ـ در برابر اقسام ديگر بسيط، كه مي‌توان از آن‌ها به بسيط نسبي (= اضافي) تعبير كرد،<sup>1</sup> وجود مطلق است و تنها بر خداوند كه هستي محض و مطلق اس...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
  • ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۱۱ Samei بحث مشارکت‌ها صفحهٔ برهان را ایجاد کرد (صفحه‌ای تازه حاوی «'''برهان،''' به معناي واضح و حجت روشن است. در منطق يكي از صناعات خمس [←صناعات خمس] به شمار مي‌آيد و عبارت است از قياسي كه مقدمات آن مركب از قضاياي يقيني باشد و به همين سبب، نتيجة آن نيز يقيني است. به عنوان مثال، نتيجة قياس زير، يقيني است: آهن، فلز ا...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری