سفالگری
سفالگری یکی از قدیمیترین صنایع دستی بشر است و خاستگاه آن به اعتقاد اکثر محققان و کارشناسان، ایران بوده و از این کشور به سایر نقاط جهان راه یافته است. به اعتقاد باستانشناسان اولین نمونههای سفال که متعلق به ۱۰ تا ۱۲ هزار سال پیش است توسط ساکنان کوهستاننای بختیاری (زاگرس) ساخته شده که در واقع تقلیدی از سبدهایی است که خودشان میساختهاند. هنر- صنعت سفالگری در واقع شکل بخشیدن به گل به صورت ظرف یا وسایل مشابه و سپس تزئین و بعد پختن- پایدار ساختن- آن است که برای تزئین آن از روشهای مختلفی از جمله برجسته کاری، کندهکاری، باسمه کاری و نیز روش جدید اسگرافیتو(Sgraffito) استفاده میشود. نمونههایی از سفال در نقاط مختلف ایران در تپههای سیلک کاشان، شوش، لرستان، تپه حصار دامغان و تخت جمشید به دست آمده که همگی نشان از ساخت این ظروف با چرخهای کامل سفالگری و پخت آنها در درجه حرارت مناسب دارند. این هنر نیز مانند دیگر هنرها و صنایع دستی ایران فراز و نشیب زیادی داشته است ولی در دورههای پس از ظهور اسلام به دلیل تحریم ظروف فلزی گرانبها از رونق بسیار خوبی برخوردار شد. به طوری که شاهکارهای هنر سفالگری، در دوره بعد از اسلام، بویژه در عهد سلاجقه _که دوران اوج و تکامل این هنر بود - خلق شد. در حال حاضر نیز سفال سازان در نقاط مختلف از جمله تهران، ری، ورامین، همدان، اصفهان، یزد. مشهد، سراوان و قم به این هنر - صنعت اشتغال دارند و از ابزارهای نوین از جمله چرخهای مجهز به الکتروموتور و وسایل برقی مخلوط کننده و ورز دهنده گِل و کودهای پیشرفتهتر استفاده میکنند. در تهران بیشتر وسایل تزئینی ساخته میشود ولی در شهرهایی نظیر همدان، میبد و یزد ظروف سفالیو سرامیکی که جنبه مصرفی دارند ساخته میشوند.
نیز نگاه کنید به
منبع اصلی
مریدی، سیاوش (1380). کتاب ایران: اقتصاد. تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.