کتابخانه های سمنان

استان سمنان در شمال شرقی ایران واقع شده و از شمال به استان مازندران، از جنوب به استان اصفهان، از شرق به استان خراسان، و از مغرب به استان تهران محدود است. مركز آن شهر سمنان است (:1 الف، 3).

این استان دارای 4 شهرستان (گرمسار، سمنان، دامغان، و شاهرود) است و شامل 10 بخش، 14 شهر، و 28 دهستان می‌شود. مساحت آن برابر 722,90 كیلومترمربع است. جمعیت استان سمنان (طبق آمار سال 1383) برابر 910,578 نفر است (2).

تاریخچه. این ناحیه را در روزگاران قدیم كومس یا كومش می‌خواندند و در كتب مورخان اسلامی نیز به‌همین نام یا قومس آمده است. پیش از ورود آریان‌ها به ایران، در نخستین سده‌های هزاره یكم پیش از میلاد، بومیان فلات ایران در آنجا ساكن بودند. آثار به‌دست آمده از بومیان این منطقه بسیار است. مشهورترین این آثار، قطعات ظروف سفالی تپه حصار دامغان است كه حاكی از وجود تمدن در هزاره چهارم پیش از میلاد است. دامغان، شهر صد دروازه، نخستین پایتخت اشكانیان بود. شهرهای شاهرود، دامغان، و سمنان قسمتی از مسیر جاده ابریشم بوده‌اند (3).

تنها ناشر فعال در استان سمنان "انتشارات صحرا"ی شهرستان گرمسار است. این استان دارای سه نشریه محلی به نام‌های هفته‌نامه پیام استان سمنان، هفته‌نامه كویر، و ندای قومس است.

كتابخانه‌های عمومی

استان سمنان در سال 1382 دارای 39 كتابخانه عمومی با 528,39 جلد كتاب بوده است. قدیمی‌ترین كتابخانه عمومی استان سمنان، كتابخانه گرمسار است كه در 1342 تأسیس شده است.

این استان 8 كتابخانه ثابت كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان دارد كه موجودی آنها 871,112 جلد كتاب است. قدیمی‌ترین كتابخانه كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان در 1348 تأسیس شده است.

تعداد كتابخانه‌های مساجد این استان در سال 1382 تعداد 25 باب و مجموعه آن شامل 069,77 جلد كتاب است. تعداد كتابخانه‌های روستایی استان سمنان 44 باب است.

كتابخانه‌های آموزشگاهی

طبق آمار سال ،1382 تعداد كتابخانه‌های مدارس دولتی این استان 430 باب و مجموعه منابع آنها روی هم 420,986 جلد كتاب است.

كتابخانه‌های تخصصی

كتابخانه‌های تخصصی استان، نسبتآ جدید و دارای مجموعه‌های محدود هستند. 12كتابخانه تخصصی در استان وجود دارد و مجموعه منابع آن شامل 289,31 جلد كتاب می‌شود. از جمله كتابخانه‌های تخصصی این استان می‌توان كتابخانه سازمان برنامه و بودجه (تأسیس 1364) و كتابخانه صداوسیمای مركز سمنان (1365) را نام برد.

كتابخانه‌های دانشگاهی

استان سمنان دارای 19 كتابخانه دانشگاهی با 737,250 جلد كتاب است.

قدیمی‌ترین كتابخانه دانشگاهی در رشته پزشكی، كتابخانه دانشكده پرستاری و مامایی است كه در 1350 تأسیس شده است. در رشته غیرپزشكی نیز كتابخانه دانشگاه شاهرود از همه قدیمی‌تر است.

كلیه كتابخانه‌های علوم پزشكی با روش رده‌بندی كتابخانه ملی پزشكی و اكثر كتابخانه‌های دانشگاهی غیرپزشكی با روش رده‌بندی كنگره تنظیم شده‌اند. در این دسته از كتابخانه‌های دانشگاهی طبقه‌بندی دیویی نیز وجود دارد.

نیز نگاه کنید به

• کتابخانه های آذربایجان شرقی
• کتابخانه های آذربایجان غربی
• کتابخانه های ارامنه ایران
• کتابخانه های استان اردبیل
• کتابخانه های ایلام
• کتابخانه های بوشهر
• کتابخانه های اصفهان
• کتابخانه های خراسان
• کتابخانه های خوزستان
• کتابخانه های زنجان
• کتابخانه های سمنان
• کتابخانه های سیستان و بلوچستان
• کتابخانه های فارس
• کتابخانه های قزوین
• کتابخانه های قم
• کتابخانه های کردستان
• کتابخانه های کرمان
• کتابخانه های کرمانشاه
• کتابخانه های كُهگيلويه و بويراحمد
• کتابخانه های لرستان
• کتابخانه های مازندران
• کتابخانه های هرمزگان
• کتابخانه های همدان
• کتابخانه های یزد
• کتابخانه های گیلان
• کتابخانه های استان گلستان
• کتابخانه های تهران

مآخذ

1) آمارنامه استان سمنان .1372 سمنان: سازمان برنامه و بودجه استان سمنان، 1373،

2) سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور. پایگاه اطلاع‌رسانی مركز آمار ایران. به‌نقل از:http://www.sci.org.ir/ persia/index.htm.[11Apr.2005]؛

3) معتمدی، نصرت‌الله؛ وجدانی، بهروز؛ و رضوانی، علی‌اصغر. راهنمای میراث فرهنگی سمنان. ویراستار بتول غنی‌زاده. سمنان: میراث فرهنگی استان سمنان، 1370،

4) وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات به سازمان اسناد و كتابخانه ملی جمهوری اسلامی. نامه اداری. مورخ 13 شهریور.1384،

منبع اصلی

سمنان، کتابخانه های (1385). دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی ایران. جلد اول، تهران: انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران.

نویسنده مقاله

ماندانا اعظمی