پرش به محتوا

کتابخانه های کرمان: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
دیداریویکی‌متن
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
صفحه‌ای تازه حاوی «كرمان، كتابخانه‌های. استان كرمان در جنوب‌شرقی ایران واقع شده و از شمال به استان‌های خراسان و یزد، از جنوب به استان هرمزگان، از شرق به سیستان و بلوچستان، و از غرب به استان فارس محدود است. مساحت آن 181714 كیلومترمربع و جمعیت آن (طبق آمار سال 1383) 682,3...» ایجاد کرد
 
Maedeh (بحث | مشارکت‌ها)
۱٬۶۷۰ ویرایش‌ها
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
كرمان، كتابخانه‌های. استان كرمان در جنوب‌شرقی ایران واقع شده و از شمال به استان‌های خراسان و یزد، از جنوب به استان هرمزگان، از شرق به سیستان و بلوچستان، و از غرب به استان فارس محدود است. مساحت آن 181714 كیلومترمربع و جمعیت آن (طبق آمار سال 1383) 682,380,2 نفر است (12). استان كرمان از 11 شهرستان تشكیل شده و مجموعآ دارای 49 شهر، 35 بخش، 141 دهستان، و 5937 آبادی است. شهرستان‌های این استان عبارتند از: بافت، بردسیر، بم، جیرفت، راور، رفسنجان، زرند، سیرجان، شهر بابك، كرمان، و كهنوج. مركز استان شهر كرمان است (:11 25؛ :13 14).
[[پرونده:کتابخانه ملی کرمان.jpg|بندانگشتی|373x373پیکسل|[https://120086.samanpl.ir/ کتابخانه ملی کرمان] ، قابل بازیابی از<nowiki/>https://naznews.ir/post-415]]
[[استان کرمان]] در جنوب‌شرقی [[کشور ایران|ایران]] واقع شده و از شمال به استان‌های خراسان و [[یزد]]، از جنوب به [[استان هرمزگان]]، از شرق به [[استان سیستان و بلوچستان|سیستان و بلوچستان]]، و از غرب به [[استان فارس]] محدود است. مساحت آن 181714 کیلومترمربع و جمعیت آن (طبق آمار سال 1383) 682,380,2 نفر است<ref>سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور. [https://amar.org.ir/ پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز آمار ایران]. به نقل از:[http://www.sci.org.ir/%20persia/index.htm.%20&#x5B;11Apr.2005&#x5D;%D8%9B <nowiki>http://www.sci.org.ir/</nowiki><nowiki> persia/index.htm. [11Apr.2005]؛</nowiki>].</ref>. [[استان کرمان]] از 11 شهرستان تشکیل شده و مجموعآ دارای 49 شهر، 35 بخش، 141 دهستان، و 5937 آبادی است. شهرستان‌های این استان عبارتند از: بافت، بردسیر، بم، جیرفت، راور، رفسنجان، زرند، سیرجان، شهر بابک، [[کرمان]]، و کهنوج. مرکز استان شهر [[کرمان]] است<ref>زنده‌دل، حسن. '''''استان کرمان'''''. تهران: نشر ایرانگردان، 1377، ص25.</ref><ref>سالنامه آماری کشوری 1380. تهران: [https://amar.org.ir/ مرکز آمار ایران]، 1381، ص14.</ref>.


== فهرست ==
=== تاریخچه ===
پادشاهان [[سلجوقیان|سلجوقی]] بناهای مهم از قبیل مساجد، مدارس، و کتابخانه در [[کرمان]] ایجاد کردند<ref>'''''کرمان در یک نگاه'''''. کرمان: [https://www.kermanshenasi.ir/ مرکز کرمان‌شناسی]، 1378، ص5.</ref><ref>هاشمی، مجید. '''''کرمانیان نامی'''''. در محمدعلی گلاب‌زاده. کرمان‌شناسی: مجموعه مقالات. کرمان: [https://www.kermanshenasi.ir/ مرکز کرمان‌شناسی]، 1369، ص346.</ref>. ملک توران‌شاه (477-490 یا494ق.) ملقب به عمادالدین از پادشاهان [[سلجوقیان|سلجوقی]] مسجد جامع، مدرسه، و کتابخانه‌ای ساخت که به‌نام محله سه‌شنبهی معروف بود<ref>افضل‌الدین کرمانی، احمد بن حامد. '''''سلجوقیان و غز در کرمان'''''. تحریر محمدابراهیم خبیصی؛ مقدمه و تصحیح و تحشیه محمد ابراهیم باستانی‌پاریزی. [تهران]: کوروش، 1373، ص368.</ref><ref>افضل‌الدین کرمانی، احمد بن حامد. '''''مدرسه ترکان سلجوقی و ترکان ختائی در کرمان'''''. در محمدرسول دریاگشت. کرمان در قلمرو تحقیقات ایرانی: مجموعه مقالات. کرمان: کرمان‌شناسی، 1370، ص 55-56.</ref><ref>افضل‌الدین کرمانی، احمد بن حامد. '''''تاریخ افضل یا بدایع‌الزمان فی‌وقایع کرمان'''''. فرآورده مهدی بیانی. [تهران]. چاپخانه دانشگاه، 1326، ص19.</ref>. ابوالحارث شاه بن کرمانشاه سلجوقی در مدرسه‌ای که در [[کرمان]] تأسیس کرد، کتابخانه‌ای ایجاد کرد تا طلاب علوم از آن استفاده کنند<ref>همایونفرخ، رکن‌الدین. '''''کتاب و کتابخانه‌های شاهنشاهی ایران'''''. [تهران]: [https://www.farhang.gov.ir/ وزارت فرهنگ و هنر]، اداره‌کل نگارش، 1345-1347، ص19.</ref>.


* ۱تاریخچه
=== کتابخانه‌های شخصی ===
* ۲كتابخانه‌های شخصی
کتابخانه شهاب‌الدین ابوالمظفر تمرتاش (547-575) از جمله کتابخانه‌های مشهور دوره [[سلجوقیان]] بود<ref>همایونفرخ، رکن‌الدین. '''''کتاب و کتابخانه‌های شاهنشاهی ایران'''''. [تهران]: [https://www.farhang.gov.ir/ وزارت فرهنگ و هنر]، اداره‌کل نگارش، 1345-1347، ص74.</ref>. برهان‌الدین تجاری از فقها و دانشمندان قرن هفتم، کتابخانه‌ای داشت که در [[کرمان]] ممتاز بود<ref>هاشمی، مجید. '''''کرمانیان نامی'''''. در محمدعلی گلاب‌زاده. کرمان‌شناسی: مجموعه مقالات. کرمان: [https://www.kermanshenasi.ir/ مرکز کرمان‌شناسی]، 1369، ص340.</ref>. کتابخانه امام جمعه [[کرمان]] از کتابخانه‌های نفیس [[کشور ایران|ایران]] و دارای آثار مخطوط بسیار است. کتابخانه محمدکریم‌خان سرسلسله شیخیه [[کرمان]] نیز از دیگر کتابخانه‌های شخصی آن سامان محسوب می‌شود<ref>همایونفرخ، رکن‌الدین. '''''کتاب و کتابخانه‌های شاهنشاهی ایران'''''. [تهران]: [https://www.farhang.gov.ir/ وزارت فرهنگ و هنر]، اداره‌کل نگارش، 1345-1347، ص184-185.</ref>.
* ۳كتابخانه‌های مدارس دینی
* ۴كتابخانه‌های عمومی
* ۵كتابخانه‌های آموزشگاهی
* ۶كتابخانه‌های تخصصی
* ۷كتابخانه‌های دانشگاهی
* ۸مآخذ


== تاریخچه ==
براق حاجب، مؤسس سلسله قراختائیان (619-632ق.)، در طول حکومت خود مدرسه بزرگی در محله خواجه خضر (که در آن هنگام ترک‌آباد خوانده می‌شد) بنا نهاد. در این مدرسه کتابخانه‌ای مجهز و محل‌هایی برای سکونت استادان، طلاب، تالار مطالعه، و هر آنچه لازمه یک مؤسسه علمی ـ آموزشی است درنظر گرفته شده بود<ref>وزیری کرمانی، احمدعلی. '''''تاریخ کرمان'''''. تصحیح و تحشیه و مقدمه محمدابراهیم باستانی‌پاریزی. تهران: ابن سینا، 1352، ص344-345.</ref><ref>دانشور، محمد. '''''تاریخچه محله و مسجد خواجه خضر کرمان'''''. [کرمان]: مرکز کرمان‌شناسی، 1375، ص358.</ref><ref>خواندمیر، غیاث‌الدین بن همام‌الدین. '''''حبیب‌السیر فی‌اخبار افراد بشر'''''. زیرنظر محمد دبیرسیاقی. تهران: کتابفروشی خیام، 1333، ج3، ص267.</ref>. قطب‌الدین محمد مدرسه نیمه تمام براق حاجب را تکمیل و دارالشفا و کتابخانه‌ای معظم جنب مدرسه تأسیس کرد که به مدرسه قطبیه معروف شد<ref>افضل‌الدین کرمانی، احمد بن حامد. '''''وادی هفت واد بحثی در تاریخ اجتماعی و آثار تاریخی کرمان'''''. [تهران]: انجمن آثار ملی، 1355، ج1، ص82.</ref><ref>افضل‌الدین کرمانی، احمد بن حامد. '''''مدرسه ترکان سلجوقی و ترکان ختائی در کرمان'''''. در محمدرسول دریاگشت. کرمان در قلمرو تحقیقات ایرانی: مجموعه مقالات. کرمان: کرمان‌شناسی، 1370، ص 58-65.</ref>.
. پادشاهان سلجوقی بناهای مهم از قبیل مساجد، مدارس، و كتابخانه در كرمان ایجاد كردند (:16 5؛ :23 346). ملك توران‌شاه (477-490 یا494ق.) ملقب به عمادالدین از پادشاهان سلجوقی مسجد جامع، مدرسه، و كتابخانه‌ای ساخت كه به‌نام محله سه‌شنبهی معروف بود (:2 19؛ :3 368؛ :4 55-56). ابوالحارث شاه بن كرمانشاه سلجوقی در مدرسه‌ای كه در كرمان تأسیس كرد، كتابخانه‌ای ایجاد كرد تا طلاب علوم از آن استفاده كنند (:25 19).


== كتابخانه‌های شخصی ==
در زمان گنجعلی‌خان بناهای فرهنگی فراوانی ایجاد شد که همه در هجوم [[آقا محمدخان قاجار|آقامحمدخان]] (1155-1211ق.) به کرمان صدمه فراوان دید و فقط از کتابخانه آن، حدود 5000 نسخه خطی نفیس به غارت رفت<ref>'''''کرمان در یک نگاه'''''. کرمان: [https://www.kermanshenasi.ir/ مرکز کرمان‌شناسی]، 1378، ص5-6.</ref><ref>زنده‌دل، حسن. '''''استان کرمان'''''. تهران: نشر ایرانگردان، 1377، ص31-32، 79-80.</ref>. پس از لطمه جبران‌ناپذیری که [[آقا محمدخان قاجار|آقامحمدخان قاجار]] به [[کرمان]] وارد ساخت، در زمان ابراهیم‌خان ظهیرالدوله، حاکم [[کرمان]] در دوره [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلی‌شاه]] (1185-1250ق.)، این شهر بازسازی شد. وی مدرسه ظهیرالدوله را بنیان نهاد که در کنار آن مسجد و کتابخانه‌ای ساخت<ref>پوراحمد، احمد. '''''جغرافیا و ساخت شهر کرمان'''''. [تهران]: جهاد دانشگاهی، 1370، ص91.</ref><ref>احمدی کرمانی، یحیی. '''''فرماندهان کرمان'''''. تصحیح و تحشیه ابراهیم باستانی پاریزی. تهران: دانش، 1362، ص52-54.</ref><ref>همایونفرخ، رکن‌الدین. '''''کتاب و کتابخانه‌های شاهنشاهی ایران'''''. [تهران]: [https://www.farhang.gov.ir/ وزارت فرهنگ و هنر]، اداره‌کل نگارش، 1345-1347، ص184.</ref>.
. كتابخانه شهاب‌الدین ابوالمظفر تمرتاش (547-575) از جمله كتابخانه‌های مشهور دوره سلجوقیان بود (:25 74). برهان‌الدین تجاری از فقها و دانشمندان قرن هفتم، كتابخانه‌ای داشت كه در كرمان ممتاز بود (:23 340). كتابخانه امام جمعه كرمان از كتابخانه‌های نفیس ایران و دارای آثار مخطوط بسیار است. كتابخانه محمدكریم‌خان سرسلسله شیخیه كرمان نیز از دیگر كتابخانه‌های شخصی آن سامان محسوب می‌شود (:25 184-185).


براق حاجب، مؤسس سلسله قراختائیان (619-632ق.)، در طول حكومت خود مدرسه بزرگی در محله خواجه خضر (كه در آن هنگام ترك‌آباد خوانده می‌شد) بنا نهاد. در این مدرسه كتابخانه‌ای مجهز و محل‌هایی برای سكونت استادان، طلاب، تالار مطالعه، و هر آنچه لازمه یك مؤسسه علمی ـ آموزشی است درنظر گرفته شده بود (:8 ج 3، ص 267؛ :9 358؛ :22 344-345). قطب‌الدین محمد مدرسه نیمه تمام براق حاجب را تكمیل و دارالشفا و كتابخانه‌ای معظم جنب مدرسه تأسیس كرد كه به مدرسه قطبیه معروف شد (:4 58-65؛ :5 ج 1، ص 82).
=== کتابخانه‌های مدارس دینی ===
کتابخانه حاج محمد کریم‌خان (1225-1288ق.) سرسلسله شیخیه [[کرمان]]، در موضوع ادیان و مذاهب<ref>همایونفرخ، رکن‌الدین. '''''کتاب و کتابخانه‌های شاهنشاهی ایران'''''. [تهران]: [https://www.farhang.gov.ir/ وزارت فرهنگ و هنر]، اداره‌کل نگارش، 1345-1347، ص185.</ref>؛ کتابخانه معصومیه کرمان که معصوم‌بیک آن را در سال 1106ق. بنا کرد<ref>همایونفرخ، رکن‌الدین. '''''تاریخچه کتابخانه‌های ایران و کتابخانه‌های عمومی'''''. [تهران]: [https://www.iranpl.ir/service/province/Tehran سازمان کتابخانه‌های عمومی و شهرداری تهران]، 1344، ص184.</ref><ref>سلطان‌زاده، حسین. '''''تاریخ مدارس ایران از عهد باستان تا تأسیس دارالفنون'''''. تهران: آگاه، 1364، ص352.</ref>؛ کتابخانه مدرسه خاندان قلی‌بیگ (1135ق.)؛ کتابخانه مدرسه ابراهیمیه (1213ق.)؛ و کتابخانه مدرسه ابراهیم‌خان ظهیرالدوله (1233ق.) از جمله کتابخانه‌های مدارس دینی بودند<ref>وزیری کرمانی، احمدعلی. '''''تاریخ کرمان'''''. تصحیح و تحشیه محمدابراهیم باستانی پاریزی. تهران: علمی، 1375، ج2، ص670.</ref><ref>سلطان‌زاده، حسین. '''''تاریخ مدارس ایران از عهد باستان تا تأسیس دارالفنون'''''. تهران: آگاه، 1364، ص344.</ref><ref>همایونفرخ، رکن‌الدین. '''''کتاب و کتابخانه‌های شاهنشاهی ایران'''''. [تهران]: [https://www.farhang.gov.ir/ وزارت فرهنگ و هنر]، اداره‌کل نگارش، 1345-1347، ص83،174.</ref>.


در زمان گنجعلی‌خان بناهای فرهنگی فراوانی ایجاد شد كه همه در هجوم آغامحمدخان (1155-1211ق.) به كرمان صدمه فراوان دید و فقط از كتابخانه آن، حدود 5000 نسخه خطی نفیس به غارت رفت(:11 31-32، 79-80؛ :16 5-6). پس از لطمه جبران‌ناپذیری كه آغامحمدخان قاجار به كرمان وارد ساخت، در زمان ابراهیم‌خان ظهیرالدوله، حاكم كرمان در دوره فتحعلی‌شاه (1185-1250ق.)، این شهر بازسازی شد. وی مدرسه ظهیرالدوله را بنیان نهاد كه در كنار آن مسجد و كتابخانه‌ای ساخت (:1 52-54؛ :6 91؛ :25 184).
=== کتابخانه‌های عمومی ===
چنانکه گفته شد پیشینه کتابخانه‌های عمومی کرمان به عهد [[سلجوقیان]] و دوره ملک محمدشاه (537-551) بازمی‌گردد. وی با افتتاح دارالکتبی بر مسجد جامع توران‌شاهی مشتمل بر پنج هزار جلد کتاب امکان استفاده عموم طالبان علم را از آن گنجینه گرانبها فراهم ساخت<ref>وزیری کرمانی، احمدعلی. '''''تاریخ کرمان'''''. تصحیح و تحشیه محمدابراهیم باستانی پاریزی. تهران: علمی، 1375، ج2، ص367.</ref><ref>وزیری کرمانی، احمدعلی. '''''تاریخ کرمان'''''. تصحیح و تحشیه و مقدمه محمدابراهیم باستانی‌پاریزی. تهران: ابن سینا، 1352، ص287.</ref><ref>افضل‌الدین کرمانی، احمد بن حامد. '''''مدرسه ترکان سلجوقی و ترکان ختائی در کرمان'''''. در محمدرسول دریاگشت. کرمان در قلمرو تحقیقات ایرانی: مجموعه مقالات. کرمان: کرمان‌شناسی، 1370، ص56.</ref><ref>افضل‌الدین کرمانی، احمد بن حامد. '''''سلجوقیان و غز در کرمان'''''. تحریر محمدابراهیم خبیصی؛ مقدمه و تصحیح و تحشیه محمد ابراهیم باستانی‌پاریزی. [تهران]: کوروش، 1373، ص399.</ref>. کتابخانه مسجد خواجه خضر کرمان که تاریخ بنای آن را به اوایل قرن هفتم هجری و دوره حکومت قراختائیان نسبت می‌دهند، از دیگر کتابخانه‌های عمومی قدیمی [[کرمان]] است و امروزه با مساحتی حدود صد مترمربع در طبقه دوم صحن مسجد و چند هزار جلد کتاب خطی و چاپی به مراجعان ارائه خدمت می‌کند<ref>دانشور، محمد. '''''تاریخچه محله و مسجد خواجه خضر کرمان'''''. [کرمان]: مرکز کرمان‌شناسی، 1375، ص357، 380.</ref>؛ از کتابخانه‌های عمومی معاصر می‌توان به کتابخانه هرندی در کرمان اشاره کرد که به همت ابوالقاسم هرندی تأسیس و در 1349 وقف [https://library.razavi.ir/ آستان قدس] شد. کتابخانه مرتضوی در رفسنجان که توسط سیدیحیی مرتضوی تأسیس و در 1364 وقف [https://library.razavi.ir/ آستان قدس رضوی] شد نیز از دیگر کتابخانه‌های قابل ذکر این استان است<ref>دشتی، محمد. '''''کتابخانه‌های وابسته به آستان قدس رضوی'''''. مشکوه، 47 (تابستان 1374)، ص122-124.</ref>. همچنین باید از [https://120086.samanpl.ir/ کتابخانه مرکزی (ملی) کرمان] نام برد که در 1369ش. افتتاح شد. و به کتابخانه‌های دیگر خدمات فنی ارائه می‌کند <ref>'''''معرفی مراکز و سرمایه‌های فرهنگی استان کرمان'''''. ج :1 کتابخانه ملی کرمان. جمهوری اسلامی. 13 خرداد 1377، ص10.</ref>.


== كتابخانه‌های مدارس دینی ==
دیگر کتابخانه‌های عمومی این استان در شهرهای [[کرمان]]، رفسنجان، سیرجان، و بم و راین (1343)، انار (1346)، کوهبنان (1348)، ماهان (1348)، راور (1350)، قرار دارند<ref>'''''شناسنامه کتابخانه‌های عمومی کشور'''''. تهران: [https://www.iranpl.ir/tag/%D9%87%DB%8C%D8%A6%D8%AA+%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A1 هیئت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور]، دبیرخانه، 1370، ص690-742.</ref><ref>همایونفرخ، رکن‌الدین. '''''کتاب و کتابخانه‌های شاهنشاهی ایران'''''. [تهران]: [https://www.farhang.gov.ir/ وزارت فرهنگ و هنر]، اداره‌کل نگارش، 1345-1347، ص221-224.</ref>. تعداد کتابخانه‌های عمومی استان تا ،1382 برابر 75 باب و مجموعه‌های آنها برروی‌هم 644,750 جلد بوده است. تعداد اعضای آنها 425,51 نفر و تعداد مراجعه به آنها 800,491,2 مورد گزارش شده است. تعداد کتابخانه‌های مساجد در سال 1382، 50 باب و مجموعه آنها شامل 000,50 جلد کتاب بوده است<ref name=":0">[https://www.farhang.gov.ir/ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی]، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات به سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران. '''''نامه اداری'''''. مورخ 13 شهریور 1384.</ref>.
. كتابخانه حاج محمد كریم‌خان (1225-1288ق.) سرسلسله شیخیه كرمان، در موضوع ادیان و مذاهب (:25 185)؛ كتابخانه معصومیه كرمان كه معصوم‌بیك آن را در سال 1106ق. بنا كرد (:14 352؛ :24 184)؛ كتابخانه مدرسه خاندان قلی‌بیگ (1135ق.)؛ كتابخانه مدرسه ابراهیمیه (1213ق.)؛ و كتابخانه مدرسه ابراهیم‌خان ظهیرالدوله (1233ق.) از جمله كتابخانه‌های مدارس دینی بودند (:14 344؛ :21 ج 2، ص 670؛ :25 83، 174).


== كتابخانه‌های عمومی ==
کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در 1351 همزمان در شهرستان‌های بم، جیرفت، رفسنجان، سیرجان، و کرمان اقدام به تشکیل کتابخانه برای کودکان کرد. پس از آن کتابخانه‌های مراکز ماهان (1352)؛ بردسیر، چوپار، چترود، راور، زرند و کوهبنان (1352)؛ انار، رابر، راین، شهداد، شهر بابک، و گلباف (1354)؛ و جز آن تشکیل گردید<ref>'''''لیست مراکز بر اساس استان‌ها'''''. [تهران]: [https://kpf.ir/ کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان]، معاونت فرهنگی،1377-1378 (پلی‌کپی)، ص8-9.</ref>. طبق آمار سال 1382 تعداد کتابخانه‌های ثابت کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان 29 واحد، موجودی آنها 275,343 جلد کتاب، و تعداد اعضا 689,13 نفر است. بر اساس آمار 1382، تعداد کتابخانه‌های مساجد 50 باب و موجودی آنها 50000 جلد است. بر اساس همین آمار تعداد کتابخانه‌های روستایی 46 عدد می‌باشد<ref name=":0" />.
. چنانكه گفته شد پیشینه كتابخانه‌های عمومی كرمان به عهد سلجوقیان و دوره ملك محمدشاه (537-551) بازمی‌گردد. وی با افتتاح دارالكتبی بر مسجد جامع توران‌شاهی مشتمل بر پنج هزار جلد كتاب امكان استفاده عموم طالبان علم را از آن گنجینه گرانبها فراهم ساخت (:3 399؛ :4 56؛ :21 ج 2، ص 367؛ :22 287). كتابخانه مسجد خواجه خضر كرمان كه تاریخ بنای آن را به اوایل قرن هفتم هجری و دوره حكومت قراختائیان نسبت می‌دهند، از دیگر كتابخانه‌های عمومی قدیمی كرمان است و امروزه با مساحتی حدود صد مترمربع در طبقه دوم صحن مسجد و چند هزار جلد كتاب خطی و چاپی به مراجعان ارائه خدمت می‌كند (:9 357، 380)؛ از كتابخانه‌های عمومی معاصر می‌توان به كتابخانه هرندی در كرمان اشاره كرد كه به همت ابوالقاسم هرندی تأسیس و در 1349 وقف آستان قدس شد. كتابخانه مرتضوی در رفسنجان كه توسط سیدیحیی مرتضوی تأسیس و در 1364 وقف آستان قدس رضوی شد نیز از دیگر كتابخانه‌های قابل ذكر این استان است (:10 122-124). همچنین باید از كتابخانه مركزی (ملی) كرمان نام برد كه در 1369ش. افتتاح شد. و به كتابخانه‌های دیگر خدمات فنی ارائه می‌كند (:19 10).


دیگر كتابخانه‌های عمومی این استان در شهرهای كرمان، رفسنجان، سیرجان، و بم و راین (1343)، انار (1346)، كوهبنان (1348)، ماهان (1348)، راور (1350)، قرار دارند (:15 690-742؛ :25 221، 224). تعداد كتابخانه‌های عمومی استان تا ،1382 برابر 75 باب و مجموعه‌های آنها برروی‌هم 644,750 جلد بوده است. تعداد اعضای آنها 425,51 نفر و تعداد مراجعه به آنها 800,491,2 مورد گزارش شده است. تعداد كتابخانه‌های مساجد در سال 1382، 50 باب و مجموعه آنها شامل 000,50 جلد كتاب بوده است (20).
=== کتابخانه‌های آموزشگاهی ===
نخستین کتابخانه آموزشگاهی در مجتمع مؤسسه فناوری دادبین در 1357 با مجموعه 1116 جلد کتاب تأسیس شد<ref>تعاونی، شیرین (خالقی)؛ عزیزی، ایراندخت. '''''راهنمای مراکز اسناد و کتابخانه‌های تخصصی، اختصاصیو دانشگاهی'''''. [تهران]: [https://www.nlai.ir/ کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران]، 1370، ص89.</ref>؛ مجموع کتابخانه‌های مدارس دولتی این استان تا 1382 تعداد 1421 واحد با 661,047,2 جلد کتاب بوده است<ref name=":0" />.


كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان در 1351 همزمان در شهرستان‌های بم، جیرفت، رفسنجان، سیرجان، و كرمان اقدام به تشكیل كتابخانه برای كودكان كرد. پس از آن كتابخانه‌های مراكز ماهان (1352)؛ بردسیر، چوپار، چترود، راور، زرند و كوهبنان (1352)؛ انار، رابر، راین، شهداد، شهر بابك، و گلباف (1354)؛ و جز آن تشكیل گردید (:18 8 ـ9). طبق آمار سال 1382 تعداد كتابخانه‌های ثابت كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان 29 واحد، موجودی آنها 275,343 جلد كتاب، و تعداد اعضا 689,13 نفر است. بر اساس آمار 1382، تعداد كتابخانه‌های مساجد 50 باب و موجودی آنها 000,50 جلد است. بر اساس همین آمار تعداد كتابخانه‌های روستایی 46 عدد می‌باشد (20).
=== کتابخانه‌های تخصصی ===
از مؤسساتی که کتابخانه آنها به‌واسطه تعلق به سازمان خاصی تخصصی محسوب می‌شوند، می‌توان به کتابخانه صداوسیمای مرکز کرمان<ref>'''''گزارش فرهنگی کشور 1380'''''. قم: صبح صادق، 1382، ص42-43.</ref>؛ کتابخانه‌های سازمان تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مرکز تحقیقات کشاورزی جیرفت و بم؛ کتابخانه سازمان زمین‌شناسی کشور، مرکز کرمان (1361)؛ کتابخانه مجتمع مس سرچشمه (1360)؛ کتابخانه بیمارستان شماره یک دانشگاه علوم پزشکی کرمان (1360)؛ و کتابخانه بیمارستان شماره دو شفا وابسته به دانشکده علوم پزشکی کرمان (1364) اشاره کرد<ref>تعاونی، شیرین (خالقی)؛ عزیزی، ایراندخت. '''''راهنمای مراکز اسناد و کتابخانه‌های تخصصی، اختصاصیو دانشگاهی'''''. [تهران]: [https://www.nlai.ir/ کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران]، 1370، ص 26، 166، 173، 223.</ref>.


== كتابخانه‌های آموزشگاهی ==
طبق آمار سال 1382 تعداد کتابخانه‌های تخصصی این استان 13 باب و مجموعه آن 200,38 جلد کتاب است<ref name=":0" />.
. نخستین كتابخانه آموزشگاهی در مجتمع مؤسسه فناوری دادبین در 1357 با مجموعه 1116 جلد كتاب تأسیس شد (:7 89)؛ مجموع كتابخانه‌های مدارس دولتی این استان تا 1382 تعداد 1421 واحد با 661,047,2 جلد كتاب بوده است (20).
[[پرونده:کتابخانه مرکزی دانشگاه شهید باهنر کرمان.jpg|بندانگشتی|[https://centlib.uk.ac.ir/ کتابخانه مرکزی دانشگاه شهید باهنر کرمان] ، قابل بازیابی از https://library.uk.ac.ir/]]


== كتابخانه‌های تخصصی ==
=== کتابخانه‌های دانشگاهی ===
. از مؤسساتی كه كتابخانه آنها به‌واسطه تعلق به سازمان خاصی تخصصی محسوب می‌شوند، می‌توان به كتابخانه صداوسیمای مركز كرمان (:17 42-43)؛ كتابخانه‌های سازمان تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی مركز تحقیقات كشاورزی جیرفت و بم؛ كتابخانه سازمان زمین‌شناسی كشور، مركز كرمان (1361)؛ كتابخانه مجتمع مس سرچشمه (1360)؛ كتابخانه بیمارستان شماره یك دانشگاه علوم پزشكی كرمان (1360)؛ و كتابخانه بیمارستان شماره دو شفا وابسته به دانشكده علوم پزشكی كرمان (1364) اشاره كرد (:7 26، 166، 173، 223).
نخستین کتابخانه دانشگاهی استان، کتابخانه دانشکده پرستاری و مامایی رازی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی کرمان است که در 1311 فعالیت خود را آغاز کرد؛ پس از آن کتابخانه‌های دانشکده پزشکی [https://www.kmu.ac.ir/ دانشگاه علوم پزشکی کرمان] (1355)، [https://centlib.uk.ac.ir/ کتابخانه مرکزی دانشگاه شهید باهنر کرمان] (1358)، کتابخانه دانشکده فنی دانشگاه شهید باهنر کرمان (1361)، و مانند آن تأسیس شدند<ref>تعاونی، شیرین (خالقی)؛ عزیزی، ایراندخت. '''''راهنمای مراکز اسناد و کتابخانه‌های تخصصی، اختصاصیو دانشگاهی'''''. [تهران]: [https://www.nlai.ir/ کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران]، 1370، ص77-78، 134.</ref>. طبق آمار سال 1382 تعداد کتابخانه‌های دانشگاهی این استان 17 واحد، تعداد کتاب‌های آن 680,259 جلد، تعداد اعضای آن 275,22، و تعداد مراجعان 900,182 نفر است<ref name=":0" />.


طبق آمار سال 1382 تعداد كتابخانه‌های تخصصی این استان 13 باب و مجموعه آن 200,38 جلد كتاب است (20).
== نیز نگاه کنید به ==


== كتابخانه‌های دانشگاهی ==
* [[کتابخانه های آذربایجان شرقی]]
. نخستین كتابخانه دانشگاهی استان، كتابخانه دانشكده پرستاری و مامایی رازی وابسته به دانشگاه علوم پزشكی كرمان است كه در 1311 فعالیت خود را آغاز كرد؛ پس از آن كتابخانه‌های دانشكده پزشكی دانشگاه علوم پزشكی كرمان (1355)، كتابخانه مركزی دانشگاه شهید باهنر كرمان (1358)، كتابخانه دانشكده فنی دانشگاه شهید باهنر كرمان (1361)، و مانند آن تأسیس شدند (:7 77-78، 134). طبق آمار سال 1382 تعداد كتابخانه‌های دانشگاهی این استان 17 واحد، تعداد كتاب‌های آن 680,259 جلد، تعداد اعضای آن 275,22، و تعداد مراجعان 900,182 نفر است (20).
* [[کتابخانه های آذربایجان غربی]]
 
* [[کتابخانه های ارامنه ایران]]
'''فاطمه (رؤیا) پورامید''' '''تلخیص افسانه تیموری‌خانی'''
* [[کتابخانه های استان اردبیل]]
* [[کتابخانه های ایلام]]
* [[کتابخانه های بوشهر]]
* [[کتابخانه های تهران]]
* [[کتابخانه های خراسان]]
* [[کتابخانه های خوزستان]]
* [[کتابخانه های زنجان]]
* [[کتابخانه های سمنان]]
* [[کتابخانه های سیستان و بلوچستان]]
* [[کتابخانه های فارس]]
* [[کتابخانه های قزوین]]
* [[کتابخانه های قم]]
* [[کتابخانه های کردستان]]
* [[کتابخانه های کرمانشاه]]
* [[کتابخانه های كُهگيلويه و بويراحمد]]
* [[کتابخانه های لرستان]]
* [[کتابخانه های مازندران]]
* [[کتابخانه های هرمزگان]]
* [[کتابخانه های همدان]]
* [[کتابخانه های یزد]]
* [[کتابخانه های گیلان]]
* [[کتابخانه های استان گلستان]]
* [[کتابخانه های اصفهان]]


== مآخذ ==
== مآخذ ==
1) احمدی كرمانی، یحیی. فرماندهان كرمان. تصحیح و تحشیه ابراهیم باستانی پاریزی. تهران: دانش، 1362؛
<references />
 
== منبع اصلی ==
2) افضل‌الدین كرمانی، احمد بن حامد. تاریخ افضل یا بدایع‌الزمان فی‌وقایع كرمان. فرآورده مهدی بیانی. ]تهران[. چاپخانه دانشگاه، ؛1326
کرمان، کتابخانه های (1385). دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی ایران. جلد اول، تهران: [https://www.nlai.ir/publishers انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران].
 
3) همو. سلجوقیان و غز در كرمان. تحریر محمدابراهیم خبیصی؛ مقدمه و تصحیح و تحشیه محمد ابراهیم باستانی‌پاریزی. ]تهران[: كوروش، ؛1373
 
4) همو. "مدرسه تركان سلجوقی و تركان ختائی در كرمان". در محمدرسول دریاگشت. كرمان در قلمرو تحقیقات ایرانی: مجموعه مقالات. كرمان: كرمان‌شناسی، 1370، ص 55-68؛
 
5) همو. وادی هفت واد بحثی در تاریخ اجتماعی و آثار تاریخی كرمان. ]تهران[: انجمن آثار ملی، 1355؛
 
6) پوراحمد، احمد. جغرافیا و ساخت شهر كرمان. ]تهران[: جهاد دانشگاهی، ؛1370
 
7) تعاونی، شیرین (خالقی)؛ عزیزی، ایراندخت. راهنمای مراكز اسناد و كتابخانه‌های تخصصی، اختصاصیو دانشگاهی. ]تهران[: كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، 1370؛
 
8) خواندمیر، غیاث‌الدین بن همام‌الدین. حبیب‌السیر فی‌اخبار افراد بشر. زیرنظر محمد دبیرسیاقی. تهران: كتابفروشی خیام، ؛1333
 
9) دانشور، محمد. تاریخچه محله و مسجد خواجه خضر كرمان. ]كرمان[: مركز كرمان‌شناسی، 1375؛
 
10) دشتی، محمد. "كتابخانه‌های وابسته به آستان قدس رضوی". مشكوه، 47 (تابستان 1374): 113-124؛
 
11) زنده‌دل، حسن. استان كرمان. تهران: نشر ایرانگردان، ؛1377
 
12) سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور. "پایگاه اطلاع‌رسانی مركز آمار ایران". به نقل از:<nowiki>http://www.sci.org.ir/</nowiki> persia/index.htm. [11Apr.2005]؛
 
13) سالنامه آماری كشوری 1380. تهران: مركز آمار ایران، ؛1381
 
14) سلطان‌زاده، حسین. تاریخ مدارس ایران از عهد باستان تا تأسیس دارالفنون. تهران: آگاه، 1364؛
 
15) شناسنامه كتابخانه‌های عمومی كشور. تهران: هیئت امنای كتابخانه‌های عمومی كشور، دبیرخانه، 1370؛
 
16) كرمان در یك نگاه. كرمان: مركز كرمان‌شناسی، 1378؛
 
17) گزارش فرهنگی كشور 1380. قم: صبح صادق، ؛1382
 
18) "لیست مراكز بر اساس استان‌ها". ]تهران[: كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان، معاونت فرهنگی،1377-1378 (پلی‌كپی)؛
 
19) "معرفی مراكز و سرمایه‌های فرهنگی استان كرمان. ج :1 كتابخانه ملی كرمان". جمهوری اسلامی. 13 خرداد 1377؛
 
20) وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات به سازمان اسناد و كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران. نامه اداری. مورخ 13 شهریور 1384؛
 
21) وزیری كرمانی، احمدعلی. تاریخ كرمان. تصحیح و تحشیه محمدابراهیم باستانی پاریزی. تهران: علمی، 1375؛
 
22) همو. تاریخ كرمان. تصحیح و تحشیه و مقدمه محمدابراهیم باستانی‌پاریزی. تهران: ابن سینا، 1352؛
 
23) هاشمی، مجید. "كرمانیان نامی". در محمدعلی گلاب‌زاده. كرمان‌شناسی: مجموعه مقالات. كرمان: مركز كرمان‌شناسی، 1369، ص 343-362؛
 
24) همایونفرخ، ركن‌الدین. تاریخچه كتابخانه‌های ایران و كتابخانه‌های عمومی. ]تهران[: سازمان كتابخانه‌های عمومی و شهرداری تهران، 1344؛
 
25) همو. كتاب و كتابخانه‌های شاهنشاهی ایران. ]تهران[: وزارت فرهنگ و هنر، اداره‌كل نگارش، 1345-.1347
 
منبع اصلی
 
کرمان، کتابخانه های (1385). دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی ایران. جلد اول، تهران: انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران.
 
نویسنده مقاله
 
'''فاطمه (رؤیا) پورامید'''


'''تلخیص افسانه تیموری‌خانی'''
== نویسندگان مقاله ==
فاطمه (رؤیا) پورامید و تلخیص افسانه تیموری‌خانی
[[رده:ارتباطات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۵

کتابخانه ملی کرمان ، قابل بازیابی ازhttps://naznews.ir/post-415

استان کرمان در جنوب‌شرقی ایران واقع شده و از شمال به استان‌های خراسان و یزد، از جنوب به استان هرمزگان، از شرق به سیستان و بلوچستان، و از غرب به استان فارس محدود است. مساحت آن 181714 کیلومترمربع و جمعیت آن (طبق آمار سال 1383) 682,380,2 نفر است[۱]. استان کرمان از 11 شهرستان تشکیل شده و مجموعآ دارای 49 شهر، 35 بخش، 141 دهستان، و 5937 آبادی است. شهرستان‌های این استان عبارتند از: بافت، بردسیر، بم، جیرفت، راور، رفسنجان، زرند، سیرجان، شهر بابک، کرمان، و کهنوج. مرکز استان شهر کرمان است[۲][۳].

تاریخچه

پادشاهان سلجوقی بناهای مهم از قبیل مساجد، مدارس، و کتابخانه در کرمان ایجاد کردند[۴][۵]. ملک توران‌شاه (477-490 یا494ق.) ملقب به عمادالدین از پادشاهان سلجوقی مسجد جامع، مدرسه، و کتابخانه‌ای ساخت که به‌نام محله سه‌شنبهی معروف بود[۶][۷][۸]. ابوالحارث شاه بن کرمانشاه سلجوقی در مدرسه‌ای که در کرمان تأسیس کرد، کتابخانه‌ای ایجاد کرد تا طلاب علوم از آن استفاده کنند[۹].

کتابخانه‌های شخصی

کتابخانه شهاب‌الدین ابوالمظفر تمرتاش (547-575) از جمله کتابخانه‌های مشهور دوره سلجوقیان بود[۱۰]. برهان‌الدین تجاری از فقها و دانشمندان قرن هفتم، کتابخانه‌ای داشت که در کرمان ممتاز بود[۱۱]. کتابخانه امام جمعه کرمان از کتابخانه‌های نفیس ایران و دارای آثار مخطوط بسیار است. کتابخانه محمدکریم‌خان سرسلسله شیخیه کرمان نیز از دیگر کتابخانه‌های شخصی آن سامان محسوب می‌شود[۱۲].

براق حاجب، مؤسس سلسله قراختائیان (619-632ق.)، در طول حکومت خود مدرسه بزرگی در محله خواجه خضر (که در آن هنگام ترک‌آباد خوانده می‌شد) بنا نهاد. در این مدرسه کتابخانه‌ای مجهز و محل‌هایی برای سکونت استادان، طلاب، تالار مطالعه، و هر آنچه لازمه یک مؤسسه علمی ـ آموزشی است درنظر گرفته شده بود[۱۳][۱۴][۱۵]. قطب‌الدین محمد مدرسه نیمه تمام براق حاجب را تکمیل و دارالشفا و کتابخانه‌ای معظم جنب مدرسه تأسیس کرد که به مدرسه قطبیه معروف شد[۱۶][۱۷].

در زمان گنجعلی‌خان بناهای فرهنگی فراوانی ایجاد شد که همه در هجوم آقامحمدخان (1155-1211ق.) به کرمان صدمه فراوان دید و فقط از کتابخانه آن، حدود 5000 نسخه خطی نفیس به غارت رفت[۱۸][۱۹]. پس از لطمه جبران‌ناپذیری که آقامحمدخان قاجار به کرمان وارد ساخت، در زمان ابراهیم‌خان ظهیرالدوله، حاکم کرمان در دوره فتحعلی‌شاه (1185-1250ق.)، این شهر بازسازی شد. وی مدرسه ظهیرالدوله را بنیان نهاد که در کنار آن مسجد و کتابخانه‌ای ساخت[۲۰][۲۱][۲۲].

کتابخانه‌های مدارس دینی

کتابخانه حاج محمد کریم‌خان (1225-1288ق.) سرسلسله شیخیه کرمان، در موضوع ادیان و مذاهب[۲۳]؛ کتابخانه معصومیه کرمان که معصوم‌بیک آن را در سال 1106ق. بنا کرد[۲۴][۲۵]؛ کتابخانه مدرسه خاندان قلی‌بیگ (1135ق.)؛ کتابخانه مدرسه ابراهیمیه (1213ق.)؛ و کتابخانه مدرسه ابراهیم‌خان ظهیرالدوله (1233ق.) از جمله کتابخانه‌های مدارس دینی بودند[۲۶][۲۷][۲۸].

کتابخانه‌های عمومی

چنانکه گفته شد پیشینه کتابخانه‌های عمومی کرمان به عهد سلجوقیان و دوره ملک محمدشاه (537-551) بازمی‌گردد. وی با افتتاح دارالکتبی بر مسجد جامع توران‌شاهی مشتمل بر پنج هزار جلد کتاب امکان استفاده عموم طالبان علم را از آن گنجینه گرانبها فراهم ساخت[۲۹][۳۰][۳۱][۳۲]. کتابخانه مسجد خواجه خضر کرمان که تاریخ بنای آن را به اوایل قرن هفتم هجری و دوره حکومت قراختائیان نسبت می‌دهند، از دیگر کتابخانه‌های عمومی قدیمی کرمان است و امروزه با مساحتی حدود صد مترمربع در طبقه دوم صحن مسجد و چند هزار جلد کتاب خطی و چاپی به مراجعان ارائه خدمت می‌کند[۳۳]؛ از کتابخانه‌های عمومی معاصر می‌توان به کتابخانه هرندی در کرمان اشاره کرد که به همت ابوالقاسم هرندی تأسیس و در 1349 وقف آستان قدس شد. کتابخانه مرتضوی در رفسنجان که توسط سیدیحیی مرتضوی تأسیس و در 1364 وقف آستان قدس رضوی شد نیز از دیگر کتابخانه‌های قابل ذکر این استان است[۳۴]. همچنین باید از کتابخانه مرکزی (ملی) کرمان نام برد که در 1369ش. افتتاح شد. و به کتابخانه‌های دیگر خدمات فنی ارائه می‌کند [۳۵].

دیگر کتابخانه‌های عمومی این استان در شهرهای کرمان، رفسنجان، سیرجان، و بم و راین (1343)، انار (1346)، کوهبنان (1348)، ماهان (1348)، راور (1350)، قرار دارند[۳۶][۳۷]. تعداد کتابخانه‌های عمومی استان تا ،1382 برابر 75 باب و مجموعه‌های آنها برروی‌هم 644,750 جلد بوده است. تعداد اعضای آنها 425,51 نفر و تعداد مراجعه به آنها 800,491,2 مورد گزارش شده است. تعداد کتابخانه‌های مساجد در سال 1382، 50 باب و مجموعه آنها شامل 000,50 جلد کتاب بوده است[۳۸].

کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در 1351 همزمان در شهرستان‌های بم، جیرفت، رفسنجان، سیرجان، و کرمان اقدام به تشکیل کتابخانه برای کودکان کرد. پس از آن کتابخانه‌های مراکز ماهان (1352)؛ بردسیر، چوپار، چترود، راور، زرند و کوهبنان (1352)؛ انار، رابر، راین، شهداد، شهر بابک، و گلباف (1354)؛ و جز آن تشکیل گردید[۳۹]. طبق آمار سال 1382 تعداد کتابخانه‌های ثابت کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان 29 واحد، موجودی آنها 275,343 جلد کتاب، و تعداد اعضا 689,13 نفر است. بر اساس آمار 1382، تعداد کتابخانه‌های مساجد 50 باب و موجودی آنها 50000 جلد است. بر اساس همین آمار تعداد کتابخانه‌های روستایی 46 عدد می‌باشد[۳۸].

کتابخانه‌های آموزشگاهی

نخستین کتابخانه آموزشگاهی در مجتمع مؤسسه فناوری دادبین در 1357 با مجموعه 1116 جلد کتاب تأسیس شد[۴۰]؛ مجموع کتابخانه‌های مدارس دولتی این استان تا 1382 تعداد 1421 واحد با 661,047,2 جلد کتاب بوده است[۳۸].

کتابخانه‌های تخصصی

از مؤسساتی که کتابخانه آنها به‌واسطه تعلق به سازمان خاصی تخصصی محسوب می‌شوند، می‌توان به کتابخانه صداوسیمای مرکز کرمان[۴۱]؛ کتابخانه‌های سازمان تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مرکز تحقیقات کشاورزی جیرفت و بم؛ کتابخانه سازمان زمین‌شناسی کشور، مرکز کرمان (1361)؛ کتابخانه مجتمع مس سرچشمه (1360)؛ کتابخانه بیمارستان شماره یک دانشگاه علوم پزشکی کرمان (1360)؛ و کتابخانه بیمارستان شماره دو شفا وابسته به دانشکده علوم پزشکی کرمان (1364) اشاره کرد[۴۲].

طبق آمار سال 1382 تعداد کتابخانه‌های تخصصی این استان 13 باب و مجموعه آن 200,38 جلد کتاب است[۳۸].

کتابخانه مرکزی دانشگاه شهید باهنر کرمان ، قابل بازیابی از https://library.uk.ac.ir/

کتابخانه‌های دانشگاهی

نخستین کتابخانه دانشگاهی استان، کتابخانه دانشکده پرستاری و مامایی رازی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی کرمان است که در 1311 فعالیت خود را آغاز کرد؛ پس از آن کتابخانه‌های دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی کرمان (1355)، کتابخانه مرکزی دانشگاه شهید باهنر کرمان (1358)، کتابخانه دانشکده فنی دانشگاه شهید باهنر کرمان (1361)، و مانند آن تأسیس شدند[۴۳]. طبق آمار سال 1382 تعداد کتابخانه‌های دانشگاهی این استان 17 واحد، تعداد کتاب‌های آن 680,259 جلد، تعداد اعضای آن 275,22، و تعداد مراجعان 900,182 نفر است[۳۸].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ↑ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور. پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز آمار ایران. به نقل از:http://www.sci.org.ir/ persia/index.htm. [11Apr.2005]؛.
  2. ↑ زنده‌دل، حسن. استان کرمان. تهران: نشر ایرانگردان، 1377، ص25.
  3. ↑ سالنامه آماری کشوری 1380. تهران: مرکز آمار ایران، 1381، ص14.
  4. ↑ کرمان در یک نگاه. کرمان: مرکز کرمان‌شناسی، 1378، ص5.
  5. ↑ هاشمی، مجید. کرمانیان نامی. در محمدعلی گلاب‌زاده. کرمان‌شناسی: مجموعه مقالات. کرمان: مرکز کرمان‌شناسی، 1369، ص346.
  6. ↑ افضل‌الدین کرمانی، احمد بن حامد. سلجوقیان و غز در کرمان. تحریر محمدابراهیم خبیصی؛ مقدمه و تصحیح و تحشیه محمد ابراهیم باستانی‌پاریزی. [تهران]: کوروش، 1373، ص368.
  7. ↑ افضل‌الدین کرمانی، احمد بن حامد. مدرسه ترکان سلجوقی و ترکان ختائی در کرمان. در محمدرسول دریاگشت. کرمان در قلمرو تحقیقات ایرانی: مجموعه مقالات. کرمان: کرمان‌شناسی، 1370، ص 55-56.
  8. ↑ افضل‌الدین کرمانی، احمد بن حامد. تاریخ افضل یا بدایع‌الزمان فی‌وقایع کرمان. فرآورده مهدی بیانی. [تهران]. چاپخانه دانشگاه، 1326، ص19.
  9. ↑ همایونفرخ، رکن‌الدین. کتاب و کتابخانه‌های شاهنشاهی ایران. [تهران]: وزارت فرهنگ و هنر، اداره‌کل نگارش، 1345-1347، ص19.
  10. ↑ همایونفرخ، رکن‌الدین. کتاب و کتابخانه‌های شاهنشاهی ایران. [تهران]: وزارت فرهنگ و هنر، اداره‌کل نگارش، 1345-1347، ص74.
  11. ↑ هاشمی، مجید. کرمانیان نامی. در محمدعلی گلاب‌زاده. کرمان‌شناسی: مجموعه مقالات. کرمان: مرکز کرمان‌شناسی، 1369، ص340.
  12. ↑ همایونفرخ، رکن‌الدین. کتاب و کتابخانه‌های شاهنشاهی ایران. [تهران]: وزارت فرهنگ و هنر، اداره‌کل نگارش، 1345-1347، ص184-185.
  13. ↑ وزیری کرمانی، احمدعلی. تاریخ کرمان. تصحیح و تحشیه و مقدمه محمدابراهیم باستانی‌پاریزی. تهران: ابن سینا، 1352، ص344-345.
  14. ↑ دانشور، محمد. تاریخچه محله و مسجد خواجه خضر کرمان. [کرمان]: مرکز کرمان‌شناسی، 1375، ص358.
  15. ↑ خواندمیر، غیاث‌الدین بن همام‌الدین. حبیب‌السیر فی‌اخبار افراد بشر. زیرنظر محمد دبیرسیاقی. تهران: کتابفروشی خیام، 1333، ج3، ص267.
  16. ↑ افضل‌الدین کرمانی، احمد بن حامد. وادی هفت واد بحثی در تاریخ اجتماعی و آثار تاریخی کرمان. [تهران]: انجمن آثار ملی، 1355، ج1، ص82.
  17. ↑ افضل‌الدین کرمانی، احمد بن حامد. مدرسه ترکان سلجوقی و ترکان ختائی در کرمان. در محمدرسول دریاگشت. کرمان در قلمرو تحقیقات ایرانی: مجموعه مقالات. کرمان: کرمان‌شناسی، 1370، ص 58-65.
  18. ↑ کرمان در یک نگاه. کرمان: مرکز کرمان‌شناسی، 1378، ص5-6.
  19. ↑ زنده‌دل، حسن. استان کرمان. تهران: نشر ایرانگردان، 1377، ص31-32، 79-80.
  20. ↑ پوراحمد، احمد. جغرافیا و ساخت شهر کرمان. [تهران]: جهاد دانشگاهی، 1370، ص91.
  21. ↑ احمدی کرمانی، یحیی. فرماندهان کرمان. تصحیح و تحشیه ابراهیم باستانی پاریزی. تهران: دانش، 1362، ص52-54.
  22. ↑ همایونفرخ، رکن‌الدین. کتاب و کتابخانه‌های شاهنشاهی ایران. [تهران]: وزارت فرهنگ و هنر، اداره‌کل نگارش، 1345-1347، ص184.
  23. ↑ همایونفرخ، رکن‌الدین. کتاب و کتابخانه‌های شاهنشاهی ایران. [تهران]: وزارت فرهنگ و هنر، اداره‌کل نگارش، 1345-1347، ص185.
  24. ↑ همایونفرخ، رکن‌الدین. تاریخچه کتابخانه‌های ایران و کتابخانه‌های عمومی. [تهران]: سازمان کتابخانه‌های عمومی و شهرداری تهران، 1344، ص184.
  25. ↑ سلطان‌زاده، حسین. تاریخ مدارس ایران از عهد باستان تا تأسیس دارالفنون. تهران: آگاه، 1364، ص352.
  26. ↑ وزیری کرمانی، احمدعلی. تاریخ کرمان. تصحیح و تحشیه محمدابراهیم باستانی پاریزی. تهران: علمی، 1375، ج2، ص670.
  27. ↑ سلطان‌زاده، حسین. تاریخ مدارس ایران از عهد باستان تا تأسیس دارالفنون. تهران: آگاه، 1364، ص344.
  28. ↑ همایونفرخ، رکن‌الدین. کتاب و کتابخانه‌های شاهنشاهی ایران. [تهران]: وزارت فرهنگ و هنر، اداره‌کل نگارش، 1345-1347، ص83،174.
  29. ↑ وزیری کرمانی، احمدعلی. تاریخ کرمان. تصحیح و تحشیه محمدابراهیم باستانی پاریزی. تهران: علمی، 1375، ج2، ص367.
  30. ↑ وزیری کرمانی، احمدعلی. تاریخ کرمان. تصحیح و تحشیه و مقدمه محمدابراهیم باستانی‌پاریزی. تهران: ابن سینا، 1352، ص287.
  31. ↑ افضل‌الدین کرمانی، احمد بن حامد. مدرسه ترکان سلجوقی و ترکان ختائی در کرمان. در محمدرسول دریاگشت. کرمان در قلمرو تحقیقات ایرانی: مجموعه مقالات. کرمان: کرمان‌شناسی، 1370، ص56.
  32. ↑ افضل‌الدین کرمانی، احمد بن حامد. سلجوقیان و غز در کرمان. تحریر محمدابراهیم خبیصی؛ مقدمه و تصحیح و تحشیه محمد ابراهیم باستانی‌پاریزی. [تهران]: کوروش، 1373، ص399.
  33. ↑ دانشور، محمد. تاریخچه محله و مسجد خواجه خضر کرمان. [کرمان]: مرکز کرمان‌شناسی، 1375، ص357، 380.
  34. ↑ دشتی، محمد. کتابخانه‌های وابسته به آستان قدس رضوی. مشکوه، 47 (تابستان 1374)، ص122-124.
  35. ↑ معرفی مراکز و سرمایه‌های فرهنگی استان کرمان. ج :1 کتابخانه ملی کرمان. جمهوری اسلامی. 13 خرداد 1377، ص10.
  36. ↑ شناسنامه کتابخانه‌های عمومی کشور. تهران: هیئت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور، دبیرخانه، 1370، ص690-742.
  37. ↑ همایونفرخ، رکن‌الدین. کتاب و کتابخانه‌های شاهنشاهی ایران. [تهران]: وزارت فرهنگ و هنر، اداره‌کل نگارش، 1345-1347، ص221-224.
  38. ↑ ۳۸٫۰ ۳۸٫۱ ۳۸٫۲ ۳۸٫۳ ۳۸٫۴ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات به سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران. نامه اداری. مورخ 13 شهریور 1384.
  39. ↑ لیست مراکز بر اساس استان‌ها. [تهران]: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، معاونت فرهنگی،1377-1378 (پلی‌کپی)، ص8-9.
  40. ↑ تعاونی، شیرین (خالقی)؛ عزیزی، ایراندخت. راهنمای مراکز اسناد و کتابخانه‌های تخصصی، اختصاصیو دانشگاهی. [تهران]: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، 1370، ص89.
  41. ↑ گزارش فرهنگی کشور 1380. قم: صبح صادق، 1382، ص42-43.
  42. ↑ تعاونی، شیرین (خالقی)؛ عزیزی، ایراندخت. راهنمای مراکز اسناد و کتابخانه‌های تخصصی، اختصاصیو دانشگاهی. [تهران]: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، 1370، ص 26، 166، 173، 223.
  43. ↑ تعاونی، شیرین (خالقی)؛ عزیزی، ایراندخت. راهنمای مراکز اسناد و کتابخانه‌های تخصصی، اختصاصیو دانشگاهی. [تهران]: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، 1370، ص77-78، 134.

منبع اصلی

کرمان، کتابخانه های (1385). دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی ایران. جلد اول، تهران: انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران.

نویسندگان مقاله

فاطمه (رؤیا) پورامید و تلخیص افسانه تیموری‌خانی

برگرفته از «https://iranology-e.ir/index.php?title=کتابخانه_های_کرمان&oldid=12484»