پرش به محتوا

کتابخانه های لرستان: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
دیداریویکی‌متن
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
صفحه‌ای تازه حاوی «لرستان، كتابخانه‌های. استان لرستان با 000,28 كیلومترمربع مساحت در غرب ایران واقع است و دارای 9 شهرستان، 22 شهر، 26 بخش، و 83 دهستان است. مركز آن شهر خرم‌آباد است و شهرستان‌های آن عبارتند از: خرم‌آباد، بروجرد، الیگودرز، دورود، ازنا، كوهدشت، دلفان،...» ایجاد کرد
 
Maedeh (بحث | مشارکت‌ها)
۱٬۶۷۰ ویرایش‌ها
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
لرستان، كتابخانه‌های. استان لرستان با 000,28 كیلومترمربع مساحت در غرب ایران واقع است و دارای 9 شهرستان، 22 شهر، 26 بخش، و 83 دهستان است. مركز آن شهر خرم‌آباد است و شهرستان‌های آن عبارتند از: خرم‌آباد، بروجرد، الیگودرز، دورود، ازنا، كوهدشت، دلفان، سلسله، و پل‌دختر. جمعیت این استان طبق آمار سال 1383، بیش از 1700000 نفر است (:2 25؛ 3؛ :4 7، 16).
[[پرونده:کتابخانه مرکزی خرم آباد.jpg|بندانگشتی|[https://125043.samanpl.ir/ کتابخانه مرکزی خرم آباد] ، قابل بازیابی https://www.iranpl.ir/news/55726/%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D8%B1%D9%85-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D8%AE%D8%B1%D9%85-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF]]
لرستان، کتابخانه‌های. [[استان لرستان]] با 000,28 کیلومترمربع مساحت در غرب [[کشور ایران|ایران]] واقع است و دارای 9 شهرستان، 22 شهر، 26 بخش، و 83 دهستان است. مرکز آن شهر خرم‌آباد است و شهرستان‌های آن عبارتند از: خرم‌آباد، [[بروجرد]]، الیگودرز، دورود، ازنا، کوهدشت، دلفان، سلسله، و پل‌دختر. جمعیت این استان طبق آمار سال 1383، بیش از 1700000 نفر است<ref>سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور. [https://amar.org.ir/ پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز آمار ایران]. به نقل از:index. persia/ ir/ org. sci. http://www.html.&#x5B;11Apr.2005&#x5D;، ص4،7،16.</ref><ref>زنده‌دل، حسن. '''''استان لرستان'''''. تهران: نشر ایرانگردان، 1382، ص25.</ref>.


== فهرست ==
=== تاریخچه ===
[[استان لرستان|لرستان]] از نخستین زیستگاه‌های تاریخ بشر است. سابقه سکونت انسان در [[استان لرستان|لرستان]] به دوره پالئولتیک (38 تا 45 هزار سال پیش) می‌رسد. ساکنان اولیه [[استان لرستان|لرستان]] کاسی‌ها بودند. اینان بین سال‌های 1760 و 1650ق.م. بر بابل مسلط شدند<ref>'''''لرستان'''''. دایره‌المعارف فارسی[مصاحب]. ج2، ص2491.</ref>. آثار باستانی به‌دست آمده از [[استان لرستان|لرستان]] بخش مهمی از میراث ایرانی را تشکیل می‌دهد.


* ۱تاریخچه
لرها در دوره‌هایی از تاریخ [[کشور ایران|ایران]] نقش تعیین‌کننده داشتند. لر کوچک در زمان [[صفویان|صفویه]] از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بود. [[استان لرستان|لرستان]] ایالتی بود که بیگلربیگی یا والی داشت و بین اتابکان لر و شاهان [[صفویان|صفوی]] رابطه‌ای سببی به‌وجود آمد و ازدواج‌هایی بین آنها صورت گرفت. در دوران حکومت [[نادرشاه افشار|نادرشاه]] تحمیل مالیات‌های کمرشکن موجب قیام‌ها و شورش‌های متعدد گردید. بسیاری از لرها از سرزمین خود تبعید شدند. [[کریم خان زند|کریم‌خان زند]] نیز به‌رغم لر بودن چندان توجهی به [[استان لرستان|لرستان]] نشان نداد و به سرکوب، تطمیع و قلع و قمع لرها ادامه داد. تا پیش از روی کار آمدن [[قاجاریه]] تمام منطقه پشتکوه و پیشکوه زیرنظر والی [[استان لرستان|لرستان]] به‌صورت مستقل اداره می‌شد<ref>زنده‌دل، حسن. '''''استان لرستان'''''. تهران: نشر ایرانگردان، 1382، ص80-82.</ref>.
* ۲كتابخانه‌های عمومی
* ۳كتابخانه‌های آموزشگاهی
* ۴كتابخانه‌های تخصصی
* ۵كتابخانه‌های دانشگاهی
* ۶مآخذ:


== تاریخچه ==
[[آقا محمدخان قاجار|آقامحمدخان قاجار]] به‌دلیل کینه‌ای که از لران [[زندیه]] در دل داشت، طایفه‌هایی از لرها را به دیگر نقاط [[کشور ایران|ایران]] کوچانید. فتحعلی‌شاه [[استان لرستان|لرستان]] را از پیشکوه مجزا کرد و نفوذ والیان را به همان منطقه محدود ساخت.
. لرستان از نخستین زیستگاه‌های تاریخ بشر است. سابقه سكونت انسان در لرستان به دوره پالئولتیك (38 تا 45 هزار سال پیش) می‌رسد. ساكنان اولیه لرستان كاسی‌ها بودند. اینان بین سال‌های 1760 و 1650ق.م. بر بابل مسلط شدند (:6 ج 2، ص 2491). آثار باستانی به‌دست آمده از لرستان بخش مهمی از میراث ایرانی را تشكیل می‌دهد.


لرها در دوره‌هایی از تاریخ ایران نقش تعیین‌كننده داشتند. لر كوچك در زمان صفویه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بود. لرستان ایالتی بود كه بیگلربیگی یا والی داشت و بین اتابكان لر و شاهان صفوی رابطه‌ای سببی به‌وجود آمد و ازدواج‌هایی بین آنها صورت گرفت. در دوران حكومت نادرشاه تحمیل مالیات‌های كمرشكن موجب قیام‌ها و شورش‌های متعدد گردید. بسیاری از لرها از سرزمین خود تبعید شدند. كریم‌خان زند نیز به‌رغم لر بودن چندان توجهی به لرستان نشان نداد و به سركوب، تطمیع و قلع و قمع لرها ادامه داد. تا پیش از روی كار آمدن قاجاریه تمام منطقه پشتكوه و پیشكوه زیرنظر والی لرستان به‌صورت مستقل اداره می‌شد (:2 80-82).
از زمان قتل [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین‌شاه]] و حتی مدتی پیش از آن قدرت دولت مرکزی در [[استان لرستان|لرستان]] عملا از بین رفت و هرج و مرج سراسر منطقه را فرا گرفت، این دوره در بین لرها به دوره خودسری معروف است. با قدرت گرفتن مجدد دولت مرکزی در آغاز سده چهاردهم، شورش‌های خونین لرها از سال 1300 تا 1313 در هم شکسته شد و لرستان و پشتکوه هر دو به تصرف قوای دولتی درآمدند.


آغامحمدخان قاجار به‌دلیل كینه‌ای كه از لران زندیه در دل داشت، طایفه‌هایی از لرها را به دیگر نقاط ایران كوچانید. فتحعلی‌شاه لرستان را از پیشكوه مجزا كرد و نفوذ والیان را به همان منطقه محدود ساخت.
تا قبل از سال 1340 [[استان لرستان|لرستان]] بخشی از استان ششم یعنی [[استان خوزستان|خوزستان]] بود. پس از آن به فرمانداری کل تبدیل، و خرم‌آباد مرکز آن شد.


از زمان قتل ناصرالدین‌شاه و حتی مدتی پیش از آن قدرت دولت مركزی در لرستان عملا از بین رفت و هرج و مرج سراسر منطقه را فرا گرفت، این دوره در بین لرها به دوره خودسری معروف است. با قدرت گرفتن مجدد دولت مركزی در آغاز سده چهاردهم، شورش‌های خونین لرها از سال 1300 تا 1313 در هم شكسته شد و لرستان و پشتكوه هر دو به تصرف قوای دولتی درآمدند.
از دیرباز در سرزمین کوهستانی [[استان لرستان|لرستان]] اقتصاد شبانی و شیوه زندگی و مناسبات اجتماعی عشایری غالب بوده است. از این‌رو، جز در [[بروجرد]]، در سایر نقاط آن از وجود کتابخانه‌های قدیمی اطلاع چندانی در دست نیست.


تا قبل از سال 1340 لرستان بخشی از استان ششم یعنی خوزستان بود. پس از آن به فرمانداری كل تبدیل، و خرم‌آباد مركز آن شد.
=== کتابخانه‌های عمومی ===
قدیمی‌ترین کتابخانه عمومی به سبک امروزی، کتابخانه عمومی بروجرد (تأسیس )1338 است. سپس کتابخانه عمومی خرم‌آباد که در حال حاضر "امام جعفر صادق (ع)" (1346) نامیده می‌شود؛ کتابخانه عمومی دورود (1346)؛ کتابخانه عمومی الشتر (1353)؛ و کتابخانه عمومی الیگودرز (1354) تأسیس شدند<ref>شناسنامه کتابخانه‌های عمومی کشور. تهران: [https://www.iranpl.ir/tag/%D9%87%DB%8C%D8%A6%D8%AA+%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A1 هیأت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور]، دبیرخانه، 1370، ص823-824.</ref>. طبق آمار سال 1382، تعداد کل کتابخانه‌های عمومی استان 30 باب و با مجموعه 400,310 جلد کتاب و نشریه است. علاوه بر آنها در 1382، تعداد 16 واحد کتابخانه مسجد در استان فعالیت داشتند که دارای مجموعه‌ای در حدود 699,32 جلد کتاب بوده‌اند. در همین سال تعداد کل کتابخانه‌های کودکان و نوجوانان در سراسر استان 16 باب کتابخانه ثابت بوده است که تعداد مجموعه آنها 186,108 جلد بوده است. تعداد 35 کتابخانه روستایی نیز در این استان فعال است<ref name=":0">[https://www.farhang.gov.ir/ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی]، [https://www.ricac.ac.ir/ پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات به سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران]. '''''نامه اداری'''''. مورخ 13 شهریور.1384.</ref>.


از دیرباز در سرزمین كوهستانی لرستان اقتصاد شبانی و شیوه زندگی و مناسبات اجتماعی عشایری غالب بوده است. از این‌رو، جز در بروجرد، در سایر نقاط آن از وجود كتابخانه‌های قدیمی اطلاع چندانی در دست نیست.
=== کتابخانه‌های آموزشگاهی ===
در سال 1382، تعداد 1004 واحد کتابخانه آموزشگاهی در این استان فعال بوده است<ref name=":0" />.


== كتابخانه‌های عمومی ==
=== کتابخانه‌های تخصصی ===
. قدیمی‌ترین كتابخانه عمومی به سبك امروزی، كتابخانه عمومی بروجرد (تأسیس )1338 است. سپس كتابخانه عمومی خرم‌آباد كه در حال حاضر "امام جعفر صادق (ع)" (1346) نامیده می‌شود؛ كتابخانه عمومی دورود (1346)؛ كتابخانه عمومی الشتر (1353)؛ و كتابخانه عمومی الیگودرز (1354) تأسیس شدند (:5 823-824). طبق آمار سال 1382، تعداد كل كتابخانه‌های عمومی استان 30 باب و با مجموعه 400,310 جلد كتاب و نشریه است. علاوه بر آنها در 1382، تعداد 16 واحد كتابخانه مسجد در استان فعالیت داشتند كه دارای مجموعه‌ای در حدود 699,32 جلد كتاب بوده‌اند. در همین سال تعداد كل كتابخانه‌های كودكان و نوجوانان در سراسر استان 16 باب كتابخانه ثابت بوده است كه تعداد مجموعه آنها 186,108 جلد بوده است. تعداد 35 كتابخانه روستایی نیز در این استان فعال است (7).
تعداد کل کتابخانه‌های تخصصی استان در 1382، 14 باب و مجموعه آنها 436,44 جلد بوده است<ref name=":0" />. کتابخانه مرکز آموزش کشاورزی بروجرد (1338) قدیمی‌ترین کتابخانه تخصصی در این استان است که مجموعه آن 3425 جلد کتاب است. کتابخانه صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران (1360) با 4500 جلد کتاب؛ کتابخانه سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی (1363) با 5800 جلد کتاب؛ و کتابخانه مرکز آموزش کشاورزی الیگودرز (1370) با 1835 جلد کتاب از کتابخانه‌های تخصصی مهم این استان به‌شمار می‌روند<ref>تعاونی، شیرین (خالقی). '''''راهنمای کتابخانه‌های تخصصی و دانشگاهی ایران به انضمام: راهنمای کتابخانه‌های زندان'''''. تهران: [https://www.nlai.ir/ کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران]، 1382،187، 223، 260، 282، 302.</ref>. از دیگر کتابخانه‌های این استان می‌توان به کتابخانه عمومی زندان مرکزی خرم‌آباد (1380) با مجموعه 4000 جلد کتاب و 14 عنوان نشریه؛ و کتابخانه مرکزی اداره فرهنگی سازمان زندان‌های استان لرستان (1381) با 2000 جلد کتاب و 3 عنوان نشریه اشاره کرد<ref>تعاونی، شیرین (خالقی). '''''راهنمای کتابخانه‌های تخصصی و دانشگاهی ایران به انضمام: راهنمای کتابخانه‌های زندان'''''. تهران: [https://www.nlai.ir/ کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران]، 1382، ص349، 380.</ref>.


== كتابخانه‌های آموزشگاهی ==
=== کتابخانه‌های دانشگاهی ===
. در سال 1382، تعداد 1004 واحد كتابخانه آموزشگاهی در این استان فعال بوده است (7).
کتابخانه مرکزی دانشگاه لرستان (1356) قدیمی‌ترین کتابخانه دانشگاهی استان با 000,52 جلد کتاب، و 258 جلد نشریه است. کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه آزاد اسلامی واحد بروجرد (1361) با 622,53 جلد کتاب و 300 عنوان نشریه؛ کتابخانه دانشکده کشاورزی (1374) با 500,11 جلد کتاب و 120 عنوان نشریه ادواری؛ و کتابخانه دانشکده پرستاری و مامایی خرم‌آباد با 5429 جلد کتاب و 25 عنوان نشریه از دیگر کتابخانه‌های دانشگاهی این استان هستند<ref>تعاونی، شیرین (خالقی). '''''راهنمای کتابخانه‌های تخصصی و دانشگاهی ایران به انضمام: راهنمای کتابخانه‌های زندان'''''. تهران: [https://www.nlai.ir/ کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران]، 1382، 44، 170، 186، 187.</ref>. در 1382 تعداد کتابخانه‌های دانشگاهی این استان 17 باب، با موجودی 247,152 جلد بوده است<ref name=":0" />.


== كتابخانه‌های تخصصی ==
== نیز نگاه کنید به ==
. تعداد كل كتابخانه‌های تخصصی استان در 1382، 14 باب و مجموعه آنها 436,44 جلد بوده است (7). كتابخانه مركز آموزش كشاورزی بروجرد (1338) قدیمی‌ترین كتابخانه تخصصی در این استان است كه مجموعه آن 3425 جلد كتاب است. كتابخانه صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران (1360) با 4500 جلد كتاب؛ كتابخانه سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی (1363) با 5800 جلد كتاب؛ و كتابخانه مركز آموزش كشاورزی الیگودرز (1370) با 1835 جلد كتاب از كتابخانه‌های تخصصی مهم این استان به‌شمار می‌روند (:1 187، 223، 260، 282، 302). از دیگر كتابخانه‌های این استان می‌توان به كتابخانه عمومی زندان مركزی خرم‌آباد (1380) با مجموعه 4000 جلد كتاب و 14 عنوان نشریه؛ و كتابخانه مركزی اداره فرهنگی سازمان زندان‌های استان لرستان (1381) با 2000 جلد كتاب و 3 عنوان نشریه اشاره كرد (:1 349، 380).


== كتابخانه‌های دانشگاهی ==
* [[کتابخانه های آذربایجان شرقی]]
. كتابخانه مركزی دانشگاه لرستان (1356) قدیمی‌ترین كتابخانه دانشگاهی استان با 000,52 جلد كتاب، و 258 جلد نشریه است. كتابخانه مركزی و مركز اسناد دانشگاه آزاد اسلامی واحد بروجرد (1361) با 622,53 جلد كتاب و 300 عنوان نشریه؛ كتابخانه دانشكده كشاورزی (1374) با 500,11 جلد كتاب و 120 عنوان نشریه ادواری؛ و كتابخانه دانشكده پرستاری و مامایی خرم‌آباد با 5429 جلد كتاب و 25 عنوان نشریه از دیگر كتابخانه‌های دانشگاهی این استان هستند (:1 44، 170، 186، 187). در 1382 تعداد كتابخانه‌های دانشگاهی این استان 17 باب، با موجودی 247,152 جلد بوده است (7).
* [[کتابخانه های آذربایجان غربی]]
* [[کتابخانه های ارامنه ایران]]
* [[کتابخانه های استان اردبیل]]
* [[کتابخانه های ایلام]]
* [[کتابخانه های بوشهر]]
* [[کتابخانه های تهران]]
* [[کتابخانه های خراسان]]
* [[کتابخانه های خوزستان]]
* [[کتابخانه های زنجان]]
* [[کتابخانه های سمنان]]
* [[کتابخانه های سیستان و بلوچستان]]
* [[کتابخانه های فارس]]
* [[کتابخانه های قزوین]]
* [[کتابخانه های قم]]
* [[کتابخانه های کردستان]]
* [[کتابخانه های کرمان]]
* [[کتابخانه های کرمانشاه]]
* [[کتابخانه های كُهگيلويه و بويراحمد]]
* [[کتابخانه های مازندران]]
* [[کتابخانه های هرمزگان]]
* [[کتابخانه های همدان]]
* [[کتابخانه های یزد]]
* [[کتابخانه های گیلان]]
* [[کتابخانه های استان گلستان]]
* [[کتابخانه های اصفهان]]


== مآخذ: ==
== مآخذ ==
1) تعاونی، شیرین (خالقی). راهنمای كتابخانه‌های تخصصی و دانشگاهی ایران به انضمام: راهنمای كتابخانه‌های زندان. تهران: كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، 1382؛
<references />
== منبع اصلی ==
لرستان، کتابخانه های (1385). دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی ایران. جلد دوم، تهران: [https://www.nlai.ir/publishers انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران].


2) زنده‌دل، حسن. استان لرستان. تهران: نشر ایرانگردان، 1382؛
== نویسندگان مقاله ==
 
افسانه تیموری‌خانی و عبدالرضا شهبازی
3) سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور. "پایگاه اطلاع‌رسانی مركز آمار ایران". به نقل از:index. persia/ ir/ org. sci. <nowiki>http://www.htm</nowiki>.[11Apr.2005]؛
[[رده:ارتباطات]]
 
4) سالنامه آماری كشور 1379. تهران: مركز آمار ایران، مدیریت انتشارات و اطلاع‌رسانی، 1380؛
 
5) شناسنامه كتابخانه‌های عمومی كشور. تهران: هیأت امنای كتابخانه‌های عمومی كشور، دبیرخانه، 1370؛
 
6) "لرستان". دایره‌المعارف فارسی ]مصاحب [. ج 2، ص 2491-2492؛
 
7) وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات به سازمان اسناد و كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران. نامه اداری. مورخ 13 شهریور .1384
 
منبع اصلی
 
لرستان، کتابخانه های (1385). دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی ایران. جلد دوم، تهران: انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران.
 
نویسنده مقاله
 
'''افسانه تیموری‌خانی و عبدالرضا شهبازی'''

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۵ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۱۷

کتابخانه مرکزی خرم آباد ، قابل بازیابی https://www.iranpl.ir/news/55726/%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D8%B1%D9%85-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D8%AE%D8%B1%D9%85-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF

لرستان، کتابخانه‌های. استان لرستان با 000,28 کیلومترمربع مساحت در غرب ایران واقع است و دارای 9 شهرستان، 22 شهر، 26 بخش، و 83 دهستان است. مرکز آن شهر خرم‌آباد است و شهرستان‌های آن عبارتند از: خرم‌آباد، بروجرد، الیگودرز، دورود، ازنا، کوهدشت، دلفان، سلسله، و پل‌دختر. جمعیت این استان طبق آمار سال 1383، بیش از 1700000 نفر است[۱][۲].

تاریخچه

لرستان از نخستین زیستگاه‌های تاریخ بشر است. سابقه سکونت انسان در لرستان به دوره پالئولتیک (38 تا 45 هزار سال پیش) می‌رسد. ساکنان اولیه لرستان کاسی‌ها بودند. اینان بین سال‌های 1760 و 1650ق.م. بر بابل مسلط شدند[۳]. آثار باستانی به‌دست آمده از لرستان بخش مهمی از میراث ایرانی را تشکیل می‌دهد.

لرها در دوره‌هایی از تاریخ ایران نقش تعیین‌کننده داشتند. لر کوچک در زمان صفویه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بود. لرستان ایالتی بود که بیگلربیگی یا والی داشت و بین اتابکان لر و شاهان صفوی رابطه‌ای سببی به‌وجود آمد و ازدواج‌هایی بین آنها صورت گرفت. در دوران حکومت نادرشاه تحمیل مالیات‌های کمرشکن موجب قیام‌ها و شورش‌های متعدد گردید. بسیاری از لرها از سرزمین خود تبعید شدند. کریم‌خان زند نیز به‌رغم لر بودن چندان توجهی به لرستان نشان نداد و به سرکوب، تطمیع و قلع و قمع لرها ادامه داد. تا پیش از روی کار آمدن قاجاریه تمام منطقه پشتکوه و پیشکوه زیرنظر والی لرستان به‌صورت مستقل اداره می‌شد[۴].

آقامحمدخان قاجار به‌دلیل کینه‌ای که از لران زندیه در دل داشت، طایفه‌هایی از لرها را به دیگر نقاط ایران کوچانید. فتحعلی‌شاه لرستان را از پیشکوه مجزا کرد و نفوذ والیان را به همان منطقه محدود ساخت.

از زمان قتل ناصرالدین‌شاه و حتی مدتی پیش از آن قدرت دولت مرکزی در لرستان عملا از بین رفت و هرج و مرج سراسر منطقه را فرا گرفت، این دوره در بین لرها به دوره خودسری معروف است. با قدرت گرفتن مجدد دولت مرکزی در آغاز سده چهاردهم، شورش‌های خونین لرها از سال 1300 تا 1313 در هم شکسته شد و لرستان و پشتکوه هر دو به تصرف قوای دولتی درآمدند.

تا قبل از سال 1340 لرستان بخشی از استان ششم یعنی خوزستان بود. پس از آن به فرمانداری کل تبدیل، و خرم‌آباد مرکز آن شد.

از دیرباز در سرزمین کوهستانی لرستان اقتصاد شبانی و شیوه زندگی و مناسبات اجتماعی عشایری غالب بوده است. از این‌رو، جز در بروجرد، در سایر نقاط آن از وجود کتابخانه‌های قدیمی اطلاع چندانی در دست نیست.

کتابخانه‌های عمومی

قدیمی‌ترین کتابخانه عمومی به سبک امروزی، کتابخانه عمومی بروجرد (تأسیس )1338 است. سپس کتابخانه عمومی خرم‌آباد که در حال حاضر "امام جعفر صادق (ع)" (1346) نامیده می‌شود؛ کتابخانه عمومی دورود (1346)؛ کتابخانه عمومی الشتر (1353)؛ و کتابخانه عمومی الیگودرز (1354) تأسیس شدند[۵]. طبق آمار سال 1382، تعداد کل کتابخانه‌های عمومی استان 30 باب و با مجموعه 400,310 جلد کتاب و نشریه است. علاوه بر آنها در 1382، تعداد 16 واحد کتابخانه مسجد در استان فعالیت داشتند که دارای مجموعه‌ای در حدود 699,32 جلد کتاب بوده‌اند. در همین سال تعداد کل کتابخانه‌های کودکان و نوجوانان در سراسر استان 16 باب کتابخانه ثابت بوده است که تعداد مجموعه آنها 186,108 جلد بوده است. تعداد 35 کتابخانه روستایی نیز در این استان فعال است[۶].

کتابخانه‌های آموزشگاهی

در سال 1382، تعداد 1004 واحد کتابخانه آموزشگاهی در این استان فعال بوده است[۶].

کتابخانه‌های تخصصی

تعداد کل کتابخانه‌های تخصصی استان در 1382، 14 باب و مجموعه آنها 436,44 جلد بوده است[۶]. کتابخانه مرکز آموزش کشاورزی بروجرد (1338) قدیمی‌ترین کتابخانه تخصصی در این استان است که مجموعه آن 3425 جلد کتاب است. کتابخانه صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران (1360) با 4500 جلد کتاب؛ کتابخانه سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی (1363) با 5800 جلد کتاب؛ و کتابخانه مرکز آموزش کشاورزی الیگودرز (1370) با 1835 جلد کتاب از کتابخانه‌های تخصصی مهم این استان به‌شمار می‌روند[۷]. از دیگر کتابخانه‌های این استان می‌توان به کتابخانه عمومی زندان مرکزی خرم‌آباد (1380) با مجموعه 4000 جلد کتاب و 14 عنوان نشریه؛ و کتابخانه مرکزی اداره فرهنگی سازمان زندان‌های استان لرستان (1381) با 2000 جلد کتاب و 3 عنوان نشریه اشاره کرد[۸].

کتابخانه‌های دانشگاهی

کتابخانه مرکزی دانشگاه لرستان (1356) قدیمی‌ترین کتابخانه دانشگاهی استان با 000,52 جلد کتاب، و 258 جلد نشریه است. کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه آزاد اسلامی واحد بروجرد (1361) با 622,53 جلد کتاب و 300 عنوان نشریه؛ کتابخانه دانشکده کشاورزی (1374) با 500,11 جلد کتاب و 120 عنوان نشریه ادواری؛ و کتابخانه دانشکده پرستاری و مامایی خرم‌آباد با 5429 جلد کتاب و 25 عنوان نشریه از دیگر کتابخانه‌های دانشگاهی این استان هستند[۹]. در 1382 تعداد کتابخانه‌های دانشگاهی این استان 17 باب، با موجودی 247,152 جلد بوده است[۶].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ↑ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور. پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز آمار ایران. به نقل از:index. persia/ ir/ org. sci. http://www.html.%5B11Apr.2005%5D، ص4،7،16.
  2. ↑ زنده‌دل، حسن. استان لرستان. تهران: نشر ایرانگردان، 1382، ص25.
  3. ↑ لرستان. دایره‌المعارف فارسی[مصاحب]. ج2، ص2491.
  4. ↑ زنده‌دل، حسن. استان لرستان. تهران: نشر ایرانگردان، 1382، ص80-82.
  5. ↑ شناسنامه کتابخانه‌های عمومی کشور. تهران: هیأت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور، دبیرخانه، 1370، ص823-824.
  6. ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ ۶٫۳ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات به سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران. نامه اداری. مورخ 13 شهریور.1384.
  7. ↑ تعاونی، شیرین (خالقی). راهنمای کتابخانه‌های تخصصی و دانشگاهی ایران به انضمام: راهنمای کتابخانه‌های زندان. تهران: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، 1382،187، 223، 260، 282، 302.
  8. ↑ تعاونی، شیرین (خالقی). راهنمای کتابخانه‌های تخصصی و دانشگاهی ایران به انضمام: راهنمای کتابخانه‌های زندان. تهران: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، 1382، ص349، 380.
  9. ↑ تعاونی، شیرین (خالقی). راهنمای کتابخانه‌های تخصصی و دانشگاهی ایران به انضمام: راهنمای کتابخانه‌های زندان. تهران: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، 1382، 44، 170، 186، 187.

منبع اصلی

لرستان، کتابخانه های (1385). دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی ایران. جلد دوم، تهران: انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران.

نویسندگان مقاله

افسانه تیموری‌خانی و عبدالرضا شهبازی

برگرفته از «https://iranology-e.ir/index.php?title=کتابخانه_های_لرستان&oldid=12532»